ວັນເສົາ, 14/12/2019
ກຳລັງຊີວິດຂອງລັດທິມາກ, ພື້ນຖານທິດສະດີຂອງເສັ້ນທາງການພັດທະນາຂອງຫວຽດນາມ
28/12/2018 18:34' ສົ່ງ ພິມ
ກ.ມາກ - ນັກແນວຄິດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຊາວພັກກອມມູນິດ, ຊົນຊັ້ນກຳມະກອນ, ປະຊາຊົນຜູ້ອອກແຮງງານ ແລະ ມະນຸດຊາດທີ່ກ້າວໜ້າໃນທົ່ວໂລກ (ຮູບພາບເອກະສານ)

ການ​ປະຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຄັ້ງ​ທີ 8 ລະຫວ່າງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ ​ແລະ ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຍີ່​ປຸ່ນ ​ໄດ້​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ເວລາ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ ຊຶ່ງ​ໃນ​ເວລາ​ທີ່​ຊາວ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ແລະ​ມາກ​ຊິດ​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ ພວມ​ສະ​ເຫຼີ​ມສະຫຼອງຢ່າງ​ສົມ​ກຽດ ​ວັນ​ຄ້າຍ​ວັນ​ເກີດ​ຂອງ ກ.ມາກ ຄົບ​ຮອດ 200 ປີ ​ແລະ 170 ປີ​ແຫ່ງ​ການ​ປະກົດ​ຕົວ​ຂອງ​ນິພົນ “ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ”.

ພາຍ​ໃຕ້​ຫົວ​ຂໍ້ “ກຳລັງ​ຊີວິດ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ​ໃນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ປະຈຸ​ບັນ”, ການ​ປະຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ສະ​ແດງ​ຄວາມເຄົາລົບ​ນັບຖືຕໍ່ ກ.ມາກ - ນັກ​ແນວ​ຄິດ​ທີ່​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ຊາວ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ, ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນ, ປະຊາຊົນ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ ​ແລະ ມະນຸດຊາດ​ຜູ້​ກ້າວໜ້າ​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ. ການ​ປະຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ກໍ​ເປັນ​ໂອກາດ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ພວກ​ເຮົາຮັບ​ຮູ້​ຢ່າງ​ຄົບ​ຖ້ວນ​ກວ່າ​ອີກ ກ່ຽວ​ກັບ​ກຳລັງ​ຊີວິດ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ, ​ແບ່ງປັນ​ຜົນ​ແຫ່ງ​ການ​ຄົ້ນຄວ້າ​ທິດ​ສະ​ດີ ​ແລະ​ການໝູນ​ໃຊ້​ໃນ​ພຶກ​ຕິ​ກຳ, ຈາກ​ນັ້ນ​ຈະ​ມີ​ການ​ຮັບ​ຮູ້​ຢ່າງ​ເລິກ​ເຊິ່ງກວ່າ​ອີກ, ຢືນຢັນ​ບັນດາ​ຄຸນ​ຄ່າ​ທີ່​ຍືນ​ຍົງ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ, ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ພວກ​ເຮົາ​ສືບ​ຕໍ່​ຕັ້ງ​ໝັ້ນ, ຢຶດໝັ້ນ​ບົນ​ພື້ນຖານ​ແນວ​ຄິດ​ທີ່​ໄດ້​ຄັດ​ເລືອກ ​ແລະ ​ເຊື່ອ​ໝັ້ນ​ຕໍ່​ເສັ້ນທາງ​ກ້າວ​ຂຶ້ນ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ໃນ​ສະຕະວັດ​ທີ XXI.

ກ.ມາກ ​ໄດ້​ສ້າງ​ໄວ້​ໃຫ້​ມະນຸດຊາດ ຄັງ​ສາງ​ທິດ​ສະ​ດີ​ທີ່​ໃຫຍ່​ໂຕ​ແລະ​ອຸດົມສົມບູນ​ທີ່​ສຸດ ກ່ຽວ​ກັບ​ຫຼາຍ​ຂົງ​ເຂດ, ​ແຕ່​ໂດດ​ເດັ່ນ​ທີ່​ສຸດ​ແມ່ນ ປັດ​ຊະ​ຍາ​ວັດຖຸ​ນິຍົມ​ສັດຈະ​ວິພາກ ​ແລະ ວັດຖຸ​ນິຍົມປະຫວັດສາດ, ​ເສດຖະສາດ​ການ​ເມືອງມາກ​ຊິດ ​ແລະ ລັດທິສັງຄົມ​ນິຍົມ​ວິທະຍາສາດ(1). ​ໃນ 170 ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ,  ​ໂດຍ​ປະຈັກ​ພະຍານ​ເຖິງ​ການ​ຂຶ້ນ​ລົງ​ຂອງ​ປະຫວັດສາດ​ແຫ່ງ​ມະນຸດຊາດ ​ແລະ ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັບການ​ໂຈມ​ຕີ, ມ້າງ​ເພ​ທຳລາຍຂອງ​ບັນດາ​ສັດຕູ​ທາງ​ດ້ານ​ແນວ​ຄິດ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນ, ​ແຕ່​ລັດທິ​ມາກ​ຍັງ​ຄົງ​ຕົວ​ຢູ່ຢ່າງ​ໝັ້ນຄົງ ​ແລະ ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເພີ່ມ​ເຕີມ, ພັດທະນາ​ໂດຍ​ຊາວ​ມາກ​ຊິດ​ທີ່​ແທ້​ຈິງ.

ດ້ວຍ​ການ​ສ້າງ​ລັດ​ທິວັດຖຸ​ນິຍົມ​ສັດຈະ​ວິພາກ ​ແລະ ລັດທິ​ວັດຖຸ​ນິຍົມປະຫວັດສາດຂຶ້ນ​ມາ, ກ.ມາກ ​ໄດ້​ປະຕິບັດ​ການ​ປະຕິວັດ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ປະຫວັດສາດປັດ​ຊະ​ຍາ. ​ເປັນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ທີ່​ບັນດາ​ກົດ​ເກນ​ແຫ່ງ​ການ​ພັດທະນາ​ຂອງ​ສັງຄົມ​ມະນຸດ​ ໄດ້​ຖືກ​ອະທິບາຍ​ຢ່າງ​ມີ​ວິທະຍາສາດ, ພາວະ​ວິ​ໄສ, ​ເລິ່ມຈາກ​ບັນດາ​ກົດ​ເກນ​ແຫ່ງ​ການ​ເຄື່ອນ​​ເໜັງ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຂອງ​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດ​ສັງຄົມ. ປັດ​ຊະ​ຍາມາ​ກຊິດ ບໍ່​ໄດ້​ຫຼຸດຜ່ອນ ​ແຕ່​ໄດ້​ເນັ້ນ​ໜັກ​ເຖິງ​ການ​ກະທົບ​ທວນຄືນ​ ຂອງ​ການ​ພົວພັນ​ການ​ຜະລິດຕໍ່​ກັບ​ກຳລັງ​ການ​ຜະລິດ; ຂອງ​ໂຄງ​ບົນຕໍ່​ໂຄງ​ລ່າງ; ຂອງ​ຈິດ​ສຳນຶກສັງຄົມ​ຕໍ່​ກັບການ​ດຳລົງ​ຕົງ​ຕົວ​ສັງຄົມ; ຂອງ​ການ​ເມືອງ​ຕໍ່​ກັບ​ເສດຖະກິດ,... ຍິ່ງ​ກວ່າ​ນັ້ນ, ປັດ​ຊະ​ຍາມາ​ກຊິດຄິດ​ຢູ່​ສະ​ເໝີ​ວ່າ: ບັນຫາ​ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ຢູ່​ທີ່​ການ​ອະທິບາຍ​ໂລກ​ ຫາກສຳຄັນ​ກວ່າ​ນັ້ນ​ແມ່ນ ການ​ດັດ​ສ້າງ​ໂລກ​ດ້ວຍ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ພຶດຕິ​ກຳ, ຮັບ​ໃຊ້​ມະນຸດ. ​ໂດຍ​ສືບ​ທອດບັນດາ​ຜູ້​ທີ່​ໄປ​ກ່ອນ ​ແຕ່​ໄດ້​ພົ້ນ​ອອກ​ຈາກ​ຈິນຕະນາການ​ຂອງ​ລັດທິ “ວັດຖຸ​ນິຍົມທຳ​ມະ​ດາ​ສາມັນ” ​ແລະ​ລັດທິ “ນິຍົມ​ເສດຖະກິດ”, ກ.ມາກ​ໄດ້​ປະດິດ​ສ້າງທິດ​ສະ​ດີ​ວິທະຍາສາດ​ສັດຈະ​ວິພາກ​ ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ພັດທະນາ(2).

ກ.​ມາກ ​ແລະ ​ເພື່ອນ​ຮ່ວມ​ງານ​ຫຼັກ​ຂອງ​ເພິ່ນ​ຄື​ທ່ານ ຟ.ອັງ​ແກນ ໄດ້​ໄຈ້​ແຍກ​ຢ່າງຈະ​ແຈ້ງ​ແລະ​ຊີ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງ​ພື້ນຖານ​ຂອງ​ແບບ​ວິທີ​ການ​ຜະລິດ​ທຶນ​ນິຍົມ: ນັ້ນ​ແມ່ນ​ຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງ​ລະຫວ່າງ​ລັກສະນະ​ສັງຄົມ​ນັບ​ມື້​ນັບ​ສູງ​ຂອງ​ກຳລັງ​ການ​ຜະລິດ ກັບ​ລັກສະນະ​ເອກະ​ຊົນ​ທຶນ​ນິຍົມ​ຂອງ​ການ​ຄອບ​ຄອງ​ອຸປະກອນ​ການ​ຜະລິດ. ລັດທິ​ທຶນ​ນິຍົມຍິ່ງ​ພັດທະນາ​ຂຶ້ນ, ຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງ​ນີ້​ບໍ່​ຫາຍ​ໄປ ​ແຕ່​ໄດ້​ເຜີຍ​ອອກ​ໃນ​ຫຼາຍຮູ​ບການທີ່​ຕ່າງ​ກັນ. ຫຼັກ​ຖານ​ແມ່ນ, ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ​ ຫຼາຍ​ປະ​ເທດນາຍທຶນ​ທີ່ຮັ່ງມີຍັງ​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ຕໍ່​ຄວາມ​ສ່ຽງຍ້ອນ​ບັນດາ​ວິ​ກິດ​ການ​ທາງ​ເສດຖະກິດ, ວິ​ກິດ​ການ​ຮອບ​ວຽນ, ​ໂຄງ​ສ້າງ, ວິ​ກິດການ​ຮູບ​ແບບ​ການ​ພັດທະນາ, ວິ​ກິດ​ການ​ສະ​ຖາ​ບັນ. ສົງຄາມ​ການ​ຄ້າ, ສົງຄາມ​ເງິນຕາ, ການ​ກະ​ແທກ​ທາງ​ການ​ເງິນ,...ສະພາບ​ຄວາມ​ບໍ່​ສະ​ເໝີ​ພາບ, ການ​ຜັນ​ແຍກ​ຮັ່ງມີ-ທຸກ​ຍາກ, ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ທາງ​ສັງຄົມ ສືບ​ຕໍ່​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ແລະຍາກ​ທີ່​ຈະຄວບ​ຄຸມ​ດັດສົມ​​ໃນ​ສະພາບ​ການ​ໂລກາ​ພິວັດ. ການ​ເມືອງ​ແບບ​ອຳນາດ​ບາດ​ໃຫຍ່, ການ​ນຳ​ໃຊ້​ມາດ​ຕະການ​ປົກ​ປ້ອງ, ລັດທິຊາດ​ນິຍົມ​ສຸດ​ຂົ້ວ ພວມ​ສ້າງ​ຄວາມ​ຂັດຂ້ອງ​ໃຈ​ໃນ​ປະຊາ​ຄົມ​ໂລກ, ພາ​ໃຫ້​ເກີດ​ຄວາມ​ສ່ຽງ​ຂອງ​ຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງ​ໃນ​ຫຼາຍ​ແຫ່ງ. ລະບົບ​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ບໍລິຫານ​ລະດັບ​ໂລກ​ທີ່​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຕາມ​ຫຼັກການທີ່​ລ້າ​ສະ​ໄໝ ບໍ່​ສາມາດ​ແກ້​ໄຂ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍທີ່​ຮີບ​ດ່ວນ​ຂອງ​ມະນຸດຊາດ​ໄດ້, ​ເຊັ່ນ ມົນ​ພິດ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ, ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ສະພາບ​ອາກາດ​ແລະ​ນ້ຳ​ທະ​ເລ​ຍຶ່ງຂຶ້ນ, ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ທາງ​ຊົນ​ເຜົ່າ, ສາສະໜາ, ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ກໍ່​ການ​ຮ້າຍ ​ແລະ​​ ບັນ​ຫາລະດັບ​ໂລກ​ໃໝ່ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເລື້ອຍໆ.

ລັດທິ​ມາກ​ແມ່ນ​ອາວຸດທິດ​ສະ​ດີ​ແລະ​ແນວ​ຄິດ​ທີ່​ແຫຼມ​ຄົມ​ ໃນ​ການ​ຕໍ່ສູ້​ຕ້ານ​ການ​ກົດ​ຂີ່​ຂຸດ​ຮີດ​ແລະ​ຄວາມບໍ່ສະ​ເໝີ​ພາບ. ດ້ວຍ​ການ​ຄົ້ນ​ພົບ​ກົດ​ເກນ​ຄຸນຄ່າ​ສ່ວນ​ເກີນ, ກ.ມາກ ​ໄດ້​ເຜີຍ​ແບ​ທາດ​ແທ້, ຮູບ​ການສະ​ແດງ​ອອກແລະວິທີ ທີ່​ນາຍທຶນ​ຂູດ​ຮີດ​ກຳມະກອນ​ແລະ​ປະຊາຊົນ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ. ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນ​ແມ່ນ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ໜຶ່ງ​ດຽວ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ສາມາດ​ສຳພັນທະ​ພາບ​ແລະ​ສາມັກຄີ​ກັບ​ບັນດາຊັ້ນ​ຄົນ​ອື່ນ ​ເພື່ອ​ປະຕິບັດພາລະກິດ​ປະຫວັດສາດ ​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ​ການ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ນາຍທຶນ, ກໍ່ສ້າງ​ລະບອບ​ສັງຄົມ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ບໍ່​ມີສະພາບ​ການ​ຄົນ​ຂູດ​ຮີດ​ຄົນ​ອີກ​ຕໍ່​ໄປ. ຢາກ​ໄດ້​ຄື​ແນວ​ນັ້ນ, ກ່ອນ​ອື່ນໝົດ, ຊົນຊັ້ນ​ກຳມະກອນຕ້ອງລຸ​ກຂຶ້ນ​ປົດ​ປ່ອຍ​ຕົວ​ເອງ(3). ດ້ວຍ​ການ​ວິເຄາະອ້າງ​ເຫດຜົນ​ດັ່ງກ່າວ​ໃນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ຂອງ ກ.ມາກ, ​ເພິ່ນ​ໄດ້ສ້າງການ​ປະຕິວັດ​ໃນປະຫວັດສາດ​ແນວ​ຄິດ​ຂອງ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ, ​ເຮັດ​ໃຫ້​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມຈາກ​ເພີ້​ຝັນ ກາຍ​ເປັນ​ວິທະຍາສາດ​ທີ່​ແທ້​ຈິງ; ​ເຮັດ​ໃຫ້​ທິດ​ສະ​ດີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປົດ​ປ່ອຍ​ເປັນ​ຮູບ​ເປັນ​ຮ່າງ​ຂຶ້ນ​ຢູ່​ໃນ​ລັດທິ​ມາກ: ປົດ​ປ່ອຍຜູ້​ຄົນ, ປົດ​ປ່ອຍ​ຊົນ​ຊັ້ນ ​ແລະ ປົດ​ປ່ອຍ​ມະນຸດຊາດ. ພຽງ​ແຕ່​ຊອກ​ຫາການ​ປົດ​ປ່ອຍ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້ ​ໃນ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ, ​ເຊັ່ນ​ໃນ​ຖະ​ແຫຼ​ງການຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ໄດ້​ຊີ້​​ໃຫ້​ເຫັນສັງຄົມ​ໜຶ່ງ​ ຊຶ່ງ​ຢູ່​ນັ້ນ “ການ​ຂະຫຍາຍຕົວ​ເສລີ​ຂອງ​ແຕ່ລະບຸກຄົນ ​ເປັນ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ຂະຫຍາຍຕົວ​ຂອງ​ໝົດ​ທຸກ​ຄົນ”(4). ປະຈຸ​ບັນ​ນີ້, ​ເມື່ອ​ມະ​ນຸດ​ຊາດ​ພວມ​ຫັນ​ໄປ​ສູ່​ບັນດາ​​ເປົ້າ​ໝາຍການ​ພັດທະນາ​ແບບ​ກວມ​ລວມ​ແລະ​ຍືນ​ຍົງ, ການ​ພັດທະນາມະນຸດ​ຢ່າງຮອບດ້ານ, ​ເພື່ອ​ມະນຸດ, ຖື​ເອົາ​ມະນຸດ​ເປັນ​ໃຈກາງນັ້ນ ຍິ່ງ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ, ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ​ເພື່ອ​ໄຈ້​ແຍກ​ສັງຄົມ​ທຶນ​ນິຍົມ​ປະຈຸ​ບັນ ແມ່ນຍັງຄົງຖືກຕ້ອງຢູ່, ອຸດົມ​ການ​ທີ່​ສູງ​ສົ່ງ​ດີງາມ​ຂອງ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ ຍັງ​ມີ​ຄຸນ​ຄ່າ​ພຶດຕິ​ກຳ​ຄື​ເກົ່າ; ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ​ກໍ​ຍິ່ງ​ຢືນຢັນ​ຄວາມ​ໝາຍໜຶ່ງ​ທີ່​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ທີ່​ສຸດ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ ຄື ​ແນວ​ຄິດມະນຸດ​ອະລິຍະ​ທຳ​ເພື່ອ​ຜູ້​ຄົນ ຊຶ່ງ​ກ່ອນ​ອື່ນ​ແມ່ນ​ເພື່ອ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ.

ກ.ມາກ ​ເປັນ​ອັດ​ສະ​ລິ​ຍະ​ບຸລຸດ, ​ເຖິງ​ວ່າທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ເພິ່ນມີ​ວິ​ໄສ​ທັດ​ກວ້າງ​ໄກ ​ແຕ່​ກໍ​ຖືກຈຳກັດ​ໂດຍ​ບັນດາ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ປະຫວັດສາດຕົວ​ຈິງ. ພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ສາມາດ​ຮຽກຮ້ອງ​ໃຫ້​ມາກ​ ຕ້ອງ​ຄາດ​ຄະ​ເນ​ທຸກ​ສິ່ງ​ທຸກ​ຢ່າງ​ໄວ້​ກ່ອນ, ຕ້ອງ​ຄົ້ນ​ຄິດ​ແລະ​ແກ້​ໄຂ​ຕາງ​ໃຫ້​ຮຸ່ນ​ຄົນ​ລຸນ​ຫຼັງ ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນດາ​ບັນຫາທີ່​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ຂອງ​ເພິ່ນ. ຟ.ອັງ​ແກນ ​ເຄີຍ​​ເຕືອນ​ວ່າ: “ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ພວກ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ແມ່ນ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ການ​ພັດທະນາ, ຫາກ​ບໍ່​ແມ່ນ​ຄຳ​ພີ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ທັງຫຼາຍ​ຕ້ອງ​ຮຽນ​ຮູ້​ທ່ອງ​ຂຶ້ນ​ໃຈ ​ແລະ​ ລຶ້ມຄືນ​ແບບ​ກົນ​ຈັກ”(5). ດັ່ງ​ນັ້ນ, ຊາວ​ມາກ​ຊິດ​ຕ້ອງ​ຮູ້​ສະຫຼຸບ​ສັງ​ລວມສະພາບ​ການ​ຕົວ​ຈິງ​ໃນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ຂອງ​ຕົນ ​ເພື່ອ​ຈະ​ໝູນ​ໃຊ້​ຢ່າງ​ປະດິດ​ສ້າງ, ​ເພີ່ມ​ເຕີມ ​ແລະ ພັດທະນາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງລັດທິ​ມາກ ​ໃຫ້​ສອດ​ຄ່ອງ​ກັບ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ລະອຽດ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ແຕ່​ລະ​ຊາດ, ​ແຕ່ລະ​ປະ​ເທດ.

ລັກສະນະ​ປະຫວັດສາດ - ລະອຽດ​ຕົວ​ຈິງ​ ຍາມ​ໃດ​ກໍ່​ເປັນ​ຈຸດ​ຫຼັກ​ໃນ​ວິທີ​ເຂົ້າ​ເຖິງ​ບັນຫາ​ຂອງ​ລັດ​ທິ​ມາກ. ຍ້ອນ​ວ່າ ຕາມ​ເພິ່ນ​ແລ້ວ, ປະຫວັດສາດ​ເລີ່ມ​ຕົ້ນແຕ່ບ່ອນ​ໃດ ​ແມ່ນ​ຈິນຕະນາການ​ກໍ​ເລີ່​ມຕົ້ນ​ແຕ່​ບ່ອນ​ນັ້ນ; ທິດ​ສະ​ດີ​ຕ້ອງ​ເລີ່​ມຕົ້ນ​ແຕ່ຄວາ​ມ​ເປັນ​ຈິງ, ​ໄດ້​ສະຫຼຸບ​ສັງ​ລວມຈາກ​ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ. ກະ​ໂຕ ກ.ມາກ ​ແລະ ຟ.ອັງ​ແກນ​​ເອງ ກໍ​ໄດ້​ເພີ່ມ​ເຕີມ, ປັບປຸງ​ບູລະນະ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ຕົນຢ່າງ​ເປັນ​ປະຈຳ ດ້ວຍພຶດຕິ​ກຳ​ແຫ່ງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປະຕິວັດ. ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ ປີ 1848 ​ແມ່ນ​ໝາກຜົນ​ຂອງ​ການປະສານ​ສົມທົບ​ລະຫວ່າງ​ການ​ຄົ້ນຄວ້າ​ວິທະຍາສາດ ກັບ​ການ​ສະຫຼຸບ​ສັງ​ລວມຂະ​ບວນການ​ປະຕິວັດ​ຕົວ​ຈິງຂອງ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນທະວີບ​ເອີຣົບ​ໃນ​ສະຕະວັດ​ທີ XIX. ​ໃນ​ອາ​ລຳ​ພະ​ບົດ​ທີ່​ຂຽນ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ພິມ​ຈຳໜ່າຍ ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ ​ເປັນ​ພາສາ​ເຢຍລະ​ມັນ​ ໃນ​ປີ 1872, ກ.ມາກ ​ແລະ ຟ.ອັງ​ແກນ ​ໄດ້​ເນັ້ນ​ໜັກ​ວ່າ, ບໍ່​ວ່າ​ຢູ່​ບ່ອນ​ໃດ​ແລະ​ບໍ່​ວ່າ​ເວລາ​ໃດ, ການ​ໝູນ​ໃຊ້​ບັນດາ​ຫຼັກ​ມູນ​ໃນ​ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ກໍ​ຕ້ອງອິງ​ໃສ່​ສະພາວະ​ການ​ປະຫວັດສາ​ດເວລາ​ນັ້ນ. ນັ້ນ​ແມ່ນ​ທ່າ​ທີ່​ເປັນ​ແບບ​ຢ່າງ, ວິທີ​ປະພຶດ​ຢ່າງມີ​ວິທະຍາສາດ​ທີ່​ສຸດສຳລັບ​ການໝູນ​ໃຊ້​ແລະ​ພັດທະນາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ໃນ​ພາກ​ຕົວ​ຈິງ.

​ເລີ່​ມຈາກ​ສະພາບ​ການ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ລັດ​ເຊຍ​ໃນ​ໄລຍະລັດທິ​ທຶນ​ນິຍົມ​ແກ່ງ​ແຍ້​ງ​ໂດຍ​ເສລີ​ ຫັນ​ໄປ​ສູ່​ໄລຍະ​ຈັກກະພັດ​ນິຍົມ, ວ.ອີ.​ເລ​ນິນ ​ໄດ້​ເພີ່ມ​ເຕີມ, ພັດທະນາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ກ.ມາກ ​ແລະ ສ້າງ​ເປັນ​ລັດ​ທິມາກ-​ເລ​ນິນ. ​ໄຊຊະນະ​ຂອງ​ການ​ປະຕິວັດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ເດືອນ​ຕຸລາ ລັດ​ເຊຍ​ທີ່​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່ ​ໄດ້​ເລີ່​ມຕົ້ນ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ຫັນປ່ຽນ​ຂ​ອງລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ ຈາກ​ທິດ​ສະ​ດີກາ​ຍ​ເປັນຄວາມ​ຈິງ, ຈາກ​ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ໜຶ່ງ​ກາຍ​ເປັນຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ​ຂອງ​ລະບົບ​ໂລກ, ​ໄຂ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ໃໝ່​ໃນ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ມະນຸດຊາດ - ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ແຫ່ງ​ການ​ຂ້າມ​ຜ່ານ​ຈາກ​ລັດທິ​ທຶນ​ນິຍົມ ຂຶ້ນ​ສູ່​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ. ລັດທິ​ມາກ ​ແລະ​ ສືບ​ຕໍ່​ແມ່ນ​ລັດ​ທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ໄຟ​ໜ້າ​ສ່ອງ​ແສງ​ທາງ​ເດີນ, ຢຸດຕິ​ສະ​ໄໝ​ແຫ່ງ “ການ​ງົມ​ໄປ​ໃນ​ກາງຄືນ​ທີ່​ມືດ​ມົນ” ຂອງ​ປະຊາຊົນ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ​ຫຼາຍ​ລ້ານ​ຄົນ ​ແລະ​ ປະຊາຊົນ​ຢູ່​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ ທີ່​ຊອກ​ຫາ​ເສັ້ນທາງ​ປົດປ່ອຍ​ຕົນ​ເອງ​ ແລະ ​ປົດ​ປ່ອຍປະ​ເທດ​ຊາດ​ຂອງ​ຕົນ. ການ​ກໍ່​ຮ່າງ​ສ້າງ​ຕົວ​ຂ​ອງລະບົບ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ ດ້ວຍ​ບັນດາ​ຜົນງານ​ການ​ພັດທະນາ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ ​ໄດ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ອີງ​ໃຫ້​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ແລະ​ຂຶ້ນ​ກັບ ​ໃນ​ການລຸກ​ຂຶ້ນຕໍ່ສູ້​ເພື່ອ​ປົດ​ປ່ອຍຕົວ​ເອງ, ລົບ​ລ້າງ​ແອກ​ປົກຄອງ​ຂອງ​ລະບອບ​ລ່າ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ. ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ, ພຶດຕິກຳຂອງຂະບວນການປົດປ່ອຍຊາດ ຢູ່ບັນດາປະເທດຫົວເມືອງຂຶ້ນ ແລະ ເສັ້ນທາງກໍ່ສ້າງສັງຄົມນິຍົມ ຢູ່ບັນດາປະເທດທີ່ຫາກໍ່ຍາດໄດ້ເອກະລາດແຫ່ງຊາດ ໄດ້ເພີ່ມເຕີນ ​ເຮັດ​ໃຫ້​ລະບົບ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ-ເລນິນ ​ໃນ​ສະຕະວັດ​ທີ XX ອຸດົມສົມບູນ​ຂຶ້ນ​ຕື່ມ. ດ້ວຍ​ບັນດາ​ຄຸນຄ່າ​ທີ່​ກ້າວໜ້າ​ນັ້ນ, ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ມາກ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເຜີຍ​ແຜ່​ຢ່າງ​ກວ້າງຂວາງ​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ, ສົ່ງ​ຜົນ​ກະທົບ​ຢ່າງ​ເລິກ​ເຊິ່ງ​ເຖິງ​ບັນດາ​ປະຊາ​ຊາດ, ບັນດາ​ພື້ນຖານ​ວັດທະນະທຳ, ລະບົບ​ແນວ​ຄິດ​ຂອງ​ບັນດາ​ພັກ​ຝ່າຍ, ຂະບວນການ​ສັງຄົມ ​ແລະ ​ເຖິງ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ຖື, ຄວາມ​ປາຖະໜາ​ຂອງ​ແຕ່​ລະບຸ​ກຄົນ. ​ເຖິງ​ວ່າ​ຈະ​ຢູ່​ທະວີບ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນ, ມີ​ລະດັບ​ການ​ພັດທະນາ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນ, ​ໃນ​ຫຼາຍ​ສະພາບ​ການ​ປະຫວັດສາດ​ພິ​ເສດສະ​ເພາະກໍ່ຕາມ, ​ແຕ່ບັນດາ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ແລະ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນ​ໃນ​ແຕ່ລະ​ປະ​ເທດ ລ້ວນ​ແຕ່​ສາມາດ​ຊອກ​ເຫັນ​ບັນດາ​ຫຼັກ​ຖານ​ທິດ​ສະ​ດີທົ່ວ​ໄປ​ຢູ່​ໃນ​ລັດທິ​ມາກ ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ສາມາດ​ເພີ່ມ​ກຳລັງ​ການ​ຜະລິດ​ຂຶ້ນ​ຢ່າງ​ໄວວາ; ກ່ຽວ​ກັບ​ຮູບ​ແບບ​ການຈັດ​ຕັ້ງ​ສັງຄົມ​ທີ່​ສະ​ເໝີ​ພາບ, ຍຸຕິ​ທຳ; ກ່ຽວ​ກັບ​ເສລີພາບ, ການ​ປົດ​ປ່ອຍ​ມະນຸດ ປົດ​ປ່ອຍ​ຊົນ​ຊັ້ນ; ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ພົວພັນ​ລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ຊາດ, ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ບົນ​ພື້ນຖານ​ສັນຕິພາບ, ສາມັກຄີ​ສາກົນ,...(6).

ການ​ພັງ​ທະລາ​ຍຂອງ​ຮູບ​ແບບ​​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມຢູ່​ສະຫະພາບ​ໂຊ​ວຽດ​ແລະ​ເອີຣົບຕາ​ເວັນ​ອອກ ​ເປັນຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ທີ່​ໃຫຍ່​ຫຼວງ​ສຳລັບ​ຂະ​ບວນການ​ປະຕິວັດ​ໃນ​ໂລກ, ​ແຕ່​ວ່າ ນີ້​ບໍ່​ແມ່ນ​ການ​ພັງ​ທະລາ​ຍລົງ​ຂອງ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ເວົ້າ​ລວມ, ​ແລະ​ກໍ​ບໍ່​ແມ່ນ​ການ​ພັງ​ທະລາ​ຍລົງ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ. ນັ້ນ​ເປັນ​ພຽງ​ການ​ພັງ​ທະລາ​ຍລົງ​ຂອງ​ຮູບ​​ແບບ​ລັດ​ທິສັງຄົມ​ນິຍົມທີ່​ຄຳ​ພີຕາ​ຍຕົວ, ຫ່າງ​ເຫີ​ນປະຊາຊົນ, ຫ່າງ​ເຫີ​ນບັນດາ​ຫຼັກການ​ພື້ນຖານ​ຂອງ​ລັດ​ທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ຫຼັກການ​ປະຫວັດສາດ-ລະອຽດ​ຕົວ​ຈິງ, ຫຼັກການ​ພຶດຕິ​ກຳ ​ແລະ ຂາດ​ຄວາມ​ຄ່ອງ​ຕົວ​ກັບ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ເລື້ອຍໆ​ຂອງຊີວິດ​ການ​ເມືອງ-ສັງຄົມ. ນັ້ນ​ຍັງ​ແມ່ນ​ຜົນ​ທີ່​ຕາມ​ມາ​ຂອງ​ຄວາມ​ຜິດພາດ ກ່ຽວ​ກັບ​ແນວທາງ​ການ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ; ຄວາມ​ຜິດພາດ​ທີ່​ຮ້າຍ​ແຮງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ແນວທາງ​ການ​ເມືອງ ​ແລະ ການ​ປ່ອຍປະ​ລ​ະ​ເລີຍ​ວຽກ​ງານ​ການ​ເມືອງ-​ແນວ​ຄິດ, ວຽກ​ງານ​ພະນັກງານ ​ຂອງ​ພັກ​ທີ່​ກຳ​ອຳນາດ​ໃນ​ຂະ​ບວນວິວັດ​ການປະຕິ​ຮູບ (​ແປ​ແຣສະ​ໂຕຣຍກາ). ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​​ໃຫ້​ທັດສະນະ​ວ່າ “ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ໃນ​ໂລກ, ຈາກ​ບັນດາ​ບົດຮຽນ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ສຳ​ເລັດ​ແລະຄວາມ​ລົ້ມ​ເຫຼວ ກໍ​ຄື​ຈາກ​ຄວາມ​ມຸ່ງ​ມາ​ປາຖະໜາ​ແລະຄວາມ​ຕື່ນ​ຕົວ​ຂອງ​ບັນດາ​ປະຊາ​ຊາດ, ມີ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ແລະ​ຄວາມ​ສາມາດສ້າງ​ບາດກ້າວ​ການ​ພັດທະນາ​ໃໝ່”(7). ພຶດຕິ​ກຳ​ແຫ່ງ​ການ​ປະຕິ​ຮູບ, ການປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່ ​ແລະ ການ​ພັດທະນາ​ ຂອງບັນ​ດາ​ປະ​ເທດສັງຄົມ​ນິຍົມປະຈຸ​ບັນ, ບັນດາ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ທີ່​ຕັ້ງໜ້າ​ທາງ​ດ້ານ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ຖື​ແລະທ່າ​ທີ່​ຕໍ່ອຸດົມ​ຄະຕິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ ຢູ່​ໃນ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ທຶນ​ນິຍົມ, ພ້ອມ​ກັບ​ຄວາມ​ມານະ​ພະຍາຍາມ​ຢ່າງ​ບໍ່​ຢຸດ​ຢັ້ງ​​ໃນ​ການ​ຕໍ່ສູ້, ຊອກ​ຫາ​ເສັ້ນທາງການ​ພັດທະນາ​ໃໝ່ ຂອງ​ບັນດາ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ແລະ​ກຳມະກອນ​ໃນ​ໂລກ ​ແມ່ນ​ການ​ພິສູດ​ຢັ້ງຢືນຄຸນຄ່າ​ແລະກຳລັງ​ຊີວິດ​ທີ່​ເຂັ້ມ​ແຂງ​ແຮງ​ກ້າ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ.

ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ ​ໄດ້​ໝູນ​ໃຊ້​ລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ​ຢ່າງ​ປະດິດ​ສ້າງ ​ແລະ ​ໄດ້​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ຂໍ້​ຄິດ​ທິດ​ສະ​ດີ​ໃໝ່​ຫຼາຍ​ຂໍ້​ເຂົ້າ​​ໃນລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ​n ​ໂດ​ຍ​ເລີ່​ມຈາກ​ພຶດຕິ​ກຳ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ. ທ່ານ​ຜູ້ນຳ​ໂຮ່ຈີ​ມິນ​ເປັນ​ຜູ້​ທຳ​ອິດ​ທີ່​ໄດ້​ໝູນ​ໃຊ້​ແລະ​ພັດທະນາລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນຢ່າງ​ປະດິດ​ສ້າງ​ ໃນ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ລະອຽດ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ, ສືບ​ທອດ​ແລະ​ພັດທະນາ​ບັນດາ​ຄຸນຄ່າ​ມູນ​ເຊື້ອ​ທີ່​ດີງາມ​ຂອງ​ຊາດ, ຮັບ​ເອົາ​ສິ່ງຍອດ​ຍິ່ງ​ໃນ​ວັດທະນະທຳ​ຂອງ​ມະນຸດຊາດ, ສ້າງ​​ລະບົບທັດສະນະ​ທີ່​ຮອບດ້ານ​ແລະ​ເລິດ​ເຊິ່ງກ່ຽວ​ກັບ​ບັນດາ​ບັນຫາ​ອັນ​ພື້ນຖານ​ຂອງ​ການ​ປະຕິວັດ​ຫວຽດນາມ​ຂຶ້ນ. ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ຄົ້ນຄວ້າ​ຢ່າງ​ເລິກ​ເຊິ່ງ “ສະບັບ​ຮ່າງ​ຄັ້ງ​ທີ​ໜຶ່ງ​ບັນດາ​ບົດ​ພິນິດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນຫາຊາດ​ແລະ​ບັນຫາ​ຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ” ຂອງ ວ.ອີ.​ເລ​ນິນ, ຮັບ​ເອົາ​ຈິດ​ໃຈ​ທີ່​ສົມ​ເຫດ​ສົມ​ຜົນຂອງຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ ໃນ​ສະຖານະ​ພາບ​​ໃໝ່​ຂອງການ​ປະຕິວັດ​ປົດ​ປ່ອຍ​ຊາດ​ ຢູ່​ບັນດາ​ປະ​ເທດຫົວ​ເມືອງ​ຂຶ້ນ​ແລະ​ຂຶ້ນ​ກັບ. ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ຊອກ​ເຫັນ​ຄຸນຄ່າກ່ຽວ​ກັບ​ສິດສະ​ເໝີ​ພາບ, ສິດ​ໄດ້​ມີ​ຊີວິດ​ຢູ່, ສິດ​ເສລີພາບ​ແລະ​ສິດທິ​ໃນ​ການສະ​ແຫວ​ງຫາ​ຄວາມສຸກ ​ໃນ​ປະກາດ​ຖະ​ແຫຼ​ງເອກະລາດ​ຂອງ​ປະ​ເທດອາ​ເມ​ລິ​ກາ ​ແລະ ​ໃນ​ປະກາດຖະ​ແຫຼ​ງສິດທິ​ມະນຸດ​ແລະ​ສິດທິ​ພົນລະ​ເມືອງຂອງ​ການ​ປະຕິວັດ​ຝະລັ່ງ. ​ເພິ່ນ​ໄດ້​ຄົ້ນຄວ້າ​ລັດທິ​ໄຕ​ປະຊາຂອງ​ນັກ​ປະຕິວັດ ຊຸນ​ຢັດ​ເຊັນ ​ແລະ ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ວ່າ, ຄວາມ​ປາຖະໜາ “ປະຊາ​ຊາດ​ເອກະລາດ, ປະຊາຊົນ​ມີ​ສິດ​ເສລີ, ຊີວິດ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ​ມີ​ຄວາມສຸກ” ຍາກ​ທີ່​ຈະ​ບັນລຸ​​ແລະ​ຮັກສາ​ຍາວ​ນານໄດ້ ຜ່ານ​ເສັ້ນທາງ​ການປະຕິວັດປະຊາທິປະ​ໄຕ​ນາຍທຶນ. ຍ້ອນ​​ແນວ​ນັ້ນ, ​ໂຮ່ຈີ​ມິນ​ແລະ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ກຳນົດ​ເສັ້ນທາງ​ທີ່​ຈຳ​ເປັນ​ແນ່ນອນ​ຂອງ​ການ​ປະຕິວັດຫວຽດນາມ​ແມ່ນ ດຳ​ເນີນ​ການ​ປະຕິວັດ​ຊາດ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ​ປະຊາຊົນ ​ແລະ ຕໍ່​ຈາກ​ນັ້ນ​ແມ່ນ​ການ​ປະຕິວັດສັງຄົມ​ນິຍົມ ​ເພື່ອ​ປົກ​ປ່ອຍ​ຊາດ, ປົດ​ປ່ອຍ​ຊົນ​ຊັ້ນ, ​ເຊີດ​ຊູ​ຄັນ​ທຸງ​ເອກະລາດ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ແລະ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ. ລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ ​ແລະ ​ແນວ​ຄິດ​ໂຮ່ຈີ​ມິນ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ພື້ນຖານ​ແນວ​ຄິດ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ, ​ເປັນ​ເຂັມທິດ​ຂອງ​ການ​ປະຕິວັດ​ຫວຽດນາມ ​ໃຫ້​ຫວຽດນາມ​ຕັ້ງ​ໝັ້ນ​ໃນ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ເອກະລາດ​ແຫ່ງ​ຊາດຕິ​ດ​ແໜ້ນ​ກັບ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ. ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ນຳພາ, ພາ​ທາງ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ - ກອງ​ກຳລັງ​ນຳ​ໜ້າ​ຂອງ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນ, ປະຊາຊົນ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ​ແລະ​ຊົນ​ຊາດ​ຫວຽດນາມ, ຜູ້​ແທນ​ທີ່​ຈົງ​ຮັກ​ພັກດີ​ຕໍ່​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ຊົນ​ຊັ້ນ​ກຳມະກອນ, ຂອງປະຊາຊົນ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ​ແລະ​ຂອງຊົນ​ຊາດ, ປະຊນຊົນ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຍາດ​ເອົາ​ໄຊຊະນະ​ອັນ​ສະຫງ່າ​ງາມ​ຢ່າງ​ລຽນຕິດ ​ໃນ​ການ​ຕໍ່ສູ້​ຍາດ​ເອົາ​ເອກະລາດ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ​ໂຮມ​ປະ​ເທດ​ຊາດ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ, ກໍ່ສ້າງ​ແລ​ະ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາປະ​ເທດ​ຊາດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ໄວ້​ຢ່າງ​ໝັ້ນຄົງ. 

ສະພາບ​ການ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ໂລກ​ແລະ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຢັ້ງຢືນ​ວ່າ: ຢູ່​ບ່ອນ​ໃດ, ​ໃນ​ເວລາ​ໃດ​ທີ່​ລັດທິ​ມາກ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ໝູນ​ໃຊ້​ຢ່າງ​ຖືກຕ້ອງ ປະດິດ​ສ້າງ​ແລ້ວ ​ແມ່ນ​ຢູ່​ບ່ອນ​ນັ້ນ, ​ໃນ​ເວລາ​ນັ້ນ ວິວັດ​ການ​ກໍ່ສ້າງ​ສັງຄົມ​ນິຍົມຈະ​ຜ່ານ​ຜ່າ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ໃນ​ການ​ພັດທະນາ​ໄດ້​ ເພື່ອ​ສືບ​ຕໍ່​ກ້າວ​ຂຶ້ນ. ກົງກັນຂ້າມ, ຢູ່​ບ່ອນ​ໃດ, ​ໃນ​ເວລາ​ໃດ​ທີ່​ລັດທິ​ມາກ​ຖືກ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ຜິດ, ​ໄດ້​ໝູນ​ໃຊ້​ແບບ​ຄຳ​ພີ ກົນ​ຈັກ​ຕາຍ​ຕົວ, ​ແມ່ນ​​ເສັ້ນທາງ​ນັ້ນ​ຈະ​ພົບ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາດ​ຫຼາຍ, ຊ້ຳຍັງ​ຕ້ອງຖອຍຫຼັງ, ຖືກ​ລົ້ມ​ເຫຼວ. ​ເລີ່​ມຈາກ​ພຶດຕິ​ກຳ​ແຫ່ງ​ການ​ພັດທະນາ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ, ສອດຄ່ອງ​ກັບ​ກົດ​ເກນ​ແລະ​ທ່າ​ອຽງ​ພັດທະນາ​ທົ່ວ​ໄປ​ຂອງ​ມະນຸດຊາດ, ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ລິ​ເລີ່​ມການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່, ຫັນປ່ຽນ​ຈາກ​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດ​ແຜນການ​ລວມສູນ, ​ເກື້ອກູນ ​ໄປ​ເປັນ​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ​ກຳນົດ​ທິດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ, ຍູ້​ແຮງ​ການ​ຫັນ​ເປັນ​ອຸດສາຫະກຳ ທັນ​ສະ​ໄໝ, ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ແລະ​ຕັ້ງໜ້າ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ. ກິດຈະການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​​ແມ່ນ​ຜະລິດ​ຕະພັນ​ແຫ່ງ​ການ​ປະດິດ​ສ້າງຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ແລະ​ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ. ນັ້ນ​ແມ່ນ​ໄລຍະ​ທາງ​ແຫ່ງ​ການ​ປະຕິວັດ​ໃໝ່​ຂອງ​ທົ່ວ​ພັກ​ແລະຂອງ​ຊົນ​ຊາດ​ຫວຽດນາມ​ທັງ​ໝົດ, ມັນ​ມີ​ຂະໜາດ​ແລະ​ຄວາມ​ໝາຍ​ການ​ພັດທະນາ​ທີ່​ຍິ່ງໃຫຍ່ ​ເພື່ອ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ກໍ່ສ້າງ​ສັງຄົມ​ນິຍົມທີ່ “ປະຊາຊົນ​ຮັ່ງມີ, ປະ​ເທດ​ຊາດ​ເຂັ້ມ​ແຂງ, ມີ​ປະຊາທິປະ​ໄຕ, ຍຸຕິ​ທຳ, ສີວິ​ໄລ”. ຜົນສຳ​ເລັດ​ຂອງ​ກິດຈະການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່ຢູ່​ຫວຽດນາມ​ແມ່ນສັນຍາ​ລັກ​ແຫ່ງ​ການ​ໝູນ​ໃຊ້ລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ​, ​ແນວ​ຄິດ​ໂຮ່ຈີ​ມິນ​ຢ່າງ​ປະດິດ​ສ້າງ ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ແຫ່ງ​ໂລກາ​ພິວັດ​ແລະ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ.

​ໃນ​ພຶດຕິ​ກຳ​ແຫ່ງ​ການ​ນຳພາ​ກິດຈະການປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່, ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ໃຫ້​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ເປັນ​ປະຈຳ​ເຖິງ​ການ​ເຊື່ອມ​ຕິດ​ຢ່າງ​ກົມກຽວ​ລະຫວ່າງ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ເສດຖະກິດ ກັບ​ການ​ພັດທະນາ​ວັດທະນະທຳ, ກໍ່ສ້າງ​ຜູ້​ຄົນ, ປະຕິບັດ​ຄວາມ​ກ້າວໜ້າ​ແລະ​ຍຸຕິ​ທຳ​ທາງ​ສັງຄົມ, ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ໃນ​ແຕ່​ລະ​ບາດກ້າວ​ການ​ກ້າວ​ເດີນ ​ແລະ​ແຕ່​ລະນະ​ໂຍບາຍ​ການ​ພັດທະນາ. ດ້ວຍ​ຈຸດ​ເລີ່​ມຕົ້ນ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ລາຍ​ໄດ້​ຕ່ຳ, ​ໃນ​ໄລຍະ​ຕົ້ນ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ທີ່​ສຸດ​ເຖິງ​ການ​ຊຸກຍູ້​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ເສດຖະກິດຢ່າງ​ໄວວາ ​ແນ​ໃສ່​ລົບ​ລ້າງ​ຄວາມ​ອຶດ​ຫີ​ວ, ຫຼຸດຜ່ອນ​ຄວາມທຸກ​ຍາກ, ສ້າງ​ກຳລັງ​ວັດ​ຖຸ​​ທີ່​ຫຼວງ​ຫຼາຍ​ແລະ​ອຸ​ດັມສົມບູນ​ກວ່າ​ເກົ່າ ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ແຈກ​ຢາຍ​ແລະ​ແຈກ​ຢາຍ​ຄືນ​ໃໝ່, ຮັບ​ປະ​ກັນ​ຄວາມ​ຍຸຕິ​ທຳ​ທາງ​ສັງຄົມ. ປະຈຸ​ບັນ​ນີ້, ຫວຽດນາມ​ພວມ​ຈັດ​ວາງ​ໂຄງ​ປະກອບ​ເສດຖະກິດ​ຄືນ​ໃໝ່, ຫັນປ່ຽນ​ຮູບ​ແບບ​ການເຕີບ​ໂຕຈາກ​ລວງ​ກວ້າງ​ ໄປ​ເປັນ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ຕາມ​ລວງ​ເລິກ, ປະຕິບັດ​ການ​ພັດທະນາ​ປະ​ເທດ​​ແບບກວມ​ລວມ​ແລະ​ຍືນ​ຍົງ. ສະພາບ​ການ​ພັດທະນາ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ໂລກ​ແລະ​ຫວຽດນາມ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ, ຖ້າ​ຫາກ​ພຽງ​ແຕ່​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ເຖິງ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ເສດຖະກິດ ​ໂດຍ​ບໍ່​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ເຖິງ​ຄວາມ​ກ້າວໜ້າ​ແລະຄວາມ​ຍຸຕິ​ທຳ​ທາງ​ສັງຄົມ ​ແມ່ນ​ບໍ່​ສາມາດ​ສ້າງ​ຮາກ​ຖານ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ແບບ​ຍືນ​ຍົງ​ໄດ້. ກົງກັນຂ້າມ, ຖ້າ​ຫາກ​ພຽງ​ແຕ່​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ເຖິງ​ຄວາມ​ກ້າວໜ້າ​ແລະ​ຄວາມ​ຍຸຕິ​ທຳ​ທາງ​ສັງຄົມ ​ແຕ່​ຂາດ​ແຫຼ່ງພະລັງວັດຖຸທີ່​ເປັນ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ແລະປະ​ຖົມ​ປັດ​ໄຈ, ກໍ່ຈະ​ມີ​ຄວາມ​ສ່ຽງທີ່​ພາ​ໄປ​ເຖິງ​ການສະ​ເຫຼ່ຍຄວາມທຸກ​ຍາກ(8).

​ໂດຍໝູນ​ໃຊ້ລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນຢ່າງ​ປະດິດ​ສ້າງ​, ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຮັບ​ຮູ້ເປັນ​ເອກະ​ພາບວ່າ, ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດກຳນົດ​ທິດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ​ແມ່ນ​ຮູບ​ແບບ​ເສດຖະກິກກວມ​ລວມຂອງ​ຫວຽດນາມ. ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ​ແມ່ນ​ຜະລິດ​ຕະພັນ​ຂອງ​ຄວາມ​ສີວິ​ໄລ​ຂອງ​ມະນຸດຊາດ, ມັນ​ສາມາດ​ພັດທະນາ​ແລະ​ຄ່ອງ​ຕົວ​ກັບ​ຫຼາຍ​ຮູບ​ຖານ​ສັງຄົມ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນ. ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ​ໄດ້​ພັດທະນາ​ເຖິງ​ລະດັບ​ສູງ​ໃນ​ລັດທິ​ທຶນ​ນິຍົມ, ​ແຕ່ບໍ່​ເປັນອັນ​ໜຶ່ງ​ອັນ​ດຽວ​ກັນກັບລັດທິ​ທຶນ​ນິຍົມ ​ແລະ ກໍ​ບໍ່​ກົງ​ຂ້າມ​ກັນ​ກັບ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ. ​ເຖິງ​ວ່າ​ຕະຫຼາດຈະ​ມີ​ຂໍ້​ບົກພ່ອງ​ແລະດ້ານ​ຫຼັງ​ທີ່​ບໍ່​ອາດ​ຈະ​ປະຕິ​ເສດ​ໄດ້, ​ແຕ່​ມັນ​ຍັງ​ຄົງສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ ຕະຫຼາດ​ເປັນ​ກົນ​ໄກ​ລະດົມ​ແລະ​ຈັດ​ແບ່ງ​ແຫຼ່ງພະລັງ, ຊຸກຍູ້​ການ​ປະດິດ​ສ້າງ​ແລະ​ພັດທະນາ​ທີ່​ດີ​ສຸດ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ. ປະ​ເທດ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ໝູນ​ໃຊ້​​ກົດ​ເກນ​ຕະຫຼາດ​ເພື່ອ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ ບໍ່​ແນ່ນອນ​ວ່າ​ຈະ​ສຳ​ເລັດ​ຜົນ​, ​ແຕ່​ປະ​ເທດ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ຢາກ​ສຳ​ເລັດ​ຜົນ​ແລະພັດທະນາ​ແບບ​ຍືນ​ຍົງ ​ແມ່ນ​ບໍ່​ອາດ​ຈະ​ບໍ່​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ. ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ​ໂດຍ​ມັນ​ເອງ​ບໍ່​ພາ​ໄປ​ເຖິງ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ, ​ແຕ່​ຢາກ​ກໍ່ສ້າງ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມບັນລຸ​ຜົນສຳ​ເລັດ ​ແນ່ນອນ​ຕ້ອງ​ພັດທະນາ​​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ(8).

ພື້ນຖານ​​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດກຳນົດ​ທທິດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມຢູ່​ຫວຽດນາມ ​ແມ່ນ​ພື້ນຖານ​​ເສດຖະກິດທີ່ເຄື່ອນ​ໄຫວຢ່າງ​ຄົບ​ຊຸດ​ແລະ​ຄົບ​ຖ້ວນ​ ຕາມ​ບັນດາ​ກົດ​ເກນ​ຂອງ​​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດ; ​ແມ່ນ​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄໝ ​ແລະ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ(10). ການ​ກຳນົດ​ທິດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມສະ​ແດງ​ອອກ​ຢູ່​ທີ່​ການ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດທີ່​ມີ​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຂອງ​ລັດ​​ແຫ່ງອຳນາດ​ກົດໝາຍ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ, ​ໂດຍ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ​ນຳພາ, ມຸ່ງ​ໝັ້ນ​ໃນ​ຜູ້​ຄົນ, ຖື​ເອົາ​ຜູ້​ຄົນ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ຂອງ​ການ​ພັດທະນາ, ​ເພື່ອ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ປະຊາຊົນ, ປະຊາຊົນ​ທຸກ​ຄົນ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ ​ແລະ ທຸກ​ຄົນ​ໄດ້​ຊົມ​ໃຊ້ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ. ນີ້​ກໍ່​ແມ່ນ​ລັກສະນະ​ມະນຸດ​ອະລິຍະ​ທຳ, ຄຸນ​ລັກສະນະ​ພິ​ເສດ​ຂອງ​ພື້ນຖານ​​ເສດຖະກິດ​ຕະຫຼາດກຳນົດ​ທິດ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ ຢູ່​ຫວຽດນາມ.

30 ກວ່າ​ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ຈາກ​ປະ​ເທດ​ດ້ອຍ​ພັດທະນາ ມີ​ລາຍ​ໄດ້​ສະ​ເລ່ຍຕໍ່​​ຄົນ​ບໍ່​ເຖິງ 100 ​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດຕໍ່​ປີ ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ​​ເລີ່​ມຕົ້ນການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່, ຮອດ​ປີ 2010, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຜ່ານ​ຂ້າມ​ລະດັບ​ລາຍ​ໄດ້​ສະ​ເລ່ຍຕໍ່​​ຄົນ 1.000 ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ ​ແລະ​ ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​ກຸ່ມ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ລາຍ​ໄດ້​ປານ​ກາງ​ຕ່ຳ, ຮອດ​ປີ 2018, ຈີ​ດີ​ພີ ສະ​ເລ່ຍຕໍ່​ຄົນ​ບັນລຸ​ປະມານ 2.540 ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ. ​ໃນ​ເວລາ​ຊາວ​ກວ່າ​ປີ​ພາຍຫຼັງ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່, ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ​ປະມານກວ່າ 30 ລ້ານ​ຄົນ​ໄດ້​ພົ້ນ​ອອກ​ຈາກສະພາບຄວາມທຸກ​ຍາກ. ອັດຕາ​ສ່ວນ​ຜູ້​ທຸກ​ຍາກ​ໄດ້​ຫຼຸດ​ລົງ​ຫຼາຍ, ຈາກ​ເກືອບ 60% ​ໃນ​ຕົ້ນ​ຊຸມ​ປີ 1990, ຫຼຸດ​ລົງ​ເປັນ​ບໍ່​ເຖິງ 10% ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ(11). ປີ 2017, ຂະໜາດ​ຂອງ​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ລື່ນ​ກາຍ 220 ຕື້ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ, ຍອດ​ມູນ​ຄ່າ​ສິນຄ້າ​ສົ່ງ​ອອກ-ນຳ​ເຂົ້າ​ໄດ້​ບັນ​ລຸ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 420 ຕື້ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ(12). ພ້ອມ​ກັນ​ກັບ​ລາຍ​ໄດ້​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ, ຊີວິດ​ວັດຖຸ, ສຸຂະພາບ, ການ​ສຶກສາ ​ແລະ ຈິດ​ໃຈ​ຂອງ​ປະຊາຊົນກໍ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປົວ​ແປງ​ໃຫ້​ດີ​ຂຶ້ນ​ເລື້ອຍໆ. ຈາກ​ບ່ອນ​ຖືກ​ປິດ​ລ້ອມ, ຄວ້ຳ​ບາດ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ມີ​ການ​ພົວພັນ​ຕ່າງປະ​ເທດ​ທີ່​ເປີດ​ກວ້າງ, ກາຍ​ເປັນ​ສະມາຊິກ​ທີ່​ຕັ້ງໜ້າ​ແລະ​ມີ​ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບ​ຂອງປະຊາ​ຄົມ​ສາກົນ.

ບັນດາ​ຜົນງານ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ, ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ 30 ກວ່າ​ປີ​ແຫ່ງ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ໄດ້​ສືບ​ຕໍ່​ຢືນຢັນ: ການ​ນຳພາ​ທີ່​ຖືກຕ້ອງ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ ​ແມ່ນ​ປັດ​ໄຈ​ອັນ​ດັບ​ໜຶ່ງທີ່​ຕັດສິນ​ໄຊຊະນະ​ທຸກ​ຢ່າງ​ຂອງ​ການ​ປະຕິວັດ​ຫວຽດນາມ; ຄວາມຕັ້ງ​ຕໍ່, ການຢຶດ​ໝັ້ນ​ບົນ​ພື້ນຖານ​ແນວ​ຄິດ​ຂອງ​ພັກ, ການ​ໝູນ​ໃຊ້ລັດທິ​ມາກ-​ເລ​ນິນ​ແລະ​ແນວ​ຄິດ​ໂຮ່ຈີ​ມິນ​ຢ່າງ​ຖືກຕ້ອງ ປະດິດ​ສ້າງ ​ເປັນ​ປະຖົມ​ປັດ​ໄຈ​ແລະ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ຕັດສິນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ ​ເພື່ອ​ກໍ່ສ້າງ​ຢ່າງ​ສຳ​ເລັດ​ຜົນ ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມທີ່​ມີ​ເອກະລັກ​ຫວຽດນາມ, ຂອງ​ຫວຽດນາມ ​ແລະ ​ໂດຍ​ປະຊາຊົນ​ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ຜູ້​ປະຕິບັດ, ດ້ວຍ​ຄວາມ​ປາຖະໜາ​ສ້າງ​ຫວຽດນາມ​ໃຫ້​ກາຍ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ອຸດສາຫະກຳທີ່ຈະ​ເລີ​ນກ້າວໜ້າ​ໃນ​ກາງ​ສະຕະວັດ​ທີ XXI. 

ກ.ມາກ ​ໄດ້​​ຈາກ​ພວກ​ເຮົາ​ໄປ​ໄກ​ແລ້ວ, ​ແຕ່​ແນວ​ຄິດ​ຂອງ​ເພິ່ນ​ຍັງມີ​ຊີວິ​ຢູ່​ຕະຫຼອດ​ໄປ​ໃນ​ມະນຸດຊາດ, ຍ້ອນວ່າທາດແທ້ວິທະຍາສາດ, ປະຕິວັດ, ການ​ພັດທະນາ ​ແລະ ​ມະນຸດ​ອະລິຍະ​ທຳ​ຂອງ​ແນວ​ຄິດ​ດັ່ງກ່າວ ຍັງ​ຄົງ​ຖືກທັງສິ້ນ. ຫຼາຍ​ຄຸນຄ່າ​ທິດ​ສະ​ດີ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ​ມີ​ກຳລັງ​ຊີວິດ​ຍືນ​ຍົງ ​ຍັງ​ຄົງສືບ​ຕໍ່​ແຜ່​ລັດສະໝີ​ຢູ່, ​ເຊັ່ນ ວິທີ​ສັດຈະ​ວິພາກ​ວັດຖຸ​ນິຍົມ, ທັດສະນະ​ຄະຕິ​ວັດຖຸ​ນິຍົມ​ກ່ຽວກັບ​ປະຫວັດສາດ, ທິດ​ສະ​ດີ​ຮູບ​ຖານ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ທິດ​ສະ​ດີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄຸນຄ່າ​ສ່ວນ​ເກີນ, ທິດ​ສະ​ດິກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ພັດທະນາ, ລັດທິ​ມະນຸດ​ອະລິຍະ​ທຳ​ເພື່ອ​ຜູ້​ຄົນ, ທິດ​ສະ​ດີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ,...

ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ​ໄດ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ, ພ້ອມ​ກັນ​ກັບ​ການ​ພັດທະນາ​ຂອງ​ກຳລັງ​ການ​ຜະລິດ​ປະຈຸ​ບັນ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ການ​ປະຕິວັດ​ອຸດສາຫະກຳ​ຄັ້ງ​ທີ​ສີ່, ​ໂລກ​ກຳລັງ​ລວມສູນ​ໄປ​ທາງ​ບັນດາ​ຄຸນຄ່າ​ຮ່ວມທີ່​ສອດຄ່ອງ​ກັບ​ທາດ​ແທ້​ມະນຸດ​ອະລິຍະ​ທຳ​ອັນ​ຈົບງາມ​ສູງ​ສົ່ງ​ຂອງລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ, ​ເຊັ່ນ​ຮັບປະກັນ​ການ​ພັດທະນາ​ແບບ​ກວມ​ລວມ​ແລະ​ຍືນ​ຍົງ, ບໍ່​ປະ​ໃຫ້​ຜູ້​ໃດ​ຜູ້​ໜຶ່ງ​ຖື​ກຕົກ​ຢູ່​ຂ້າງ​ຫຼັງ; ພັດທະນາ​ຜູ້​ຄົນ​ຢ່າງຮອບດ້ານ,... ​ເພາະສະ​ນັ້ນ, ທິດ​ສະ​ດິມາກ​ຍັງ​ຄົງ​ເປັນ​ຫຼັກ​ຖານ​ວິທະຍາສາດທີ່​ໜ້າ​ເຊື່ອ​ຖື​ທີ່​ສຸດ, ຊຶ່ງ​ພວມ​ຊຸ​ກຍູ້​ພວກ​ເຮົາສ້າງ​ຄວາມ​ຫວັງ​ແລະ​ວິ​ໄສ​ທັດການ​ພັດທະນາ ​ໄປ​ສູ່​ສັງຄົມ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ກ້າວໜ້າ, ຍຸຕິ​ທຳ​ແລະ​ມະນຸດ​ອະລິຍະ​ທຳ, ດ້ວຍ​ບັນດາ​ຄຸນຄ່າ​ຫຼັກ ກວມ​ລວມທົ່ວ​ໄປ​ຂອງ​ມະນຸດ​ຊາດ, ​ເຊັ່ນ ​ເພື່ອ​ຜູ້​ຄົນ, ຖື​ເອົາ​ຜູ້​ຄົນ​ເປັນ​ໃຈກາງ, ​ໂດ​ຍມະນຸດ​ແລະ​ປົດ​ປ່ອຍ​ມະນຸດ(13) ດ້ວຍ​ຈິດ​ໃຈ​ວິທະຍາສາດແລະພາວະ​ວິ​ໄສ, ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງການ​ຄົ້ນຄວ້າ, ​ແລກປ່ຽນ​ເພື່ອ​ສືບ​ຕໍ່ພັດທະນາ​ແລະ​ໝູນ​​ໃຊ້​ລັດທິ​ມາກ​ຢ່າງ​ປະດິດ​ສ້າງ ​ໃນ​ການ​ກໍ່ສ້າງ​ຄວາມ​ຫວັງ​ແລະ​ວິ​ໄສ​ທັດ​ການ​ພັດທະນາຂອງ​ລັດທິ​ສັງຄົມ​ນິຍົມຕົວ​ຈິງ​ໃນ​ສະຕະວັດ​ທີ XXI. ພວກ​ເຮົາ​ມີ​ພາລະ​ກຳ​ສືບ​ຕໍ່​ເຜີຍ​ແຜ່​ລັດ​ທິມາກບົນ​ຈິດ​ໃຈ​ຂອງ​ທິດ​ສະ​ດີ​ວິທະຍາສາດ, ປະຕິວັດ ​ແລະ ພັດທະນາ; ທິດ​ສະ​ດີ​ດັດ​ສ້າງ​ແລະ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໂລກ; ທິດ​ສະ​ດີ​ປົກ​ປ່ອຍ​ມະນຸດ; ​ແລະ​ແນ່ນອນ, ຄື​ດັ່ງ​ທີ່ລັດທິ​ມາກ​ໄດ້​ຊີ້​ແຈງ, ຈິນຕະນາການ​ແລະ​ການ​ກຳນົດ​ແນວທາງ​ການ​ພັດທະນາຂອງ​ພວກ​ເຮົາຕ້ອງ​ແທດ​ເໝາະ​ກັບ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ, ສອດຄ່ອງ​ກັບ​ສະພາບ​ການ​ແລະ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ໃໝ່​ເພື່ອ​ບັນລຸ​ຄວາມ​ສຳ​ເລັດ./.

ສຈ. ປອ. ຫງວຽນ​ຊວັນ​ຖັງ

​ເລຂາທິການ​ສູນ​ກາງ​ພັກ, ປະທານ​ສະພາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ສູນ​ກາງ,

ຜູ້ອຳນວຍການ​ສະ​ຖາ​ບັນ​ການ​ເມືອງ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ໂຮ່ຈີ​ມີນ

---------------------

- ບົດ​ນີ້​ໄດ້​ລົງ​ພິມ​ໃນ​ວາລະສານ​ກອມ​ມູນິດ, ສະບັບທີ 913 (​ເດືອນ​ພະຈິກ 2018)

(1), (13) ຫງວຽນ​ຊວັນ​ຖັງ: ບົດປະກອບ​ຄວາມ​ເຫັນ​ແນະນຳກອງ​ປະຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ວິທະຍາສາດສາກົນ “ມໍລະດົກ​ແນວ​ຄິດ​ຂອງ​ ກາກ​ ມາກ ​ແລະ​ຄວາມ​ໝາຍ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ຂອງ​ມັນ”, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, ​ເດືອນ​ພຶດສະພາ 2018.

(2), (3) ຫງວຽນ​ຊວັນ​ຖັງ: “ຄຸນຄ່າ​ທິດ​ສະ​ດີ ​ແລະ ກຳລັງ​ຊີວິ​ຂອງ​ລັດທິ​ມາກ​ ໃນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ປະຈຸ​ບັນ”, ວາລະສານ​ສະ​ເພາະ​ຂອງ​ສະພາ​ທິດ​ສະ​ດີ​ສູນ​ກາງ, 2018.

(4) ກ.ມາກ ​ແລະ ຟ.ອັງ​ແກນ: ນິພົນ​ຄົບ​ຊຸດ, ສພຈ. ການ​ເມືອງ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, 1995, ​ເຫຼັ້ມ 4, ໜ້າ 628.

(5) ກ.ມາກ ​ແລະ ຟ.ອັງ​ແກນ: ນິພົນ​ຄົບ​ຊຸດ, ປຶ້ມ​ທີ່​ໄດ້​ແນະນຳ, ​ເຫຼັ້ມ 6, ໜ້າ 796.

(6) ຫງວຽນ​ຊວັນ​ຖັງ: ບົດປະກອບ​ຄວາມ​ເຫັນ​ແນະນຳກອງ​ປະຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ວິທະຍາສາດ “ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ - ຄຸນຄ່າ​ທິດ​ສະ​ດີ​​ແລະ​ພຶດຕິ​ກຳ​ ໃນ​ຍຸກ​ສະ​ໄໝ​ປະຈຸ​ບັນ”, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, ​ເດືອນ​ມີນາ 2018.

(7) ​ເອກະສານ​ກອງ​ປະຊຸມ​ໃຫຍ່​ຜູ້​ແທນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ​ຄັ້ງ​ທີ IX, ສພຈ. ການ​ເມືອງ​ແຫ່ງ​ຊາດ, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, 2001, ໜ້າ 14.

(8), (9) “ການ​ພັດທະນາ​ແບບ​ຍືນ​ຍົງ, ການປະຕິ​ບັດ​ຄວາມ​ຍຸຕິ​ທຳ​ທາງ​ສັງຄົມ, ສັງ​ເກດ​ຈາກ​ພຶດຕິ​ກຳ​ແຫ່ງ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ຢູ່​ຫວຽດນາມ”, ຄຳ​ປາ​ໄສ​ຂອງ​ເລຂາທິການ​ໃຫຍ່ ຫງວຽນຝູຈ້ອງ ຢູ່​ທີ່​ມະຫະວິທະຍາ​ໄລ​ສັງ​ລວມ ລາ ຮາ​ບາ​ນາ, ປະ​ເທດ​ກູບ​າ, ​ເດືອນ​ເມສາ 2018.

(10) ເອກະສານ​ກອງ​ປະຊຸມ​ໃຫຍ່​ຜູ້​ແທນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ​ຄັ້ງ​ທີ XII, ຫ້ອງ​ວ່າການ​ສູນ​ກາງ​ພັກ, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, 2016, ໜ້າ 102.

(11) ທະນາຄານ​ໂລກ: ການ​ເລີ່​ມຕົ້ນ​ທີ່ດີ​ແຕ່​ບໍ່​ແມ່ນ​ໄດ້​ສຳ​ເລັດ​ແລ້ວ: ຜົນງານ​ທີ່​ປະ​ທັບ​ໃຈ​ຂອງ​ຫວຽດນາມກ່ຽວກັບ​ການ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ຄວາມທຸກ​ຈົນ ​ແລະ ບັນດາ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ໃໝ່, ທະນາຄານ​ໂລກ​ທີ່​ຫວຽດນາມ, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, 2012.

(12) ສະຫະ​ກົມ​ສະຖິຕິ: ຖະ​ແຫຼ​ງການ​ຂ່າວ ສະພາບ​ການ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ​ປີ 2017, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, 2017.

Other Stories

ບົດທີ່ມີຜູ້ອ່ານຫລາຍສຸດ

ບົດໃໝ່ສຸດ