ວັນພຸດ, 14/11/2018
ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຮອບດ້ານແລະກ້າວໜ້າຂ້າມປາຊີຟິກ: ມຸ່ງໄປສູ່ຮູບແບບການຄ້າທີ່ກ້າວໜ້າແລະປົກຄຸມ
23/6/2018 21:43' ສົ່ງ ພິມ
ລັດຖະມົນຕີກະຊວງອຸດສາຫະກຳການຄ້າຫວຽດນາມ ເຈິ່ນຕວັນແອງ (ຂວາສຸດ) ພ້ອມກັນກັບຜູ້ຕາງໜ້າບັນດາປະເທດເຂົ້າຮ່ວມພິທີເຊັນ ສັນຍາຄູ່ຮ່ວມມືຮອບດ້ານແລະກ້າວໜ້າຂ້າມປາຊີຟິກ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງຊານຕີອາໂກ ປະເທດຊີເລ, ວັນທີ 8 ມີນາ 2018. (ພາບ: THX/TTXVN)

ຍ້ອນ​ຫຍັງ​ຈຶ່ງ​ແມ່ນ ສັນຍາ “ຮອບດ້ານ” ​ແລະ “ກ້າວໜ້າ”?

ຫຼັງຈາກຖືກ “ຕິດ​ຂັດ” ​ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ ​ເມື່ອ​ອາ​ເມ​ລິ​ການ​ປະກາດ​ຖອນ​ຕົວ​ອອກ​ຈາກ​ສັນຍາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຂ້າມ​ປາຊີ​ຟິກ (Trans-Pacific Partnership Agreement - TPP: ທີ​ພີ​ພີ) ທີ່​ປະກອບ​ດ້ວຍ 12 ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ (ທີ​ພີ​ພີ 12), ວັນ​ທີ 14 ມີນາ 2017, ຢູ່​ນະຄອນ ວິ​ຍາ ​ແດນ ມາ​ເຣີ (Viña del Mar) ປະ​ເທດ ຊີ​​ເລ ​ໄດ້​ມີ​ກອງ​ປະ​ຊູ​ມຂັ້ນ​ສູງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ ທີ​ພີ​ພີ ​ເພື່ອ​ແນ​ໃສ່​ຊອກ​ຫາ​ວິທີ​ແກ້​​ໄຂແລະທິດ​ທາງ​ເດີນ​ຕໍ່​ໄປ​ໃຫ້​ແກ່ ທີ​ພີ​ພີ. ທາງ​ດ້ານ​ທັດສະນະ, ທັງໝົດ 11 ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ​ທີ່​ຍັງ​ເຫຼືອ​ໃນ ທີ​ພີ​ພີ (ທີ​ພີ​ພີ 11) ລ້ວນ​ແຕ່​ໄດ້​ຢືນຢັນ​ຄວາມ​ປະສົງຢາກ​ດຳ​ເນີນ​ການ​ຕໍ່​ ຕາມ​ສັນຍາທີ່​ກຳນົດ​ການ​ຄ້າ​ລະດັບ​ໂລກ​ໃນ​ອານາ​ຄົດ​ນີ້ ​ແລະ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ວ່າ, ທີ​ພີ​ພີ 11 ຕ້ອງ​ໄດ້​ຮັກສາ​ດ້ວຍ​ຄຸນ​ນະພາ​ບສູງ, ມີ​ລັກສະນະ​ຮອບດ້ານ​​ໃນທຸກ​ຂົງ​ເຂດ. ​ໃນ​ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ໃໝ່​ນັ້ນ, ບັນດາ​ສະມາຊິກ​ຂອງ ທີ​ພີ​ພີ 11 ​ເລີ່​ມດຳ​ເນີນ​ການ​ເຈລະຈາ​ຮອບ​ຕ່າງໆ ​ເພື່ອ​ບັນລຸ​ເຖິງ “ຄວາມ​ສົມ​ດຸນ​ໃໝ່”. ຜ່ານ​ຜ່ານ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງຍາກ​ແລະຄວາມ​ແຕກ​ຕ່າງ​ໃນ​ບັນດາ​ຮອບ​ເຈລະຈາ, ໜຶ່ງ​ປີ​ຕໍ່​ມາ, ​ໃນ​ເດືອນ​ມີນາ 2018, ຢູ່​ປະ​ເທດ ຊີ​​ເລ, ບັນດາ​ລັດຖະມົນຕີ​ຂອງ ທີ​ພີ​ພີ 11 ​ໄດ້​ລົງ​ລາຍ​ເຊັນ​ໃນສັນຍາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຮອບດ້ານ​ແລະ​ກ້າວໜ້າ​ຂ້າມ​ປາຊີ​ຟິກ (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Parnership - CPTPP: ຊີ​ພີທີ​ພີ​ພີ) ​ເຊີ່ງ “ບັນພະບຸລຸດ” ຂອງ​ມັນ​ຄື ທີ​ພີ​ພີ. ​ໃນ​ມາດຕາ 1 ຂອງ ຊີ​ພີທີ​ພີ​ພີ: ການປະສົມ​ປະສານສັນຍາ​ຄຸ່ຮ່ວມມື​ຂ້າມ​ປາຊີ​ຟິກ ລະບຸ: “ບັນດາ​ຝ່າຍ​ຮ່ວມ​ສັນຍາ​ເຫັນ​ດີ​ເປັນ​ເອກະສັນ​ກັນ​ວ່າ, ຕາມ​ບັນດາ​ມາດຕາ​ຂອງ​ສັນຍາ​ສະບັບ​ນີ້, ບັນດາ​ມາດຕາ​ຂອງ​ສັນຍາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຂ້າມ​ປາຊີ​ຟິກ, ທີ່​ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ຢູ່ ​ໂອ​ຄ​ແລນ​ດ໌ ​ໃນວັນ​ທີ 4 ກຸມພາ 2016 (“ສັນຍາ ທີ​ພີ​ພີ”) ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປະສົມ​ປະສານ, ​ໂດຍ​ອ້າງ​ອີງ, ​ເຂົ້າ​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ສັນຍາ​ນີ້ ດ້ວຍ​ການ​ດັດ​ແປງ​ທີ່​ເໝາະ​ສົມ, ຍົກ​ເວັ້ນມາດຕາ 30.4 (ການ​ເຂົ້າ​ເປັນ​ສະມາຊິກ), ມາດຕາ 30.5 (ຜົນ​ບັງຄັບ​ໃຊ້), ມາດຕາ 30.6 (ການ​ຖອນ​ຕົວ​ອອກ) ​ແລະ​ມາດຕາ 30.8 (ຂໍ້ຄວາມ​ທີ່​ແທ້​ຈິງ)”. ຂໍ້ຄວາມ​ເຕັມ​ຂອງ​ສັນຍາ ທີ​ພີ​ພີ ​ເມື່ອ​ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ປະກອບ​ດ້ວຍ 30 ໝວດ, ສະ​ແດງ​ອອກ​ນ​ໃນ 1.000 ກວ່າ​ໜ້າ, ທີ່​ເວົ້າ​ເຖິງ​ຫຼາຍ​ຂົງ​ເຂດ​ທີ່​ສຸດ, ​ເຊັ່ນ​ການ​ຄ້າ​ສິນຄ້າ, ການ​ລົງທຶນ, ສິ່ງ​ທໍ, ການຈັດ​ຊື້​ຂອງ​ລັດຖະບານ, ຂໍ້​ກຳນົດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຕົ້ນ​ກຳ​ເນີ​ດ, ການ​ແຂ່ງຂັນ, ລັດ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ, ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ແຮງ​ງານ, ສິ່ງ​ແວກ​ລ້ອມ, ການ​ບໍລິຫານ​ແລະ​ສະ​ຖາ​ບັນ, ​ແກ້​ໄຂ​ຂໍ້​ພິພາດ... ດັ່ງນັ້ນ, ຕາມ​ມາດຕາ 1 ຂອງ​ສັນຍາ, ສັນຍາ ຊີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ແມ່ນ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສດ​ລີ (FTA) ຮຸ່ນ​ໃໝ່, ​ເຊິ່ງບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ເວົ້າ​ເຖິງບັນດາ​ຂົງ​ເຂດດັ້ງ​ເດີມ, ​ເຊັ່ນການ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ອັດຕາ​ພາສີ, ການ​ເປີດຕະຫຼາດ​ບໍລິການ, ອຸປະສັກ​ທາງ​ເທັກ​ນິກທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ເຖິງ​ການ​ຄ້າ​ເທົ່າ​ນັ້ນ, ຫາກ​ຍັງ​ປະກອບ​ດ້ວຍ​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນຍາກ່ຽວ​ກັບ​ບັນດາ​ບັນຫາ​ໃໝ່, ທີ່​ບໍ່​ເປັນ​ແບບ​ດັ້ງ​ເດີມ, ​ເຊັ່ນ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ແຮງ​ງານ, ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ, ການຈັດ​ຊື້​ຂອງ​ລັດຖະບານ, ລັດ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ ດ້ວຍ​ບັນດາ​ຄວາມ​ຮຽກຮ້ອງ​ຕ້ອງການ​ແລະ​ມາດຕະຖານ​ສູງທາງ​ດ້ານ​ຄວາມ​ໂປ່​ງ​ໃສ, ກົນ​ໄກ​ແກ້​ໄຂ​ຂໍ້​ພິພາດ​ທີ່​ມີ​ລັກສະນະ​ຜູກ​ມັດ​ແລະ​​ເຂັ້ມ​ງວດ. ຄວາມ​ຄິດ​ແລະ​ວັດຖຸ​ປະສົງ​ຂອງສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ບໍ່​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ທຽບ​ກັບ​ສັນຍາ ທີ​ພີ​ພີ.

ຈຸດ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ທາງ​ດ້ານ​ເນື້ອ​ໃນທຽບ​ກັບ ທີ​ພີ​ພີ ​ແມ່ນສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຕົກລົງ​ງົດ​ການ​ບັງຄັບ​ໃຊ້ 22 ມາດຕາ, ປະກອບ​ດ້ວຍ​ບັນດາ​ມາດຕາ​ການອຳນວຍ​ຄວາມ​ສະດວກ​ດ້ານ​ການ​ຄ້າ, ການ​ລົງທຶນ, ບໍລິການ, ການຈັດ​ຊື້​ຂອງ​​ລັດຖະບານ, ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ ​ແລະ​ຄວາມ​ໂປ່​ງ​ໃສ ​ເຊິ່ງຖືກ​ເອົາ​ເຂົ້າ​ໃນ ທີ​ພີ​ພີ ຕາມ​ການຮຽກຮ້ອງຂອງ​ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ, ​ໃນ​ນັ້ນ ໝວດກ່ຽວ​ກັບ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໄດ້​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ. ຕົງ​ຢ່າງ​ເຊັ່ນ, ສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ງົດ​ການ​ຮຽກຮ້ອງ​ໃຫ້ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ​ປ່ຽນ​ແປງ​ກົດໝາຍ ​ແລະຫຼັກການ​ທົ່ວ​ໄປ​ຂອງ​ຕົນ ​ເພື່ອປົກ​ປ້ອງ​ຢາ​ໃໝ່ຕ່າງໆ, ກວມ​ທັງຜະລິດ​ພັນ​ຊີວະ​ພາບ. ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ກໍ່​ໄດ້​​ໂຈະ​ຂໍ້​ກຳນົດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ຕໍ່​ອາຍຸ​ເວລາ​ລິ​ຂະ​ສິດ ​ໃນ​ບັນດາ​ກໍລະນີຍ້ອນ​ຄວາມ​ຊັກ​ຊ້າ​ຂອງອົງການ​ຮັບຮອງ​ລິ​ຂະ​ສິດ ຫຼືການ​ໂຈະ​ງົດ​ທີ່​ບໍ່​ສົມ​ເຫດ​ສົມ​ຜົນ​ໃນ​ການ​ຮັບຮອງ​ລິ​ຂະ​ສິດ, ກໍ່​ຄື​ການ​ໃຫ້​ໃບ​ອະນຸຍາດນຳ​ເຂົ້າ​ຢຸກຢາ​ປະ​ເພດ​ໃດ​ໜຶ່ງ ​ເຂົ້າປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ. ນອກຈາກ​ນັ້ນ, ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ​ຂອງສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ບໍ່ຈຳ​ເປັນຕ້ອງ​ຕໍ່​ກຳນົດ​ເວລາປົກ​ປ້ອງ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແຕ່ 50 ປີ​ຂຶ້ນ​ເປັນ 70 ປີ ຫຼັງ​ຈາກ​ທີ່ຜູ້​ຂຽນ​ເສຍ​ຊີວິດ... ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ການ​ລົງທຶນ, ບັນດາ​ຂໍ້​ມາດຕາ​ຖືກ​ໂຈະກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບ​ກົນ​ໄກ​ແກ້​ໄຂຂໍ້​ພິພາດ​ລະຫວ່າງ​ລັດຖະບານ ​ແລະ​ນັກລົງທຶນ (ISDS), ຕາມ​ນັ້ນ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ໄດ້​ຈຳກັດ​ຂອບ​ເຂດອະນຸຍາດ​ໃຫ້​ນັກ​ລົງທຶນ​ຕ່າງປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ສັນຍາ​ລົງທຶນ​ກັບ​ລັດຖະບານ ນຳ​ໃຊ້​ກົນ​ໄກ​ນີ້​ເພື່ອຟ້ອງ​ລັດຖະບານ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ບ້ານ (ປະ​ເທດ​ຮັບ​ການ​ລົງທຶນ)... ການ​ປັບ​ປ່ຽນ​ແລະ​ຄວາມ​ຍືດຫຍຸ່ນ​ໃໝ່​ໄດ້​ສະ​ແດງ​ອອກຕາມ​ທິດ “​ເບົາ” ກວ່າ​ສຳລັບ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ໃໝ່, ສ້າງ​ຄວາມ​ສະດວກ​ກວ່າ​ໃຫ້​ແກ່ການ​ໃຫ້​ສັດຕະ​ຍາ​ບັນ​ສັນຍາ. ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ກໍ່​ໄດ້​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ຂໍ້​ກຳນົດ​ຕ່າງໆ​ກ່ຽວ​ກັບ ລັກສະນະ​ປະສິດທິພາບ, ຂັ້ນ​ຕອນ​ການ​ຖອນ​ຕົວ​ອອກ, ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ, ການ​ກວດຄືນສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ໃນ​ອະນາຄົດ. ຕົວຢ່າງ​ເຊັ່ນ, ກ່ຽວ​ກັບລັກສະນະ​ປະສິດທິພາບ, ສັນຍາ​ມີ​ປະສິດທິພາບ 60 ວັນ​ພາຍຫຼັງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບຮອງ​ຜ່ານຈາກ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ 6 ປະ​ເທດ​ໃນ 11 ປະ​ເທດ​ສະມາ​ຊິດ, ​ແທນ​ໃຫ້ຂໍ້​ກຳນົດ​ຂອງ ທີ​ພີ​ພີ ທີ່​ວ່າ, ​ໃນ​ກໍລະນີ​ທີ່ລັດຖະສະພາ​ຂອງບໍ່​ຄົບ 12 ປະ​ເທດ​ຮັບຮອງ​ຜ່ານ, ກໍ່​ຕ້ອງ​ມີ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​ລັດຖະສະພາ​ຂອງ 6 ປະ​ເທດ​ຮັບຮອງ​ຜ່ານ, ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ ຈີ​ດີ​ພີ ຂອງ 6 ປະ​ເທດ​ນັ້ນ​ຕ້ອງ​ກວມ​ເອົາ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ 85% ລວມຍອດ​ ຈີ​ດີ​ພີ​ ຂອງ 12 ປະ​ເທດ​ສະມາ​ຊິດ.

ອະທິບາຍ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເຫດຜົນ​ຂອງ​ການ​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ສອງ​ຄຳ​ສັບ​ເຂົ້າ​ໃນ​ສັນຍາ​ຄື “ຮອບດ້ານ” ​ແລະ “ກ້າວໜ້າ”, ທ່ານລັດຖະມົນຕີ​ກະຊວງ​ການ​ຄ້າ​ສາກົນ ກາ​ນາ​ດາ ຟ.ຊຳ​ປາ​ເຍີ (François-Philippe Champagne) ​​ໃຫ້ທັດສະນະ​ວ່າ, “ຮອບດ້ານ” ສ່ອງ​ແສງ​ເຖິງ​ມາດຕະຖານ​ສູງ​ໃນ​ສັນຍາ, ​ຄືກ່ຽວ​ກັບ​ແຮງ​ງານ, ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ, ຫຼື​ບັນດາ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ຂະໜາດ​ກາງ​ແລະ​ຂະໜາດ​ນ້ອຍ, ສ່ວນ “ກ້າວໜ້າ” ສະ​ແດງ​ເຖິງ​ຄວາມ​ໝາຍ: ປະຊາຊົນ​ທຸກ​ຄົນ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ອາຊີ-ປາຊີ​ຟິກ ລ້ວນ​ແຕ່​ມີ​ໂອກາດ​ເຂົ້າ​ເຖິງກັບ​ການ​ຄ້າ, ​ເຮັດ​ໃຫ້ການ​ຄ້າ​ຕິດ​ກັບ​ປະຊາຊົນ​ໃນ​ພາກຕົວ​ຈິງ, ທຸກ​ພາກສ່ວນ​ສັງຄົມ​ລ້ວນ​ແຕ່​ໄດ້​ຊົມ​ໃຊ້​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຈາກ​ການ​ຄ້າ. ທ່ານ​ເວົ້າ​ວ່າ: “ພວກ​ຂ້າພະ​ເຈົ້າ​ຢາກ​ສ່ອງ​ແສງ​ຜ່ານ​ຊື່​ຂອງ​ສັນຍາວ່າ, ສັນຍາ​ນີ້​ແມ່ນ​ໃຫ້​ທຸກ​ຄົນ, ບໍ່​ແມ່ນ​ພຽງ​ແຕ່​ມີ​ປະ​ໂຫຍ​ດ​ໃຫ້​ບໍລິສັດ​ໃຫຍ່, ​ແລະ​ໃຜໆ​ກໍ​ສາມາດ​ຄົບ​ຄ້າ​ສະມາຄົມ​ກັບ​ຕະຫຼາດ​ໃໝ່”, ​ແລະ, “​ໂລກ​ຈະ​ຖື​ວ່າ​ນີ້​ເປັນ​ຮູບ​ແບບ​ຂອງ​ການ​ຄ້າທີ່​ກ້າວໜ້າ ​ແລະປົກ​ຄຸມ”(1). “ຮອບດ້ານ” ​ແລະ “ກ້າວໜ້າ” ​ແມ່ນ​ຈຸມໝາຍ​ລວມທີ່​ສະ​ແດງ​ເຖິງ​ລັກສະນະ​ປົກ​ຄຸມ​ຂອງ​ສັນຍາ, ຮັບປະກັນ​ຄວາມ​ສົມ​ດຸນ​ທາງ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ບັນດາ​ສະມາຊິກ. ດ້ວຍ​ຄວາມ​ໝາຍ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ນັ້ນ, ຊື່​ຂອງສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເຫັນ​ດີ​ເຫັນ​ພ້ອມ​ຢ່າງ​ສູງ​ຂອງ​ບັນດາ​ສະມາຊິກ. 

ຄວາມ​​ຫວັງຈາກສັນຍາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຮອບດ້ານ​ແລະ​ກ້າວໜ້າ​ຂ້າມ​ປາຊີ​ຟິກ

​ເຖິງ​ວ່າ​ບໍ່​ອາດ​ຈະ​ນຳ​ເອົາ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດທີ່ຄື​ກັນ​ມາ​ໃຫ້​ທຸກ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ ກໍ​ຄື​​ໃຫ້ທຸກ​ກຸ່ມ​ຂະ​ແໜງ​ການ, ທຸກ​ຊັ້ນ​ຄົນ​ໃນ​ແຕ່ລະ​ປະ​ເທດ, ​ແຕ່​ບັນດາ​ສະມາຊິກສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຫວັງ​ວ່າ ສັນຍາ​ນີ້​ຈະ​ນຳ​ມາ​ເຊິ່ງຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໂດຍ​ພິຈາລະນາ​ຕາມ​ຫຼາຍແງ່​ມູນ​.

ຈາກ​ແງ່​ມູມຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ​ມີ​ໂອກາດ ​ແລະທ່າ​ແຮງ​ໃໝ່ ​ໃນ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ, ​ແລກປ່ຽນ​ການ​ຄ້າ​ນຳ​ກັນ. ​ເຖິງ​ວ່າ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ​ເສດຖະກິດທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ຈະ​ຫຼຸດ​ລົງ​ເມື່ອ​ບໍ່​ມີ​ເສດຖະກິດ​ອັນ​ດັບ 1 ຂອງ​ໂລກ, ​ແຕ່​ຕາມ​ຜົນ​ຂອງ​ການ​ວິ​ເຄາະ​ແບບ​ຈຳ​ລອງ​ໂດຍ​ໃຊ້​ຮູບ​ແບບ​ຂອງໂຄງການວິ​ເຄາະ​ການ​ຄ້າ​ໂລກ​ສາຂາ​ວິຊາ (Global Trade Analysis Project - GTAP): ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດສຸດທິ​ທີ່​ບັນດາສະມາຊິກສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ຈາກ​ການ​ເປີດ​ເສລີ​ການ​ຄ້າ​ແມ່ນປະມານ 0,3% ຍອດ​ຈີ​ດີ​ພີ ຂອງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ, ຄິດ​ເປັນ​ມູນ​ຄ່າ 37,3 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ ​ໃນ​ໄລຍະ​ປານ​ກາງ, ສະ​ວັດ​ດິການ​ຂອງ​ໄລ​ກ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ປະມານ 21 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ. ສະມາຊິກ​ຂອງສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ທັງ​ໝົດ 11 ປະ​ເທດເມື່ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ສັນຍາ​ຈະ​​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຫຼາຍ​ກວ່າການ​ບໍ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ, ​ຢ່າງ​ໃດ​ກໍ່​ຕາມ, ລະດັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ຈາກ​ສັນຍາຈະ​ບໍ່​ຄື​ກັນ​ສຳລັບ​ທຸກ​ປະ​ເທດ. ຕາມ​ການ​ຄິດ​ໄລ່, ​ໃນ​ບັນດາ​ສະມາຊິກ​ຢູ່​ອາຊີ, ມາ​ເລ​ລ​ເຊຍ​ອາດ​ຈະ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຫຼາຍ​ສຸດ (​ເທົ່າ​ກັບ 2% ຈີ​ດີ​ພີ), ຕໍ່​ຈາກ​ນັ້ນ​ແມ່ນ​ຫວຽດນາມ ​ແລະ​ບຣູ​ໄນ (ປະມານ 1,5% ຈີ​ດີ​ພີ), ​ແລ້ວ​ເຖິງ ສິງ​ກະ​ໂປ (1% ຈີ​ດີ​ພີ). ປະ​ເທດ​ນິວຊີ​ແ​ລນ​ໃນ ​ໂອ​ເຊຍ​ເນຍ ກໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ​ໃນ​ລະດັບ 1% ຈີ​ດີ​ພີ. ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ​ຢູ່​ພາກ​ພື້ນອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ລາຕີ​ນ, ​ເມັກ​ຊິກ ​ແລະ​ຊີ​ເລ​ ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຫຼາຍ​ສຸດ​ທຽບ​ກັບປະ​ເທດ​ອື່ນ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ນີ້ (0,4% ຈີ​ດີ​ພີ)(2).

ຕາມ​ລາຍ​ງານ​ຂອງ​ກະຊວງ​ການ​ຕ່າງປະ​ເທດກາ​ນາ​ດາ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ນຳ​ເອົາ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດມາ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ນີ້​ຫຼາຍ​ກວ່າ ທີ​ພີ​ພີ ປະມານ 3,4 ຕື້​ໂດ​ລາກາ​ນາ​ດາ ຍ້ອນ​ການ​ເປີດ​ກວ້າງ​ຄວາມ​ສາມາດ​ເຂົ້າ​ເຖິງ​ຕະຫຼາດ​ຂອງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ໂດຍ​ບໍ່​ຖືກ​ການ​ແກ່ງ​ແຍ້​ງຂອງ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ. ປະຈຸ​ບັນ ກາ​ນາ​ດາ​ກຳລັງ​ຮັກສາ​ອັດຕາ​ພາສີ​ຕ່ຳ ດັ່ງ​ນັ້ນ​ຈຶ່ງ​ມີ​ພື້ນ​ທີ່​ກວ້າງ​ໃຫຍ່​ ໃຫ້​ແກ່​ການ​ຊຸກຍູ້ການ​ເປີ​ດ​ເສລີ​ການ​ຄ້າກັບ 7 ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຢູ່​ອາຊີ​-ປາຊີ​ຟິກ ທີ່​ກາ​ນາ​ດາ​ຍັງບໍ່​ມີ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ​ສອງ​ຝ່າຍ ຄື: ອົດ​ສະຕຣາລີ, ບຣູ​ໄນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ມາ​ເລ​ເຊຍ, ນິວຊີ​ແລ, ສິງກະ​ໂປ ​ແລະ​ຫວຽດນາມ. ສ່ວນ​ນິວຊີ​ແລ, ປະ​ເທດ​ນີ້​ເຊື່ອ​ໝັ້ນ​ວ່າ ສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ຊຸກຍູ້ ຈີ​ດີ​ພີ ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ແຕ່ 0,3% ​ເຖິງ 1%, ຄິດ​ເປັນ​ມູນ​ຄ່າ 1,2 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ​ເຖິງ 4 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ​ຕໍ່​ປີ... ຄຽງ​ຂ້າງ​ບັນດາ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດທາງ​ເສດຖະກິດ, ສັນຍາ​ ຊີພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ສ້າງ​ວຽກ​ເຮັດ​ງານ​ທຳ​ຕື່ມ​ອີກ, ​ແລະ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ຄວາມທຸກ​ຍາກ, ຍົກ​ສູງ​ຄຸນ​ນະພາ​ບຊີວິ​ຂອງ​ປະຊາຊົນ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ. ທ່ານ​ລັດຖະມົນຕີ​ກະຊວງ​ການ​ຄ້າ​ອົດ​ສະຕຣາລີ ຊ.ຊີ​ໂອ​ໂບ ​ໃຫ້​ທັດສະນະ​ວ່າ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ສ້າງ​ວຽກ​ເຮັດ​ງານທຳ​ໃໝ່​​ເປັນ​ຈຳນວນ​ຫຼາຍ​ໃຫ້​ແກ່​ອົດ​ສະຕຣາລີ ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດຕ່າງໆ, ​ເຊັ່ນ​ກະສິກຳ, ການ​ຜະລິດ, ຂຸດ​ຄົ້ນ​ບໍ່​ແຮ່, ການບໍລິການ.

ຈາກ​ແງ່​ມູມການ​ເປີດ​ເສລີ​ການ​ຄ້າ, ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ຕາມ​ແຜນ​ຈະ​ຍົກ​ເລີກ​ເກືອບ​ທັງ​ໝົດ​ພາສີ​ນຳ​ເຂົ້າ​ໃຫ້​ແກ່​ກັນ; ​ເປີດ​ເສລີ​​ບໍລິການ ​ແລະ​ລົງທຶນ​ບົນ​ພື້ນຖານ​ປະຕິບັດ​ຕາມ​ຂໍ້​ສັນຍາ​ຕ່າງໆ,... ​ເພາະ​ສະ​ນັ້ນ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຖືກ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ “ສັນຍາ​ລັກ” ຂອງ​ທ່າ​ອຽງ​ຍູ້​ແຮງ​ການ​ເປີດ​ເສລີ​ການ​ຄ້າ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ ​ແລະ​ໃນ​ໂລກ, ສະໜັບສະໜູນ​ຕໍ່​ໂລກ​ທີ່ “ມີ​ການ​ຄ້າ​ຫຼາຍ​ຮູບ​ຫຼາຍ​ແບບ, ຫຼາຍ​ກ້ຳ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍ” ​ໃນ​ສະພາບ​ການ​ທີ່ມີ​ປະກົດ​ການ​ນັບ​ມື້​ນັບ​ຫຼາຍ​ຂອງ​ທ່າ​ອຽງ​ປົກ​ປ້ອງ​ການ​ຄ້າ ​ແລະການ​ຕັ້ງ​ຈຸດ​ໜັກ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ຄ້າສອງຝ່າຍ. ​ປະທານາທິບໍດີຊີ​ເລ ມີ​ແຊນ ບາ​ເຈ​ເລ ​ໃຫ້​ທັດສະນະ​ວ່າ, ​ເປີດ​ປະຕູ​ຕະຫຼາດ, ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເສດຖະກິດ ​ແລະ​ຮ່ວມ​ມື​ສາກົນ​ ເປັນ​ເຄື່ອງ​ມື​ທີ່​ດີ​ທີ່​ສຸດ ​ເພື່ອ​ສ້າງ​ໂອກາດ ​ແລະ​ຄວາມ​ວັດທະນາ​ຖາວອນ​ໃຫ້​ແກ່​ເສດຖະກິດ.

ການ​ເຊັນສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຍັງ​ປະກອບສ່ວນ​ຊຸກຍູ້​ຂະ​ບວນວິວັດ​ການ​ເຈລະຈາ​ສັນຍາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ເສດຖະກິດ​ຮອບດ້ານ​ພາກ​ພື້ນ (RCEP), ຊ້ຳ​ບໍ່​ໜຳ ຍີ່ປຸ່ນ - ປະ​ເທດ​ຖື​ບົດບາດ​​ໃຈກາງ ນຳ​ໜ້າ ​ແລະ​ສະໜັບສະໜູນ​ຢ່າງ​ແຂງ​ແຮງ​ທີ່​ສຸດ​ ຕໍ່​ການ​ຟື້ນ​ຟູ ທີ​ພີ​ພີ, ຍັງ​ຄາດ​ຫວັງ​ວ່າ ສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ດ້ວຍ​ບັນດາ​ມາດຕະຖານ​ສູງ​ ອາດ​ຈະ​ກາຍ​ເປັນ “ຮູບ​ແບບ​ສຳລັບ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ພະຫຸ​ພາຄີ” ອື່ນ​ອີກ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ RCEP.

ຄຽງ​ຂ້າງ​ນັ້ນ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ພ້ອມ​ກັນ​ກັບ​ການ​ຢືນຢັນ​ຄວາມ​ເປັນ​ເອກະລາດ​ໃນ​ທັດສະນະ​ຂອງ​ຕົນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນຫາ​ເປີດ​ເສລີ​ການ​ຄ້າ, ຍັງ​ສ້າງ​ຄວາມສົມ​ດຸນ​ໃນ​ການ​ແຂ່ງຂັນກັບບັນດາອະພິ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ (Super FTA) ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ, ​ນຳ​ເອົາ​ທ່າ​ແລະ​ກຳລັງ​ແຮງ​ໃໝ່​ມາ​ໃຫ້​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກ ​ໃນ​ຂະ​ບວນວິວັດ​ການ​ເຈລະຈາ ​ແລະ​ເຈລະຈາ​ຄືນ​ໃໝ່ ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍຢູ່​ບາງ​ພາກ​ພື້ນ. ຕົວຢ່າ​ງ​ເຊັ່ນ, ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ບັນດາ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ຂອງ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ທີ່​ພວມ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ​ເຈລະຈາ RCEP ມີ “ຄວາມ​ສາມາດ​ເຈລະຈາ” ຕື່ມ​ອີກ, ຫຼື​ສ້າງ​ໂອກາດ​ແລະ​ທ່າ​ຕື່ມ​ອີກ​ໃຫ້ ກາ​ນາ​ດາ​ ​ແລະ​ເມັກ​ຊິກ ​ໃນ​ຂະ​ບວນວິວັດ​ເຈລະຈາ​ຄືນ​ໃໝ່ ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ເໜືອ (NAFTA) ຕາມ​ການ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ຂອງ​ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ. 

​ໂດຍ​ເປັນ​ສົນທິສັນຍາ​ເປີດ, ບໍ່​ແມ່ນ “ສະໜາມ​ເກ​ມ” ຕ່າງຫາກ ອັດ​ແຈບ, ສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຄາດຫວັງ ​ໃນ​ອະນາຄົດ ຈຳນວນ​ສະມາຊິກ​ຈະ​ບໍ່​ຢຸດ​ຢູ່​ທີ່ຕົວ​ເລກ 11 ຄື​ປະຈຸ​ບັນ. ​ໃນ​ພາກ​ຕົວ​ຈິງ​ປະຈຸ​ບັນ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ພວມ​ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ຂອງ​ບາງ​ປະ​ເທດ, ​ເຊັ່ນ​ອັງກິດ, ສ.​ເກົາຫຼີ, ​ໄທ,... ​ຢູ່ເວທີ​ປາ​ໄສ​ເສດຖະກິດ​ໂລກ​ທີ່ ດາ​ໂວ​ດ (ປະ​ເທດສະ​ວິດ) ​ເມື່ອ​ເດືອນ​ມັງກອນ 2018, ປະທານາທິບໍດີ​ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ ​ໂດ​ນັນ ທຣັມ ຖະ​ແຫຼ​ງວ່າ ອາດ​ຈະ “ພິຈາລະນາ​ຄືນ​ໃໝ່​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ຕົກລົງ​ຖອນ​ຕົວ​ອອກ​ຈາກ​ສັນຍາ​ນີ້ຖ້າ​ຫາກ​ມີ​ຂໍ້​ຕົກລົງ​ທີ່​ດີກ​ວ່າ”.

ຫວຽດນາມ​ກັບສັນຍາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຮອບດ້ານ​ແລະ​ກ້າວໜ້າ​ຂ້າມ​ປາຊີ​ຟິກ

​​ໂດຍ​ຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ທັດສະນະ​ທີ່​ບໍ່​ປ່ຽນ​ແປງຂ​ອງພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມ ກ່ຽວ​ກັບ​ການຜັນ​ການ​ພົວພັນ​ເປັນ​ຫຼາຍ​ຮູບ​ຫຼາຍ​ແບບ, ຫຼາຍ​ກ້ຳ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍ ​ແລະ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ​ຢ່າງ​ກວ້າງຂວາງ​ເລິກ​ເຊິ່ງ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ມີ​ສ່ວນຮ່ວມ​ທີ່​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ປະຊຸມ​ຕ່າງໆ ​ແລະ​ໄດ້​ສ້າງ​ເຄື່ອງໝາຍ​ທີ່​ຈະ​ແຈ້ງ​ໃນຂະ​ບວນວິວັດ​ການ​ເຈລະຈາ, ກ້າວ​ໄປ​ເຖິງ​ສຳ​ເລັດ​ການ​ເຊັນສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ. ພິ​ເສດ, ​ໃນ​ຖານະ​ປະ​ເທດ​ເຈົ້າ​ພາບ​ຂອງ​ເວທີ​ປາ​ໄສ​ການ​ຮ່ວມ​ມືດ​ເສດຖະກິດ​ອາຊີ-ປາຊີ​ຟິກ ປີ 2017 (APEC 2017), ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ພ້ອມ​ກັນ​ກັບ​ຍີ່ປຸ່ນ “ຮັກສາ, ປຶກສາ​ເຈລະຈາ, ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ, ກໍ່​ຄື​ຫາ​ວິທີ​ສ້າງ​ຄວາມ​ສົມ​ດຸນ​ລວມທາງ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ”.

ການ​ສຳ​ເລັດ​ການ​ເຈລະຈາ, ​ໄປ​ເຖິງ​ການ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ສັນຍາ​ນັ້ນ ຖືກ​ຖື​ວ່າ​ເປັນ “ຜົນສຳ​ເລັດ​ທີ່​ມີ​ລັກສະນະ​ບຸກທະລຸ​ຂອງ APEC 2017”. ສິ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຢືນຢັນ​ວ່າ ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ສະ​ແດງ​ບົດບາດ​ຂອງ​ຕົນ​ໃນ​ການ​ຊຸກຍູ້ການ​ຄ້າ​ເສລີ ​ແລະ​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເສດຖະກິດ​​ພາກ​ພື້ນ, ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ​ກໍ່​ອຳນວຍ​ຄວາມ​ສະດວກ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ພົວພັນ​ສອງ​ຝ່າຍ ລະຫວ່າງ​ຫວຽດນາມ​ກັບ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ສະມາຊິກສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ໃຫ້​ພັດທະນາ​ຍິ່ງ​ກວ່າ​ອີກ. ທ່ານ​ລັດຖະມົນຕີ​ກະຊວງ​ເສດຖະກິດ​ຍີ່ປຸ່ນ ​ໂຕ​ຊີ​ມິດຊູ ​ໂມ​ເຕຢີ ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ: “...ຍີ່ປຸ່ນ​ຮູ້​ບຸນຄຸນ​ຕໍ່​ຫວຽດນາມ​ທີ່​ໄດ້​ຮ່ວມ​ມື​ຢ່າງ​ມີ​ປະສິດທິ​ຜົນ​ໃນ​ຕະຫຼອດ​ເວລາ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ”(3), ພ້ອມ​ນັ້ນ​ກໍ່​ຢືນຢັນ, ຍີ່ປຸ່ນ​ຈະ​ສືບ​ຕໍ່​ເຮັດ​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ​ ບົດບາດ​ປະສານ​ງານ, ພາ​ທາງ, ສ້າງ​ການ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ ຂອງ​ຕົນ ​ແນ​ໃສ່​ເປົ້າ​ໝາຍ​ລວມຄື ​ເພື່ອ​ໃຫ້ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ມີ​ຜົນ​ບັງ​ຊັບ​ໃຊ້​ໂດຍ​ໄວ. ​ເອກອັກຄະ​ລັດຖະທູດ​ອົດສະຕຣາລີປະຈຳ​ປະ​ເທດ​ຫວຽດນາມ ​ເກຣກ ຈີ​ທິກ ຕີ​ລາຄາ​ວ່າ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ສຳ​ເລັດ​ໜ້າ​ທີ​ທີ່​ດີ​ເລີດ ​ໃນ​ບົດບາດປະ​ເທດ​ເຈົ້າພາບ​ຂອງ APEC 2017 ​ແລະ​ມີ​ບົດບາດ​ທີ່ສຳຄັນ​ໃນການ​ສຳ​ເລັດ​ບັນດາ​ການ​ເຈລະຈາ, ຜ່ານ​ສິ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ນັ້ນ ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ບົດບາດ​ຂອງ​ຕົນ ​ໃນ​ການ​ຊຸກ​ຍູ້​ການ​ຄ້າ​ເສລີ ​ແລະ ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເສດຖະກິດ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນມະຫາ​ສະມຸດອິນ​ເດຍ-ປາຊີ​ຟິກ. ເອກອັກຄະ​ລັດຖະທູດນິວຊີ​ແ​ລນປະຈຳ​ປະ​ເທດ​ຫວຽດນາມ ​ແວນ​ດີ ມາດທິວ ກໍ່​ສັງ​ເກດ​ວ່າ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ໄດ້​ບັນລຸ​ບາດ​ກ້າວ​ໃໝ່ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃນ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດ APEC 2017 ​ແລະ​ເຊື່ອ​ໝັ້ນ​ວ່າ, ສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ເພີ່ມ​ຂີດ​ໝາຍ​ສຳຄັນ​ຕື່ມ​ອີກ​ຂີດ​ໜຶ່ງ​ ໃນ​ການ​ພົວພັນ​ທີ່​ດີງາມ​ລະຫວ່າງ​ສອງ​ປະ​ເທດ. ປະລິນຍາ​ເອກ ນີໂກ​ລາດ ຈາບ​ເມິນ ຈາກ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ​ສາກົນຂອງ​ປະ​ເທດ​ຍີ່ປຸ່ນ ​ໃຫ້​ທັດສະນະ​ວ່າ, ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ໝັ້ນ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ​ຕໍ່ການ​ຄ້າ​ເສລີ, ກໍ່​ຄື​ບົດບາດ​ຂອງຂໍ້​ຕົກລົງ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ ຕໍ່​ເປົ້າ​ໝາຍ​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ, ການ​ຫັນ​ເປັນ​ຫຼາຍ​ຮູບ​ຫຼາຍ​ແບບ ​ແລະ​ການ​ພັດທະນາ​ແບບ​ຍືນຍົງຂອງ​ຫວຽດນາມ. ລັດຖະມົນຕີ​ກະຊວງ​ການ​ຄ້າ​ສາກົນ​ກາ​ນາ​ດາ ຢືນຢັນ, ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ທີ່​ສຳຄັນ ​ໃນ​ຂະ​ບວນວິວັດ​ການ​ເຈລະຈາສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ແລະ​ຫວຽດນາມຄຽງ​ຂ້າງ​ກັບ​ກາ​ນາ​ດາ​ຢູ່​ສະ​ເໝີ ໃນ​ເມື່ອ​ແບ່ງປັນ​ທັດສະນະ​ວ່າ, ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ນ​ເອົາຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດມາ​ໃຫ້​ປະຊາຊົນ​ນັ້ນ ​ແມ່ນ​ຕ້ອງ​ເລິ່ມຈາກ​ຄວາມ​ຮັບ​ຮູ້​ຢ່າງ​ຈະ​ແຈ້ງວ່າ ​ແຕ່ລະ​ປະ​ເທດ​ມີ​ລະດັບ​ການ​ພັດທະນາ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນ. ກາ​ນາ​ດາ​ຢາກ​ປັບປຸງ​ສາຍ​ພົວພັນ​ກັບ​ຫວຽດນາມ, ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ທາງ​ການ​ຄ້າ, ​ແລະ, ສອງ​ປະ​ເທດ​ຈະ​ປະສານ​ງານ​ເພື່ອ​ໃຫ້ສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ມີ​ຜົນ​ບັງຄັບ​ໃຊ້​ໂດຍ​ໄວ.

ອາດ​ຈະ​ເວົ້າ​ວ່າ, ບັນດາ​ຄຳ​ສັງ​ເກດ, ການ​ປະ​ເມີນ​ທີ່​ດີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບົດບາດ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ​ໃນ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສຸດ​ຍອດ APEC 2017 ​ເວົ້າ​ລວມ ​ແລະ​ໃນ​ການ​ສຳ​ເລັດ​ສິ້ນ​ສຸດການ​ເຈລະຈາ ​ໄປ​ເຖິງ​ການລົງ​ນາມ​ໃນສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ເວົ້າ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ ​ໄດ້​ພິສູດ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ ທັດສະນະຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ຫວຽດນາມທີ່​ວ່າ “ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ສະມາຊິກ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບ​ຂອງ​ປະຊາ​ຄົມ​ໂລກ” ພວມ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ໃນ​ພາກ​ຕົວ​ຈິງ. ຄຽງ​ຂ້າງ​ນັ້ນ, ການ​ທີ່​ພວກ​ເຮົາ​ຖື​ບົດບາດ​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ກໍ່​ຕົວ​ຂອງສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ກໍ່​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຢ່າງ​ຈະ​ແຈ້ງ​ເຖິງ​ຈິດ​ໃຈ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ, ຕັ້ງໜ້າ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເສດຖະກິດ​ສາກົນ ຕາມ​ແຜນ​ນະ​ໂຍບາຍທີ່​ໄດ້​ວາງ​ໄວ້​ໃນ​ບັນດາ​ເອກະສານ​ກອງ​ປະຊຸມ​ໃຫຍ່ຂອງ​ພັກ​ໃນ​ເວລາ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ. ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​ຫຼາຍ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ​ສອງ​ຝ່າຍ ​ແລະ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ RCEP, ສວຍ​ໃຊ້​ໂອກາດ​ເກັບ​ເອົາ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຕື່ມ​ອີກ​ຈາກ​ຕະຫຼາດ​ຕ່າງໆ, ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ​ກໍ່​ຮີບ​ດ່ວນ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່, ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ສາມາດ, ​ເພື່ອ​ຕອບ​ສະໜອງ​ບັນດາ​ມາດຕະຖານ​ຂອງ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ​ຮຸ່ນ​ໃໝ່. ພ້ອມ​ກັນ​ນັ້ນ, ກ່ອນ​ເມື່ອ​ເຊັນສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ, ພວກ​ເຮົາ​ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສດ​ລີ​ຮຸ່ນ​ໃໝ່ກັບສະຫະພາບ​ເອຣົບ (EVFTA), ຕົກລົງ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ ​ແລະ​ລົງ​ນາມ​ໃນ ທີ​ພີ​ພີ 12, ສິ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຄາດ​ຄະ​ເນ​ໂອກາດ ​ແລະສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ; ​ໂອ​ກາດ​ແລະ​ອຸປະສັກ​ໃນ​ເມື່ອ​ຊຸກຍູ້​ການ​ຄ້າ​ເສລີ, ຊຸກຍູ້​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ. ​ເພາະສະ​ນັ້ນ, ທາງ​ດ້ານ​ຈິດ​ຕະພາວະ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ກຽມ​ຄວາມ​ພ້ອມ​ເພື່ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ.

​ໃນ​ສະພາບ​ການ​ທີ່​ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ​ບໍ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ, ຄາດ​ວ່າ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ຫວຽດນາມ​ຈະ​ຖືກ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ຫຼາຍ​ພໍ​ຄວນ ​ໂດຍ​ພິຈາລະນາ​ຈາກ​​ແງ່ມູມການ​ເຂົ້າ​ເຖິງ​ຕະຫຼາດ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ນີ້, ຍ້ອນ​ວ່າ​ປະຈຸ​ບັນ ຫວຽດາມ​ກຳລັງ​ສົ່ງ​ອອກ​ໄປ​ຍັງ​ອາ​ເມ​ບິ​ກາ​ຫຼາຍ​ກວ່າ​ການ​ນຳ​ເຂົ້າ ​ແລະ​ມີ​ການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ຢ່າງ​ໜ້າ​ປະ​ທັບ​ໃຈ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ ​ເຖິງ​ວ່າ​ລະຫວ່າງ​ສອງ​ປະ​ເທດ​ຍັງ​ບໍ່​​ເຊັນສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີນຳ​ກັນ​ກໍ່ຕາມ. ​​ເຖິງ​ຢ່າງ​ໃດກໍ່ຕາມ, ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດທີ່​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ຮັບ​ຈາກສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ກໍ່​ບໍ່​​ໜ້ອຍ. ຕີ​ລາຄາ​ການ​ກະທົບ​ທາງ​ດ້ານ​ເສດຖະກິດ​ຂອງສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຕໍ່​ກັບ​ຫວຽດນາມ, ກະຊວງ​ແຜນການ​ແລະ​ການ​ລົງທຶນ​ຄາດກະ​ວ່າ, ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ອາດ​ຈະ​ຊ່ວຍ​ໃຫ້ ຈີ​ດີ​ພີ ຂອງ​ຫວຽດນາມ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນຕື່ມ​ອີກ 1,32% (​ເປັນ​ມູນ​ຄ່າ 1,7 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ) ​ແລະ​ອາດ​ຈະ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​​ເຖິງ 2,01% ຖ້າ​ຫາກ​ປະຕິບັດ​ການ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ພາ​ສີ​ຜ່ານ​ດ່ານ ​​ພ້ອມ​ກັບ​ການ​ເປີດ​ເສລີ​​ບໍລິການ​ ຕາມ​ແຜນ​ເປີດ​ປະຕູ​​ບໍ​ລິ​ການ. ຄາດ​ຄະ​ເນ, ຫວຽດນາມ​ອາດ​ຈະ​ເພີ່ມ​ຍອດ​ມູນ​ຄ່າ​ການ​ສົ່ງ​ອອກ​ຕື່ມ​ອີກປະມານ 4% (​ເປັນ​ມູນ​ຄ່າ 4,09 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ). ສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ອາດ​ຈະ​ຊ່ວຍ​ຫວຽດນາມ​ຫຼຸດຜ່ອນ​ຄວາມທຸກ​ຍາກ​ໃຫ້​ປະຊາກອນ​ເກືອບ 1 ລ້ານຄົນ. ຕາມ​ການ​ປະ​ເມີນ​ຂອງ​ທະນາຄານ​ໂລກ, ບັນດາ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ພະ​ຫຸພາຄີ​ຄືສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ນຳ​​ເອົາຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດທາງ​ເສດຖະກິດ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງມາ​ໃຫ້​ຫວຽດນາມ, ​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ກຳລັງ​ໜູນ​ໃຫ້​ຮູບ​ແບບການ​ເຕີບ​ໂຕທີ່​ອີງ​ໃສ່​ການ​ລົງທຶນ​ແລະ​ສົ່ງ​ອອກ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ. ທ່ານ ​ໂອ​ສະ​ມານີ ​ໄດ​ໂອ​ນີ, ຜູ້ອຳນວຍການ​ລະດັບ​ຊາດ​ຂອງ​ທະນາຄານ​ໂລກ​ຢູ່​ປະ​ເທດ​ຫວຽດນາມ, ​ໃຫ້​ຄຳ​ສັງ​ເກດ​ວ່າ, ນັບ​ທັງ​​ເມື່ອ​ອີງ​ໃສ່ສົມມຸດ​ຕິ​ຖານ​ທີ່​ຖ່ອມ​ຈຽມ ກໍ່​ອາດ​ຈະຄາດ​ຄະ​ເນ​ໄດ້​ວ່າສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ປະກອບສ່ວນ​ເພີ່ມ ຈີ​ດີ​ພີ ຂອງ​ຫວຽດນາມ​ຂຶ້ນ​ຕື່ມອີກ 1,1% ຄິດ​ເຖິງ​ຈຸດ​ເວລາ​ປີ 2030, ຖ້າ​ຫາກ​ເພີ່ມ​ເຕີມ​ປັດ​ໄຈ​ເພີ່ມອັດຕາ​ສະມັດຖະພາບ​ໃນ​ລະດັບ​ປານ​ກາງ, ຕົວ​ເລກ​ນີ້ອາດ​ຈະ​ເປັນ 3,5%. ບັນດາ​ຂະ​ແໜງ​ສິນຄ້າ​ທີ່​ມີ​ໂອກາດ​ຮັບ​ເອົາ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດດີ​ສຸດ​ຈາກສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ​ແມ່ນອາຫານ, ​ເຄື່ອງ​ດື່ມ, ຢາສູບ, ສິ່ງ​ທໍ, ​ເສື້ອ​ຜ້າ, ​ເຄື່ອງ​ໜັງ...

ການປະຕິບັດສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ສ້າງ​ໂອກາດ​ໃໝ່, ການ​ຄັດ​ເລືອກ​ໃໝ່​ໃຫ້​ແກ່​ບັນດາ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ຜະລິດ​ສິນຄ້າ​ສົ່ງ​ອອກ ກັບ​ຄວາມ​ເອື້ອ​ອຳນວຍ​ໃນ​ການ​ຕັ້ງ​ຄ່າ​ພາສີ​ສຸລະກາກອນ​ເມື່ອ​ເຂົ້າ​ເຖິງ​ຕະຫຼາດ​ຂອງ 10 ປະ​ເທດ​ຄູ່​ຮ່ວມ, ພິ​ເສດ​ແມ່ນ​ກັບ​ບັນດາ​ຕະຫຼາດ​ທີ່​ຫວຽດນາມ​ຍັງ​ບໍ່​ມີ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ, ​ເຊັ່ນ​ກາ​ນາ​ດາ, ​ເມັກ​ຊິກ, ​ເປຣູ. ບັນດາ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ມີ​ໂອ​ກາດ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມລະບົບການ​ສະໜອງ​ ຂອງຫຼາຍ​ບໍລິ​ສັດ​ຂະໜາດ​ໃຫຍ່​ໃນ​ໂລກ, ​ເປັນ​ຕົ້ນ​ແມ່ນ​ລະບົບ​ການ​ສະໜອງ​ສິນຄ້າ​ເອ​ເລັກ​ໂຕຣນິກ, ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ສູງ; ນຳ​ເຂົ້າ​ເຄື່ອງ​ຈັກ, ​ເຄື່ອງ​ປະກອບ​ຂອງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ອຸດສາຫະກຳ​ພັດທະນາທີ່​ມີ​ລະດັບ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີທີ່​ກ້າວໜ້າ ​ທັນ​ສະ​ໄໝກວ່າ ​ເພື່ອ​ຊ່ວຍ​ປົວ​ແປງ​ຄວາມ​ສາມາດ​ແຂ່ງ​ຂັນຂອງ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ. ຕະຫຼາດ​ສົ່ງ​ອອກ​ນຳ​ເຂົ້າ​ໄດ້​ຮັບ​ການຈັດ​ວາງ​ຄືນ​ໃໝ່, ຫຼາຍ​ຮູບ​ຫຼາຍ​ແບບ​ກວ່າ, ສ້າງ​ຄວາມ​ສົມດຸນ​ໃໝ່​ໃນ​ການ​ພົວພັນ​ການ​ຄ້າ​ກັບຕ່າງປະ​ເທດ, ຫຼຸດຜ່ອນ​ການ​ເ​ພິ່ງ​ພາເກີນ​ໄປ​ໃນຕະຫຼາດ​​ໜຶ່ງ ຫຼື​ໃນ​ພື້ນ​ທີ່​ຕະຫຼາດ​ທີ່​ແນ່ນອນ.

​ໃນ​ການ​ລົງທຶນ​ໂດຍ​ກົງ​ຈາກ​ຕ່າງປະ​ເທດ (FDI), ດ້ວຍ​ບັນດາ​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນຍາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ລົງທຶນ, ​ເປີດ​ປະຕູ​​ຕະຫຼາດ​ບໍລິການຢ່າງ​ແຂງ​ແຮງ, ສັນຍາ ​ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ຊຸກຍູ້​ການ​ລົງທຶນ​ຈາກ​ຕ່າງປະ​ເທດ, ຍູ້​ແຮງ​ການຈັດ​ວາງ​ໂຄງ​ປະກອບ​ເສ​ຖະກິດ​ຄືນ​ໃໝ່, ຮັບ​ເອົາ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ທັນ​ສະ​ໄໝ, ສ້າງ​ວຽກ​ເຮັດ​ງານ​ທຳ​ໄດ້​ຫຼາຍ, ສ້າງ​ກຳລັງ​ຄວາມ​ສາມາດ​ຜະລິດ​ໃໝ່ ​ເພື່ອ​ສວຍ​ໃຊ້​ໂອກາດ​ສົ່ງ​ອອກ ​ແລະ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ບັນດາ​ພວງ​ພະນັງ​ຄຸນຄ່າ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ ​ແລະ​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ, ຈາກ​ນັ້ນ​ສ້າງ​ທ່ວງທ່າ​ໃຫ້​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດ​ກ້າວເຂົ້າ​ສູ່​ໄລຍະ​ແຫ່ງ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ເສດຖະກິດທີ່​ສູງ​ກວ່າອີກ.

​ແຕ່, ຄຽງ​ຂ້າງ​ບັນດາ​ໂອກາດ​ອັນ​ໃຫຍ່​ຫຼວງ ​ຍາມ​ໃດ​ກໍ່​ມີ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍທີ່​ບໍ່​ນ້ອຍ. ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ສຳລັບ​ຫວຽດນາມມີ​ຢູ່​ໃນ​ທຸກ​ຂົງ​ເຂດທີ່​ໄດ້​ໃຫ້​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນຍາ, ນັບ​ແຕ່​ການ​ຄ້າ ບໍລິການ, ການ​ລົງທຶນ, ການຈັດ​ຊື້​ຂອງ​ລັດຖະບານ, ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ, ​ແຮງ​ງານ ຈົນ​ເຖິງ​ລິ​ຂະ​ສິດ ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ,... ບັນດາ​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນຍາ​ທີ່​ສູງ​ທີ່​ສຸດ​​ໃນສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ວາງ​ຄວາມ​ຮຽກຮ້ອງ​ຕ້ອງການ​ສຳລັບ​ຫວຽດນາມ ​ໃນ​ເມື່​ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຕ້ອງ​ດັດສົມ​ທັງ​ເນື້ອ​ໃນທີ່​ບໍ່​ມີ​ລັກສະນະ​ການ​ຄ້າ​ໂດຍ​ກົງ ​ແຕ່​ມີ​ຄວາມ​ພົວພັນ​ເຖິງ​ການ​ຄ້າ, ​ເຊັ່ນ​ສິດ​ຂອງ​ຜູ້​ອອກ​ແຮງ​ງານ, ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ, ​ແຮງ​ງານ,... ທີ່ກໍ່​ໃຫ້​ເກີດ​ຄວາມ​ທ້າ​ທາຍ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃນ​ການ​ປະຕິ​ຮູບ​ລະບຽບ​ກົດໝາຍ.

ດ້ວຍ​ຄວາມ​ຮັບ​ຮູ້​ວ່າ, ​ໂອກາດຕົວ​ເອງ​ບໍ່ສາມາດ​ກາຍ​ເປັນຄວາມ​ຈິງ​ໄດ້ ມັນ​ຂຶ້ນ​ຢູ່​ກັບ​ລະດັບ​ຄວາມ​ພ້ອມ​ຮັບ​ເອົາ​ໂອກາດຂອງ​ເຈົ້າພາບ, ສ່ວນ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ, ຖ້າ​ຫາກ​ມີ​ການ​ກະກຽມກ່ອນ​ມັນ​ອາດ​ຈະ​ກາຍ​ເປັນ​ໂອກາດ, ​ໂອກາດ - ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ອາດ​ຈະຫັນປ່ຽນຊຶ່ງ​ກັນ​ແລະ​ກັນ, ຫວັງ​ວ່າການ​ປະຕິບັດ​ສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ ຈະ​ສ້າງ​ແຮງ​ກົດ​ດັນ​ໃຫ້​ຫວຽດນາມ “​ເອົາ​ຊະນະ​ຕົວ​ເອງ”, ຍູ້​ແຮງ​ຂະ​ບວນວິວັດ​ການ​ປະຕິ​ຮູບ​ລະບຽບ​ກົດໝາຍ, ປັບປຸງ​ບູລະນະ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ແຫ່ງ​ການ​ທຸລະ​ກິດ​ຕາມ​ທິດລຸລ່ວງ, ​ໂປ່​ງ​ໃສ ​ແລະ ຄາດ​ຄະ​ເນ​ໄດ້​ງ່າຍກວ່າ, ຈັດ​ສັນ​ແຫຼ່ງພະລັງ​​ໃຫ້ມີ​ປະສິດທິ​ຜົນ​ກວ່າ, ການ​ປັບ​ໂຄງ​ສ້າງ​ເສດຖະກິດ​ຄືນ​ໃໝ່, ຍົກ​ສູງ​ຄຸນ​ນະພາ​ບຂອງ​ການ​ເຕີບ​ໂຕ. ບັນດາ​ມາດຕະຖານ​ສູງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ແບບ​​ໂປ່​ງ​ໃສ ​ແລະ​ການ​ປະພຶດ​ແບບ​ພາວະ​ວິ​ໄສຂອງ​ກົງຈັກ​ແຫ່ງ​ລັດຕາມ​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນຍາ ​ກໍ່​ເປັນ​ມາດຕະຖານ​ທີ່​ຫວຽດນາມພວມຫັນ​ໄປ​ສູ່ ​ເພື່ອ​ກໍ່ສ້າງ​ລັດ​ແຫ່ງ​ອຳນາດ​ກົດໝາຍ​ສັງຄົມ​ນິຍົມ ຂອງ​ປະຊາຊົນ, ​ໂດຍ​ປະຊາຊົນ ​ແລະ​ເພື່ອ​ປະຊາຊົນ./.

​ໂດຍ ຫງວຽນ​ແອັງ

----------------------------------

(1) ກາ​ນາ​ດາ​ຢືນຢັນ​ ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ທີ່​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ເຈລະຈາສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ, https://www.vietnamplus.vn/canada-khang-dinh-viet-nam-la-mot-phan-quan-trong-trong-dam-phan-cptpp/491654.vnp

(2) ​ເນື້ອ​ໃນ, ການ​ກະທົບ ​ແລະ ​ແງ່​ຫວັງ​ຂອງສັນຍາ​ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ, http://nghiencuuquocte.org/2017/12/13/noi-dung-tac-dong-va-trien-vong-cua-hiep-dinh-cptpp/

(3) ສາກົນ​ຕີ​ລາຄາ​ສູງ​ບົດບາດ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ​ໃນ​ການ​ເຊັນ​ສັນຍາ ຊີ​ພີ​ທີ​ພີ​ພີ, http://www.trungtamwto.vn/tin-tuc/quoc-te-danh-gia-cao-vai-tro-cua-viet-nam-trong-viec-ky-ket-cptpp

- ບົດ​ນີ້​ໄດ້​ລົງ​ພິມ​ໃນ​ວາລະສານ​ກອມ​ມູນິດ ສະບັບ​ທີ 907 (​ເດືອນ​ພຶດສະພາ 2018)

Other Stories

ບົດທີ່ມີຜູ້ອ່ານຫລາຍສຸດ

ບົດໃໝ່ສຸດ