ວັນອາທິດ, 31/5/2020
ຫວຽດນາມຕັດສິນໃຈທີ່ຈະປະຕິບັດພາລະກິດສາກົນໃໝ່ ໃຫ້ສຳເລັດເປັນຢ່າງດີ
13/2/2020 15:58' ສົ່ງ ພິມ
ບັນດາທະຫານຍິງ ຂອງໂຮງໝໍສະໜາມຊັ້ນ 2 ເລກທີ 1 ອອກເດີນທາງເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມ ກອງກຳລັງຮັກສາສັນຕິພາບ ຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ແລະພ້ອມທີ່ຈະປະຕິບັດສຳເລັດເປັນຢ່າງດີ ໜ້າທີ່ທີ່ພັກແລະກອງທັບມອບໝາຍໃຫ້ (ພາບ: TTXVN)

ຍົກ​ສູງ​ຖານະ​ຕຳ​ແໜ່​ງ​ຂອງຫວຽດນາມໃນເວທີສາກົນ

​ກ່ອນໜ້ານີ້ກວ່າ 10 ປີ, ໃນໄລ​ຍະ 2008-2009, ​ໃນ​ຖາ​ນະ​​​ສະ​ມາ​ຊິກ​ບໍ່​ຖາ​ວອນຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ (E10), ຫວຽດ​ນາມໄດ້ພິສູດ​​ໃຫ້​ເຫັນ​​ເຖິງ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ແລະມີ​ຄວາມ​ສາ​ມາດ​ກ້າວ​ຂຶ້ນ ​ເພື່ອ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້​າ​ໃນ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ - ໜຶ່ງ​ໃນ 6 ອົງ​ການຫຼັກຂອງ​ສະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ​ທີ່​ມີ​ໜ້າ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ​ອັນ​ດັບ​ໜຶ່ງ​ ໃນ​ການ​ຮັກ​ສາ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ແລະຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ສາ​ກົນ. ຄວາມ​ສາ​ມາດ​ແລະຊື່​ສຽງ​ນັ້ນ​ສືບ​ຕໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເສີມ​ຂະຫຍາຍ ​ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 7 ມິຖຸ​ນາ 2019, ຫວຽດ​ນາມໄດ້ຮັບ​ຄວາມ​ໄວ້​ວາງ​ໃຈ​ຈາກສະ​ມັດ​ຊາ​ໃຫຍ່​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ອິກຄັ້ງ ໃຫ້ດຳລົງຕຳ​ແໜ່​ງ E10 ​ສຳລັບໄລ​ຍະ 2020-2021. ສິ່ງດັ່ງກ່າວ​ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ອັນ​ໃຫຍ່ຫຼວງ​, ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄວາມຍອມ​ຮັບ​ຂອງ​ປະ​ຊ​າ​ຄົມ​ສາ​ກົນ​ສຳ​ລັ​ບ​ຖາ​ນະບົດ​ບາດ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ​ໃນ​ການປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ແລະເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາ​ກົນເທົ່າ​ນັ້ນ, ​ແຕ່​ຍັງມີ​ຄວາມ​ໄວ້​ວາງ​ໃຈ​ແລະຄວາມຄາດ​ຫວັງ​ໃນ​ການ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ດ້ວຍ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ຂອງຫວຽດ​ນາມ ຕໍ່​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ແລະ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນແລະສາ​ກົນ​ໃນ​ຊຸມ​ປີ​​ຕໍ່​ໜ້າ. ການທີ່​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ອາຊີ-ປາຊີ​ຟິກ ​ໄດ້​ເລືອກ​ເອົາ​ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ດຽວ​ໃຫ້​ສະ​ໝັກ​ຮັບ​ຕຳ​ແໜ່​ງ E10 ສຳລັບໄລ​ຍະ 2020-2021 ​ກໍ່​ສະ​ແດງໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ:

ທີ​ໜຶ່ງ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ໄດ້​ໃຫ້ຄວາມ​ສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນແລະຄວາມ​ເຊື່ອ​ຖື​ສູງ​ ​ຕໍ່ຫວຽດ​ນາມ - ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ແນວ​ທາງການ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດທີ່​ສັນ​ຕິ​ພາບ, ເອກະລາດ, ເປັນເຈົ້າຕົນເອງ, ການ​ພົວພັນ​ຫຼາຍ​ຮູບ​ຫຼາຍ​ແບບ ຫຼາຍ​ກ້ຳ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ແລະຕັ້ງ​ໜ້າ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາ​ກົນ; ​ເວລາໃດກໍ່ຢາກປະກອບສ່ວນ​ຫຼາຍ​ກວ່າ​ອີກ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຄວາມ​​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ລວມ​ຂອງ​ປະຊາ​ຄົມ​ສາ​ກົນ ​ເພື່ອ​ເຊີດ​ຊູ​ກົດ​ໝາຍ​ສາ​ກົດ ແລະ ກົດ​ບັດ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ສົ່ງ​ເສີມ​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ກໍ່​ຄື​ສະ​ຖາ​ບັນຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ໃນ​ການ​ຮັກ​ສາສັນຕິພາບ​ແລະ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງສາ​ກົນ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​​ຢືນ​ຢັນ​ແນວ​ທາງ​ການ​ພົວ​ພັນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທ​ດທີ່​ຖືກ​ຕ້ອງ​ຂອງ​ພັກແລະລັດຫວຽດ​ນາມເທົ່າ​ນັ້ນ ​ແຕ່​ຍັງ​ສະ​ແດງ​ສະຖານະ​​ແລະກຽດ​ສັກ​ສີ​ທີ່ສູງ​ຂຶ້ນ ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ຫວຽດ​ນາມ​ໃນ​ເວ​ທີ​ສາ​ກົນ, ຊ່ວຍ​ໃຫ້ຫວຽດ​ນາມມີ​ຄວາມ​ສະ​ດວກຕື່ມ​ອີກ​ ໃນ​ການ​ເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ຕົນ​ໃນສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ແລະ​ໃນ​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ອື່ນໆ, ແນ​ໃສ່​ປະ​ຕິ​ບັດ​ໜ້າ​ທີ່​ການ​​ຕ່າງ​ປະ​ເທດຂອງ​ຕົນ​ເພື່ອຮັກ​ສາສະ​ພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ, ສ້າງ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ສາ​ກົນ​ທີ່​ເອື້ອ​ອຳນວຍ​ໃຫ້​ແກ່​ພາ​ລະ​ກິດການກໍ່​ສ້າງ, ພັດ​ທະ​ນາ ​ແລະ ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ປະ​ເທດຫວຽດນາມ.

ທີ​ສອງ, ​ບົດ​ບາດທີ່ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ຂອງຫວຽດ​ນາມໃນດ້ານ​ການ​ຄ້າ, ການ​ທູດ​ສາ​ກົນ ​ແລະ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ໃນພາກ​ພື້ນ. ຈາກ​ການ​ຖືກ​ປິດ​ລ້ອມ​ແລະ​ຖືກຂວ້ຳ​ບາດ, ປະ​ຈຸ​ບັນ ຫວຽດ​ນາມ​​​ມີ​ການ​ພົວ​ພັນ​ທີ່​ດີ​ກັບ​ທັງ​ໝົດ 5 ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ຖາວອນຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ເປັນຫຼັກ​ແຫຼ່ງໃນ​ບັນ​ດາ​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ ແລະເວ​ທີ​ປາ​ໃສ​​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ເຊັ່ນ: ສະມາຄົມບັນດາປະເທດອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ (ອາ​ຊຽນ), ​ເວທີ​ປາ​ໄສ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ເສດຖະກິດອາຊີ-ປາຊີຟິກ (​ເອ​ເປ​ກ), ເວທີປາໄສການຮ່ວມມືອາຊີ-ເອີຣົບ (ອາ​ເຊມ), ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ສາກົນຂອງບັນດາປະເທດທີ່ເວົ້າພາສາຝຣັ່ງ (Francophonie - ຟຣານ​ໂກ​ໂຟນ), ພົວ​ພັນ​ໃກ້ຊິດ​ກັບ​ອາ​ຟຣິກກາ ​ແລະ ພາກພື້ນອາເມລິກາລາຕິນ. ຫວຽດ​ນາມກໍ່​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ​ຂອງອະນຸ​ສັນຍາ​ວ່າ​ດ້ວຍການຫ້າມ​​ໃຊ້ອາ​ວຸດ​ເຄ​ມີ (ປີ 1998); ໜຶ່ງ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ທຳ​ອິດ​ທີ່​ລົງ​ນາມ​ສົມ​ທິ​ສັນຍາ​ຫ້າມ​ທົດ​ລອງອາວຸດນິວເຄຼຍຮອບດ້ານ (ປີ 1996); ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຂອງກອງ​ປະ​ຊຸມຫຼຸດ​ຜ່ອນ​ກຳ​ລັງ​ອາ​ວຸດ (ປີ 1996); ເຂົ້າ​ຮ່ວມກອງ​ກຳ​ລັງ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ໃນ ຊູ​ດານ​ໃຕ້ (ປີ 2014)…ໃນ​ຊຸມ​ປີ​ມໍ່ໆ​ມານີ້, ຫວຽດ​ນາມ​ໄດ້​ປະສົບ​ຄວາມ​ສຳ​ເລັດ​ ໃນ​ການຈັດ​ງານ​ແລະເປັນ​ປະ​ທານ​​ໃນ​ກິດຈະກຳ​ ລະດັບພາກ​ພື້ນແລະສາ​ກົນ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ​ເຊັ່ນ: ສັບ​ປະ​ດາ​ຂັ້ນສູງຂອງເວທີປາໄສການຮ່ວມມືເສດຖະກິດອາຊີ-ປາຊີຟິກ (​ເອ​ເປ​ກ, ປີ 2017), ກອງ​ປະ​ຊຸມເວ​ທີ​ປາ​ໄສການ​ຮ່ວມ​ມື​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ສາ​ກົນກ່ຽວ​ກັບ ອາ​ຊຽນ (WEF ອາ​ຊຽນ, ປີ 2018), ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ສຸດຍອດອາ​ເມລິ​ກາ - ເກົາຫຼີ​ເໜືອ ຄັ້ງ​ທີ​ສອງ (ເດືອນ​ມີ​ນາ 2019)… ສິ່ງ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ໄດ້​ໃຫ້ເຫັນ​​ເຖິງຄວາມ​​ພະ​ຍາ​ຍາມ, ຄວາມ​ຕັດ​ສິນ​ໃຈ, ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບແລະຄວາມ​ສາ​ມາດ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການຂອງ​ຫວຽດນາມ​ ​ໃນ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ນຳ​ພາ​ແລະກຳ​ນົດ​​ກົນ​ໄກ​ສາ​ກົນແລະພາກ​ພື້ນ, ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ຍົກ​ສູງ​​ບົດ​ບາດແລະຖາ​ນະຕຳ​ແໜ່​ງ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ເວ​ທີ​ສາ​ກົນ.

ທີ​ສາມ, ຫວຽດ​ນາມ​ແມ່ນ​ປະ​ເທດ​​ທີ່​ໄວ້​​ເນື້ອ​ເຊື່ອ​ໃຈ​​ໄດ້​ ເມື່ອຍາມ​ໃດ​ກໍ່ເຄົາ​ລົບ​ກົດໝາຍ​ສາກົນ​ເວົ້າ​ລວມ, ໃນ​ນັ້​ນ​ມີ​ກົດ​ໝາຍ​ທະ​ເລປີ 1982. ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຢ່າງ​ຕັ້ງໜ້າ ໃນຂະ​ບວນການ​ເຈ​ລະ​ຈາອະນຸ​ສັນຍາ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດວ່າ​ດ້ວຍກົດ​ໝາຍ​ທະ​ເລ ປີ 1982 (UNCLOS 1982) ແລະ ມີ​ຄວາມ​​ພະ​ຍາ​ຍາມຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດອະນຸ​ສັນ​ຍາ. ກ່ອນ​ທີ່ UNCLOS 1982 ​ໄດ້​ຖືກ​ຮັບຮອງ​ຜ່ານ, ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ຕັ້ງ​ໜ້າໝູນ​ໃຊ້ບັນ​ດາ​ຂໍ້​ກຳ​ນົດ​ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ​ຂອງ​ກົດ​ໝາຍ​ສາ​ກົນ ​ເພື່ອກຳນົດເອ​ກະ​ສານ​ກົດ​ໝາຍ​ພາຍ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ທະ​ເລ. ປີ 1977, ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ອອກ “ຖະ​ແຫຼງ​ການ​ຂອງ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເຂດ​ທະ​ເລຂອງຫວຽດ​ນາມ”, ໃນ​ນັ້ນ​ໄດ້​ກຳນົດ​ເຂດ​ເສດຖະກິດພິເສດ 200 ໄມທະ​ເລ, ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ຈຳ​ກັດ​​ສິດທິ​ໃນ​ການ​ຫາ​ປາ​ເທົ່າ​ນັ້​ນ, ​ແຕ່​ຍັງ​ລວມທັງ​ອຳ​ນາດ​ອະ​ທິ​ປະ​ໄຕແລະສິດ​ທິອຳນາດ​ອື່ນໆອີກ. ຖະ​ແຫຼງ​ການ​ສະ​ບັບ​ນີ້​ໄດ້​ຖືກສົ່ງ​ໃຫ້​ສະຫະ​ປະຊາ​ດ ​ໃນ​ຂະນະ​ທີ່ UNCLOS 1982 ຢູ່​ໃນ​ລະຫວ່າງ​ການ​ກໍ່ສ້າງ, ສະທ້ອນ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ທ່າ​ອຽງ ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນຈາກ​ປະ​ເທດ​ສ່ວນ​ໃຫຍ່ ​ໃນກອງ​ປະ​ຊຸມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ກົດ​ໝາຍ​ທະ​ເລຄັ້ງ​ທີສາມ​ ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ​ທີ່​ໄດ້​ແກ່​ຍາວ​ແຕ່​ປີ 1973 ເຖິງ​ປີ 1982, ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງກ​ານ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ຂອງ​ຫວຽດ​ນາມ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ປະ​ມວນຄວາມ​ຄືບ​ໜ້າ​ຂອງ​ກົດ​ໝາຍ​​ທະ​ເລ​ສາ​ກົນ. ດ້ວຍ​ຖະ​ແຫຼງ​ການ​ສະ​ບັບ​ນີ້, ຫວຽດ​ນາມ​ພ້ອມ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​​ເຊັ່ນ ເຄັນຢາ, ມຽນມາ, ກູບາ, ເຢເມນ, ສາທາລະນະລັດໂດມີນິກັນ, ກົວເຕມາລາ, ອິນເດຍ, ປາ​ກິດ​ສະຖານ, ແມັກຊິໂກ, ໄຊ​ແຊນ ​ເປັນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​​ນຳ​ໜ້າ​ ໃນ​ການ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຄວາມ​ສຳ​ນຶກ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເຂດ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ພິ​ເສດ ​ກາຍ​ເປັນ​ຄວາມ​ສຳ​ນຶກ​ທີ່​ມີ​ຄຸນ​ຄ່າ​ປະ​ເພ​ນີ ແລະ ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ​ກາຍ​ເປັນ​​ເນື້ອ​ໃນ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ ຂອງ​ອະນຸ​ສັນຍາ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ກົດໝາຍ​ທະ​ເລປີ 1982. ຫວຽດ​ນາມຍາມ​ໃດ​ກໍ່​​ໃຫ້​ຄວາມ​ສຳ​ຄັນ ແລະມີ​ຄວາມ​ຄາດຫວັງທີ່​ດີ​ ຕໍ່​ຄວາມ​ເປັນ​ລະ​ບຽບ​ຮຽບ​ຮ້ອຍ​ດ້ານ​ກົດ​ໝາຍ​ໃໝ່​ ກ່ຽວ​ກັບ​ທະ​ເລແລະມະ​ຫາ​ສະ​ມຸດ(1). ການເຂົ້າຮັບ​ຕຳ​ແໜ່​ງ E10 ແມ່ນ​ໂອ​ກາດທີ່​ດີ​ເພື່ອ​ໃຫ້ຫວຽດ​ນາມຂຶ້ນ​ສຽງ​ແລະສະ​ແດງ​ຄວາມ​ເປັນ​ຫ່ວງ​ຂອງ​ຕົນ​ ​ຕໍ່​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ທີ່​ພົວ​ພັນ​ເຖິງ​​ການພິພາດຊ່ວງຊິງກັນ ໃນ​ທະ​ເລ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ ແລະ ກົດ​ໝາຍທາງ​ທະ​ເລ​ສາ​ກົນ; ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ສາ​ມາດກໍ່​ຄື​ການ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ຂອງ​ຕົນ​ ​ຕໍ່ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ທາງ​ທະ​ເລແລະຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ ​ເພື່ອ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ການພັດ​ທະ​ນາ.

ນອກຈາກ​ຂໍ້​ສະ​ດວກ​ຂ້າງ​ເທິງ, ​ເມື່ອ​ເຂົ້າ​ຮັບ​ຕຳ​ແໜ່​ງ E10 ໄລ​ຍະ 2020-2021, ຫວຽດ​ນາມກໍ່​ໄດ້​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັບ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍຫຼາຍ​ຢ່າງ, ຍ້ອນ​ວ່າ​ສະ​ພາ​ບະ​ການ​ໂລກ​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​​ຫຼາຍ​​ເມື່ອ​ທຽບ​ກັບ 10 ປີ​ກ່ອນນີ້; ພາລະ​ໜ້າທີ່​ວຽກງານ​ຂອ​ງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ໄດ້ເພີ່ມ​ຂຶ້​ນຢ່າງ​ຫຼວງຫຼາຍ; ວາ​ລະ​ກອງ​ປະ​ຊຸມມີ​ຄວາມ​ໜາແໜ້ນຂຶ້ນ; ​ການ​ປະ​ຊຸມ​​ປຶກ​ສາຫາລືແລະກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເປີດ​ເຜີຍ​ໃຊ້​ເວ​ລາ​ນານກວ່າ​​ແຕ່​ກ່ອນ, ພ້ອມນັ້ນ​ ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກຖາວອນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ ມີບຸກ​ຄະ​ລາ​ກອນແລະປະສົບ​ການຫຼາຍຂຶ້ນ… ສິງ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ຈະ​ເປັນຄວາມທ້າ​ທາຍຕໍ່ຫວຽດ​ນາມ​ ໃນ​ການ​ກຽມ​ເນື້ອ​​ໃນສຳລັບ​ບັນຫາ​ທີ່​ຄາດວ່າ​ຈະປະ​ຊຸມ ​ໃນ​ໄລ​ຍະ 2020-2021. ຍິ່ງກວ່ານັ້​ນ, ການໃຊ້​ສິດ​ຢັບ​ຢັ້ງ​​ໂດຍ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກຖາວອນຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ ກໍ່​ອາດຈະ​ກີດຂວາງ​ຄວາມ​ຄືບ​ໜ້າ​ໃນ​ການ​ບັນ​ລຸ​ຜົນ​ສຳ​ເລັດທົ່ວ​ໄປ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ໃດ​ໜຶ່ງ. ຄວາມບໍ່ລົງ​ລອຍ​​​ກັນ​ລະຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ກໍ່​ຈະ​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ຕໍ່​ບັ​ນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ເວົ້າ​ລວມ ແລະຫວຽດ​ນາມເວົ້າ​ສະ​ເພາະ​ ເມື່ອ​​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແລະຮັບ​ຕຳ​ແໜ່ງ​ປະ​ທານ​ໃນ​ເວ​ລາ​ຕ້ອງ​ການ​ເປັນ​ປະ​ທານ ຫຼືສະ​ແດງຫຼັກ​ໝັ້ນ​ກ່ຽວ​ກັບບັນດາ​​ບັນ​ຫາ​ທີ່​​ແບ່ງ​ແຍກ​ລະ​ຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກຖາວອນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ໃນ​ນັ້ນ​ມີ​​ປະ​ເທດ​ເປັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຍຸດ​ທະ​ສາດ ຫຼື​ເປັນຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ຮອບ​ດ້ານ​ ຂອງຫວຽດ​ນາມ.

ສາມາດ​ເວົ້າ​ໄດ້​ວ່າ, ໄລ​ຍະ 2020-2021 ແມ່ນ​ໄລ​ຍະ​ເວ​ລາ​ທີ່ສຳ​ຄັນ ​ແຕ່ກໍ່​ເຕັມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ຄວາມ​ກົດ​ດັນ​ຕໍ່ຫວຽດ​ນາມ ​ໃນ​ລະ​ດັບ​ພາກ​ພື້ນແລະລະດັບ​ໂລກກໍ່​ມີ​ບັນຫາ​ທີ່​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ​ຫຼາຍ. ຫວຽດ​ນາມ​ກາຍ​ເປັນ​ສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ພ້ອມ​ທັງຮັບ​ໜ້າ​ທີ່​ເປັນ​ປະ​ທານ​ໜຸນ​ວຽນ​ຂອງອາ​ຊຽນ. ດັ່ງ​ນັ້ນ, ຫວຽດ​ນາມຈະ​ມີ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ທີ່​ໜັກ​ໜ່ວງ​ທີ່​ສຸດ, ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ຕ້ອງ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເຖິງ​ບົດ​ບາດ​ແລະຄວາມ​ສາ​ມາດ​ໃນ​ເວ​ທີ​ສາ​ກົນ​ເທົ່າ​ນັ້ນ ແຕ່​ຍັງ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນອີກ​ດ້ວຍ ​ແລະ ​ປ​ະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ລວມ​ຂອງ​ພາກ​ພື້ນແລະສາ​ກົນ. ແຕ່​ວ່າ, ​ຄວາມທ້າ​ທາຍ​ເຫຼົ່ານັ້ນ​ກໍ່​ແມ່ນ​ໂອ​ກາດ​ ທີ່​ຊ່ວຍ​ໃຫ້ຫວຽດ​ນາມ​ເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍບົດ​ບາດ​ເປັນ​ຂົວ​ຕໍ່​ ລະ​ຫວ່າງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ກົນ​ໄກ​ພາກ​ພື້ນ​​ໃນ​ອາ​ຊີ-ປາ​ຊີ​ຟິກ ​ແລະຈະ​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ກ້າວໜ້າ​ໃໝ່ ໃນ​ບົດ​ບາດ​ເປັນຫຼັກ​ແຫຼ່ງ, ນຳໜ້າຫຼືໄກ່​ເກ່ຍ​ ຢູ່ບັນ​ດາ​ເວ​ທີ​ປາ​ໄສ ​ແລະອົງ​ການ​ຈັດຕັ້ງຫຼາຍ​ຝ່າຍ ​ທີ່​ມີຄວາມ​ສຳ​ຄັນດ້ານ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ຕໍ່​ປະ​ເທດ.

ການ​ກະ​ກຽມ​ຂອງຫວຽດ​ນາມ​ເພື່ອ​ປະຕິບັດ​ບົດ​ບາດ​ໃໝ່

​ຫວຽດ​ນາມກາຍ​ເປັນສະ​ມາ​ຊິກ​ບໍ່​ຖາ​ວອນຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ໄລ​ຍະ 2020-2021 ແມ່ນ​ຂີດ​ໝາຍ​ທີ່​​ສຳ​ຄັນ​ທີ່​ສຸດ​ ໃນ​ການ​ຜັນ​ຂ​ະ​ຫຍາຍ​ມະ​ຕິ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ໃຫຍ່​ຄັ້ງ​ທີ່ XII ຂອງ​ພັກ ກອມ​ມູ​ນິດຫວຽດ​ນາມ, ກຳ​ນົດ​ທິດ​ວຽກ​ງານ​ການ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍແມ່ນ “ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ໃນ​ການ​ເຂົ້າຮ່ວມ ​ແລະ ​​ເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ບົດ​ບາດຂອງ​ຕົນ​ ໃນ​ບັນ​ດາ​ກົນ​ໄກຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ ອາ​ຊຽນ ແລະ ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ” ແລະຄຳສັ່ງ​ເລ​ກ​ທີ 25-CT/TW, ສະ​ບັບ​ລົງ​ວັນ​ທີ 8 ສິງ​ຫາ 2018, ຂອງ​ຄະ​ນະ​ເລ​ຂາ​ທິ​ການ ກ່ຽວ​ກັບການ​ຍູ້​ແຮງ, ຍົກ​ລະ​ດັບ​ການ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ເຖິງ​ປີ 2030, ໃນ​ນັ້ນ​ໄດ້​ກຳນົດ​​ບັນ​ດາ​ເປົ້າ​ໝາຍ, ທັດ​ສະ​ນະ​ຊີ້​ນຳ ແລະ ໜ້າ​ທີ່, ວິທີ​ແກ້​ໄຂ​ຕົ້ນ​ຕໍ່ໃນ​ທຸກ​ຂົງຂດ ​ໃນ​ເວລາ​ກວ່າ​ 10 ​ປີ​ຂ້າງ​ໜ້າ​(2).

ເຖິງ​ວ່າມ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ, ການຮ່ວມ​ມື ແລະ ການພັດ​ທະ​ນາ​ແມ່ນ​ທ່າ​ອຽງ​ຕົ້ນ​ຕໍ ແຕ່​ໂລກ​ຍັງຕ້ອງ​ສືບ​ຕໍ່​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັບ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍຫຼາຍ​ຢ່າງ​ ທາງ​ດ້ານສັນ​ຕິ​ພາບແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ. ສົງ​ຄາມ, ການປະ​ທະ​ກັນ, ການກໍ່​ການ​ຮ້າຍ, ຄວາມ​ທຸກ​ຍາກແລະການ​ພັດ​ທະ​ນາຊັກຊ້າ ​ຍັງ​ຄົງເປັນ​​ໄພ​ຂົ່ມ​ຂູ່​ເປັນ​ປະ​ຈຳ​ຢູ່ຫຼາຍ​ພາກ​ພື້ນ. ການ​ຟື້ນ​ຕົວ​ຂອງ​ລັດທິ​ຊາດ​ນິຍົດ, ​ປະ​ຊາ​ລາດ​ນິ​ຍົມ, ການແຂ່ງ​ຂັນດ້ານ​ພູ​ມສາດ-ການ​ເມືອງ​ລະ​ຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ໃຫຍ່… ​ກຳ​ລັງສົ່ງ​ຜົນ​ກະທົບ​ທາງ​ລົບ​ເຖິງ​ສະ​ພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ຂອງ​ປະ​ເທດຕ່າງໆ. ເຄີຍ​ຕ້ອງຜ່ານຫຼາຍ​ປີ​ແຫ່ງ​​ສົງ​ຄາມ, ຫວຽດ​ນາມ​ເຂົ້າ​ໃຈ​​ແຈ້ງ​​ເຖິງຄຸນ​ຄ່າ​ຂອງ​ສັນ​ຕິ​ພາບ. ຫວຽດ​ນາມ​ມີ​ບົດ​ຮຽນປະສົບ​ການ​, ​ມີຄວາມ​ສາ​ມາດ ແລະ ​ໄດ້​ກຽມຄວາມ​ພ້ອມ​ ເພື່ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ​ຊຸກ​ຍູ້​ແກ້​ໄຂ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ​ສາ​ກົນ ​ບົນ​ພື້ນ​ຖານ​ບັນ​ດາຫຼັກ​ການ​ອັນ​ພື້ນ​ຖານ​ຂອງ​ກົດ​ໝາຍ​ສາ​ກົນ ແລະ ກົດ​ບັດ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ.

ແຕ່​ປີ 2010, ທັນທີພາຍຫຼັງ​​ສິ້ນ​ສຸດແລະປະສົບ​ຜົນສຳ​ເລັດ​ໃນ​ການ​ປະຕິບັດ​ບົດບາດຂອງ​ສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ແຫ່ງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ ໄລ​ຍະ 2008-2009, ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ຍື່ນ​ໜັງ​ສື​​ເພື່ອສະ​ໝັກຮັບ​ເລື​ອກຕັ້ງ​ເຂົ້າ​ໃນຕຳ​ແໜ່ງ E10 ໄລ​ຍະ 2020-2021. ເພື່ອ​ໄດ້​ຮັບຄະ​ແນນ​ສຽງ​ສະໜັບ​ສະ​ໜູນ​ສູງ​ສຸດ, ໃນ​ຕະຫຼອດ​ 10 ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ຫວຽດ​ນາມໄດ້ເຄື່ອນ​ໄຫວຢ່າງ​ຕັ້ງໜ້າ ​ໃນ​ການ​ຜັນ​ຂະ​ຫຍາຍ​ແຜນ​ການ​ຂົນ​ຂວາຍ​ທີ່​ກວ້າງຂວາງ​ ພາຍ​ໃຕ້ຫຼາຍ​ຮູບ​ການ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ການ​ນຳ​ເອົາ​ແຜນ​ການ​ຂົນ​ຂວາຍ​ ເຂົ້າ​ໃນ​ເນື້ອ​ໃນການ​ແລກ​ປ່ຽນ​ແລະເຮັດ​ວຽກ​ ລະຫວ່າງ​ຜູ້​ນຳ​ຂັ້ນ​ສູງ​ຂອງ​ພັກ​ແລະລັດຫວຽດ​ນາມ ກັບຜູ້​ນຳ​ຂັ້​ນ​ສູງຂອງ​ປະ​ເທດ​ຕ່າງໆ…ຫວຽດ​ນາມກໍ່​ໄດ້​ຕັ້ງ​ໜ້າ​ຂົນ​ຂວາຍ, ຮັກ​ສາ​ການ​ແລກ​ປ່ຽນ​ແລະປຶກ​ສາຫາລື​ເປັນ​ປະຈຳ​ ກັບ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງທຸຸກລະ​ດັບ, ​ໃນ​ນິວຢອກ ແລະ ນະ​ຄອນຫຼວງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ (ພິ​ເສດແມ່ນ ​ລັດ​ເຊຍ, ຈີນ), ສ້າງ​​ສາຍ​ພົວ​ພັນການ​ຮ່ວມ​ມືທີ່​ໜ້າ​ໄວ້​ເນື້ອ​ເຊື່ອ​ໃຈ​ແລະ​ກົງ​ໄປ​ກົງ​ມາ (ກັບອາ​ເມລິ​ກາ, ອັງ​ກິດ, ຝ​ຣັ່ງ…).

ໃນ 10 ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ໂດຍ​ຜ່ານ​ອົງ​ການ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ແນະ​ນຳ​​​ໃຫ້ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ເຂົ້າ​ໃຈ​​ແຈ້ງ ກ່ຽວ​ກັບ​ແນວ​ທາງ​ການ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດທີ່​ເປັນ​ເອ​ກະ​ລາດ, ເປັນ​ເຈົ້າ​ຕົນ​ເອງ, ເພື່ອ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ, ​ເພື່ອການຮ່ວມ​ມືແລະການພັດ​ທະ​ນາ; ເປັນເພື່​ອນ​ມິດແລະເປັນ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ທີ່​ໄວ້​ວາງ​ໃຈ​ໄດ້, ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ຂອງ​ປະ​ຊາ​ຄົມ​ສາ​ກົນ, ກໍ່​ຄື​ບັນ​ດາ​ຜົນ​ງານ​ຮອບ​ດ້ານ​ໃນ​ພາ​ລະ​ກິດ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ຂອງຫວຽດ​ນາມ. ຫວຽດ​ນາມກໍ່​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຢ່າງ​​ຕັ້ງ​ໜ້າ ​ໃນ​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ໃນ​ເດືອນຕຸ​ລາ 2018, ​ເປັນ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດທີ່ຫວຽດ​ນາມສົ່ງນາຍ​ທະ​ຫານ​ຈຳ​ນວນ 63 ຄົນ​​ໄປ​ເຮັດ​ວຽກ​ທີ່​ໂຮງໝໍ​ພາກ​ສະໜາມຊັ້ນ II ຢູ່ຊູ​ດານ​ໃຕ້; ພ້ອມ​ທັງສະ​ແດງຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາທີ່​ເຂັ້ມ​ແຂງ​ຈະ​ສືບ​ຕໍ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ກອງ​ກຳ​ລັງ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ຫວຽດ​ນາມຍັງ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມສະ​ພາ​ສິດ​ທິມະ​ນຸດ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ໄລ​ຍະ 2014-2016. ​ທ້າຍ​ປີ 2018, ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ຮັບ​​ເລືອກ​ເຂົ້າ​ໃນຄະ​ນະ​ກຳມະການກົດໝາຍ​ການ​ຄ້າ​ສາກົນ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ (UNCITRAL). ​ບົດ​ບາດ​ໃໝ່​ນີ້​ຂອງຫວຽດ​ນາມແມ່ນຫຼັກ​ຖານສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຢ່າງ​​ຈະ​ແຈ້ງ​ເຖິງຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາ​ກົນ​ໃນຫຼາຍ​ຂົງ​ເຂດ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ຂົງ​ເຂດ​ການ​ຄ້າ. ສິ່ງ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ມີ​​ທັດສະ​ນະ​ຮອບ​ດ້ານ​ກ່ຽວ​ກັບປະ​ເທດຫວຽດ​ນາມ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຕັ້ງ​ໜ້າ, ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ, ມີ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ ແລະ ຄວາມ​ສາ​ມາດ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ວຽກ​ງານລວມ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ.

ບົນ​ພື້ນ​ຖານ​ບັນ​ດາ​ບົດ​ຮຽນ​ທີ່​ສະ​ສົມ​ໄດ້​ໃນ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ທາງ​ການ​ທູດຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ໃນຫຼາຍ​ປີ​ທີ່ຜ່ານ​ມາ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ບົດ​ຮຽນທີ່​ຖອດ​ຖອນ​ໄດ້​ຈາກ​ດ້ານຕ່າງໆ​ໃນ​ການ​ດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງ E10 (ໄລ​ຍະ 2008-2009), ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ມີ​ການ​ກະ​ກຽມ​ທີ່​ຈຳ​ເປັນ ​​ເພື່ອຈະສາ​ມາດ​ສຳ​ເລັດ​ພາ​ລະ​ໜ້າ​ທີ​ທີ່ສຳ​ຄັນ, ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນອັນຕັ້ງ​ໜ້າ, ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ ​ແລະ ຮອບ​ດ້ານກວ່າ​ອີກ​ ​ໃນ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ທີ່​ຈະປຶກສາ​ຫາລື​ຢູ່​ໃນສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ໄລ​ຍະ 2020-2021.

ທີ​ໜຶ່ງ, ຄົ້ນ​ຄວ້າ​ແລະກະ​ກຽມ​​ເອກະສານ​ຢ່າງ​ລະ​ອຽດ ​ກ່ຽວ​ກັບ​ວາ​ລະ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ບັນຫາ​ທີ່​ສັບສົນ; ອັບ​ເດດ​ການຜັນ​ປ່ຽນ​ໃໝ່​ຂອ​ງ​ສະຖານະ​ການ​ໂລກ​ເປັນ​ປະຈຳ, ກໍ່​ຄື​ແຜນນະ​ໂຍ​ບາຍ​ແລະທັດ​ລະ​ນະ​ຂອງຫວຽດ​ນາມ ໃນ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ດັ່ງ​ກ່າວນັ້ນ; ຄົ້ນ​ຄວ້າ, ກໍ່​ສ້າງ ​ແລະສະ​ເໜີຂໍ້​ລິ​ເລີ່​ມທີ່ຫວຽດ​ນາມ​ສາ​ມາດ​ຊຸກ​ຍູ້ ຫຼື ເພີ່ມ​ທະ​ວີ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນການ​ເຄື່ອນ​ໄຫ​ວ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ.

ທີ​ສອງ, ຜັນ​ຂະ​ຫຍາຍ​​ວຽກ​ງານ​ຕ່າງໆກ່ຽວ​ກັບ​ການຝຶກ​ອົບຮົມ​ແລະ​ບຳລຸງ​ສ້າງ​ ເພື່ອ​ຍົກ​ສູ​ງ​ຄວາມ​ສາ​ມາດ, ​ຄວາມ​ຮູ້​​ແລະ​ຄຸນສົມບັດ​ຂອ​ງພະ​ນັກ​ງານ​ທີ່​ເຮັດ​ວຽກ​ງານ​ການ​ທູດຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ຊ່ວຍ​ໃຫ້ຫວຽດ​ນາມມີ​ຖັນ​ແຖວ​ພະ​ນັກ​ງານ​ການ​ທູດຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ທີ່​ເປັນ​ມືອາ​ຊີບ, ເຕີບ​ໂຕ​ທາງ​ດ້ານ​ຄຸນ​ນະ​ທາດ​ການ​ເມືອງ, ມີຄວາມ​ສາ​ມາດ​ດ້ານ​ວິ​ຊາ​ສະ​ເພາະ, ​ເກ່ງ​ພາ​ສາ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ, ສາມາດປະຕິບັດ​ງານ​ຢ່າງ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ, ມີ​ຄວາມສາມາດ​ຈັດ​​ເວ​ທີ​ປາ​ໄສ, ມີທັກ​ສະ​​ໃນ​ການຮ່າງແລະ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ມະ​ຕິ, ການ​​ປຶກ​ສາຫາລື​ແລະກອງ​ປະ​ຊຸມ​ລະດັບສາ​ກົນ…

ທີ​ສາມ, ຜັນ​ຂະ​ຫຍາຍ​ການກໍ່​ສ້າງ​ກົນ​ໄກ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວ​ສານ, ປະ​ສານ​ສົມ​ທົບ​ລະ​ຫວ່າງ​ຂະ​ແໜງ​ການ​ຢ່າງ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ; ແບ່ງ​ຂັ້ນ​ການ​ຕົກ​ລົງ, ຮັບ​ປະ​ກັນ​ການ​ຊີ້​ນຳ​ຂອງ​ການ​ນຳ​ຕໍ່​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຂ​ອງ​ຄະ​ນະ​ຜູ້​ແທນ​ປະ​ຈຳ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ - ໜ່ວຍ​ “​ແນວ​ໜ້າ” ທີ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​​ໃນກິດຈະກຳ​​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ໂດຍ​ກົງ; ຕິດ​ຕາມ​​ສະຖານະ​ການຢ່າງ​ໃກ້ຊິດ ແລະ​ຮັບ​ປະ​ກັນ​ການ​ແລ​ກ​ປ່ຽນ​ຂໍ້​ມູນ​ກັບ​​ປະ​ເທດ​​ເຈົ້າພາບ​ຢ່າງ​ສະ​ໝ່ຳສະ​ເໝີ; ປຶກ​ສາ​ແລະແລກ​ປ່ຽນ​ບົດ​ຮຽນ​ກັບ​ປະ​ເທດ​ອື່ນໆ ​ແລະ ບັນ​ດາ​ອົງ​ການ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ພ້ອມ​ທັງ​ບັນ​ດາ​ອົງ​ການ​ຄົ້ນ​ຄວ້າ​ສາ​ກົນ.

ຫວຽດ​ນາມຍາ​ມ​ໃດ​ກໍ່​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​​ໃນ​ການເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາ​ກົນ, ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ສາ​ກົນຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ກະ​ກຽມ​ບັນ​ດາ​ເງື່ອນ​ໄຂ​ທາງ​ດ້ານກົດໝາຍ, ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ, ບຸກ​ຄະ​ລາ​ກອນ ແລະ ເງື່ອນ​ໄຂ​ທາງ​ດ້ານ​ວັດ​ຖຸ ​ເພື່ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​ຄວາມ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ.

ໜ້າ​ທີ່​ບຸລິ​ມະ​ສິດ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຮັບ​ການປະຕິບັດ

ເພື່ອ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ຍົກ​ສູງ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ​​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ສົ່ງ​ເສີມ​ການປຶກສາ​ຫາລື​ ​ແນ​ໃສ່​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ຊອກ​ຫາ​ມາດ​ຕະ​ການ​ສັນ​ຕິ​​ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂຄວາມ​ຂັດ​​ແຍ່ງ​, ນຳ​ເອົາ​ສຽງ​ຂອງ​​ປະ​ເທດ​ນ້ອຍມາ​​ໃຊ້​ໃນວຽກ​ງານ​ຂອງ​ອົງ​ການນີ້, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ເນັ້ນ​ເຖິງ​ບຸລິມະສິດ​ທີ່ຈະ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ໃນ​ຄັ້ງ​ທີ​ສອງ​ທີ່ໄດ້ຮັບ​ເລືອກ​ເປັນສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ, ລວມ​ມີດັ່ງນີ້:

ທີ​ໜຶ່ງ, ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງ, ການ​ທູດປ້ອງ​ກັນ, ການແກ້​ໄຂຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ໂດຍ​ສັນຕິ​ວິທີ ແລະ ຊຸກ​ຍູ້​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດຕາມ ໝວດ​ທີ VI ຂອງ​ກົດ​ບັດ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ; ປະ​ຕິ​ຮູບ​ວິ​ທີ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ເພີ່ມ​ທະ​ວີ​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ພາກ​ພື້ນ.

ທີ​ສອງ, ​ສະ​ເໜີ​​ແລະ​ສົ່ງ​ເສີມ​ຄວາມ​ຄິດ​ລິ​ເລິ່ມ​ ແນ​ໃສ່​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການຕັດສິນຕົກ​ລົງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ສຳ​ຄັນ​ຂອງ​ໂລກ. ​ເສີມ​ຂະຫຍາຍ​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ລັດ​ທິຫຼາຍ​ຝ່າຍຕື່ມ​ອີກ, ມີ​ຄວາມປາຖະໜາ​ຢາກ​ຊຸກ​ຍູ້​ລັດ​ທິຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ເຄົາ​ລົບ​ນັບ​ຖື​ກົດ​ໝາຍ​ສາ​ກົນ, ແກ້​ໄຂ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ທົ່ວ​ໂລກ, ບັນ​ຫາ​ທີ່​ພົວ​ພັນ​ເຖິງ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ແລະ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ. ບຸ​ລິ​ມະ​ສິດ​​ໃຫ້ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ປະ​ຊາ​ຊົນ​ແລະ​ໂຄງສ້າງ​ພື້ື້ນ​ຖານ​​ອັນ​ຈຳ​ເປັນ​ ​ໃນ​ເມື່ອ​ເກີດ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ດ້ວຍກຳລັງ​ປະກອບ​ອາວຸດ. ​ເນື້ອ​ໃນ​ອື່ນ​ທີ່ຫວຽດ​ນາມໃຫ້​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາ​ບຸ​ລິ​ມະ​ສິດ​​ແມ່ນ ​ແກ້​ໄຂ​ຜົນ​ກະທົບ​ຂອງ​ຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງ, ​ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນການ​ຈັດການ​ກັບ​ລະ​ເບີດ​ທີ່​​ບໍ່​ທັນ​ແຕກ, ຮັບ​ໃຊ້​ການ​ຟື້ນ​ຟູແລະພັດ​ທະ​ນາ​ເສດ​ຖະ​ກິດ-ສັງ​ຄົມ. ນອກ​ຈາກນັ້​ນ, ຫວຽດ​ນາມກໍ່​​ໃຫ້​​ບຸລິ​ມະ​ສິດ​​ແກ່ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ.

ທີ​ສາມ, ປະຕິບັດ​ຕາມວາ​ລະ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດປີ 2030 ແລະ ບັນ​ດາ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ແບບ​ຍືນ​ໂຍງ, ຄື​ການ​ຈັດການ​ກັບ​ບັນ​ຫາສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ, ​ເຊີດ​ຊູ​ສຽງ​ຂອງ​ຊາວ​ກະ​ສິ​ກອນແລະຊາວ​ປະ​ມົງ; ໃຫ້​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາຈະ​ຊຸກ​ຍູ້​ການ​ສົນທະນາແລະການຮ່ວມ​ມື, ແນໃສ່​ກີດ​ກັ້ນ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ, ແກ້​ໄຂບັນ​ດາ​ການ​ຂັດ​ແຍ້ງ​ສາ​ກົນ​​ໂດຍ​ສັນ​ຕິ​ວິທີ​.

ທີ​ສີ່, ເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ບົດ​ບາດ​ຂອງຫວຽດ​ນາມ​ໃນ​ຖາ​ນະ​ເປັນສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ໄລ​ຍະ 2020-2021, ພ້ອມ​ທັງ​ເປັນ​ປະ​ທານ ອາ​ຊຽນ ປີ 2020 ໃນ​ການສົ່ງ​ເສີມ​ຄວາມ​ຮ່ວມ​ມື​ລະ​ຫວ່າງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ອົງ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ພາກ​ພື້ນ, ອາ​ນຸ​ພາກ​ພື້​ນ, ລວມທັງອາ​ຊຽນ. ໂລກກໍ່ຄາດ​ຫວັງວ່າຫວຽດ​ນາມຈະມີ​ບົດ​ບາດ​ຕັ້ງ​ໜ້າ ​ໃນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນ​ຫາ ນິວ​​ເຄຼຍ ​ໃນແຫຼມເກົາຫຼີ, ບັນ​ຫາຂອງ​ຊຸມ​ຊົນ​ຜູ້​ລີ້​ໄພ​ໃນ​ປະ​ເທດມຽນ​ມາ ໃນ​ຂອບ​ຂອງ​ເວ​ທີ​ປາ​ໄສ​ພາກ​ພື້ນກໍ່​ຄື​ສາ​ກົນ.

ທີ​ຫ້າ, ສຳ​ລັບ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ; ​ໂດຍ​ປະຕິບັດນະ​ໂຍບາຍ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນ​ແລະ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ສາ​ກົນຫຼາຍ​ຝ່າຍຢ່າງ​ຕັ້ງ​ໜ້າ​ແລະ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​, ຫວຽດ​ນາມ ໄດ້​ກະ​ກຽມ​​ເງື່ອນ​ໄຂ​ຕ່າງໆທາງ​ດ້ານກົດໝາຍ, ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ, ບຸກ​ຄະ​ລາ​ກອນ ແລະເງື່ອນ​ໄຂ​ດ້ານ​ວັດ​ຖຸ​ ເພື່ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ເລີ່ມ​ແຕ່​ປີ 2014, ຫວຽດ​ນາມ​ໄດ້​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ສູນ​ຝຶກ​ອົບ​ຮົມ​ການ​ຮັກ​ສາ​​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງຫວຽດ​ນາມ (ເວ​ລານີ້​ແມ່ນ ກົມ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຄິ​ພາບຫວຽດ​ນາມ) ມີ​ໜ້າ​ທີ່ “ຄົ້ນ​ຄວ້າ, ​ແນະນຳ, ​ຝຶກ​ອົບຮົມ, ຝຶກ​ແອ​ບ, ກະ​ກຽ​ມແລະຜັນ​ຂະ​ຫຍາຍ​ກຳ​ລັງ, ບັນ​ຊາແລະຄວບ​ຄຸມ​ກອງ​ກຳລັງ​ທັງ​ໝົດ​​ທີ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​ການ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບຂອງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ຂ​ອງ​ກອງ​ທັບ​ປະ​ຊາ​ຊົນຫວຽດ​ນາມ”. ຫວຽດ​ນາມກໍ່​ໄດ້​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບຫຼາຍປະ​ເທດ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ ​ແນ​ໃສ່​ຮ່ວມ​ມື, ແລກ​ປ່ຽນ​ວິ​ຊາ​ສະ​ເພາະ, ບົດ​ຮຽນ, ເປີດການ​ຝຶກ​ອົບ​ຮົມ… ​ຜ່ານການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ເຫຼົ່ານີ້, ຫວຽດ​ນາມກໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່, ການຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ທາງ​ດ້ານວັດຖຸ​ອຸ​ປະ​ກອນ, ເສດ​ຖະ​ກິດ, ການກໍ່​ສ້າງ​ແຫຼ່ງ​ບຸກ​ຄະ​ລ​າກອນ… ຕໍ່​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ. ນີ້ກໍ່​ແມ່ນ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ທີ່​ແທດຈິງ​​ແລະມີ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍດ​ຫຼາຍ ​ເພື່ອແບ່​ງ​ປັນ​ບົດ​ຮຽນຊ່ວຍ​ໃຫ້​ທະຫານ “ໝວກ​ເບ​ເຣສີຂຽວ” ຂອງຫວຽດ​ນາມມີ​ຄວາມ​ຮູ້​ແລະ​ທັກ​ສະ​ທີ່​ຈຳ​ເປັນ ​ເພື່ອ​ເຮັດ​ສຳ​ເລັດ​ພາລະ​ໜ້າ​ທີ​ທີ່​ຄະ​ນະ​ຜູ້​ແທນສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ໃນ​ປີ 2015, ໃນ​ການ​ຢ້ຽມ​ຢາມຫວຽດ​ນາມ, ທ່ານ​ເລ​ຂາ​ທິ​ການ​ໃຫຍ່ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ບານ​ກີ​ມູນ ໄດ້​ຢືນ​ຢັນ​ວ່າ: “ສຳ​ລັບ​ຜົນ​ສຳ​ເລັດທີ່​​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່ຫວຽດ​ນາມໄດ້​​ເຮັດ​ໃນ​ການປະ​ຕິ​ບັດການ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດນັ້ນ, ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ມີ​ພຽງຄຳ​ດຽວ​ທີ່​ຈະ​ເວົ້າວ່າ “ສຸດຍອດ”.

ເຖິງວ່າ ນີ້​ແມ່ນ​ເວ​ລາທີ່​ພວກ​ເຮົາແບ່​ງ​ປັນ​ບົດ​ຮຽນ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາກັບປະຊາ​ຄົມ​ສາ​ກົນ, ແຕ່ຫວຽດ​ນາມຍາມ​ໃດ​ກໍ່ຢູ່​ໃນ​ທ່າ​ທີເປີດ ​ແລະ ກຽມ​ພ້ອມທີ່​ຈະ​ຮຽນ​ຮູ້​ຈາກ​ປະ​ເທດ​ອື່ນໆ​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​ແລະ​ໃນ​ໂລກ. ນອກ​ຈາກນັ້ນ, ຫວຽດ​ນາມກໍ່ຕ້ອງ​​ມີ​ການ​ປະ​ສານ​ສົມ​ທົບ​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ຖາວອນ ແລະ ສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນອື່ນ​ ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ເພື່ອ​ສ້າງ​ຄວາມ​ເຫັນ​ດີ​ເຫັນ​ພ້ອມ​ດີ​ທີ່​ສຸດ, ຄຽງ​ຄູ່​ກັນ​ນັ້ນ​ກໍ່​ຕ້ອງ​ສະ​ແດງ​ທັດ​ສະ​ນະ​ຂອງ​ຕົນ​ຕໍ່​ບັນ​ຫາ​ທີ່​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ໄດ້​ສົນທະນາ​ຄື​ກັນ​ກັບປະ​ເທດ​ສະ​ມ​າ​ຊິກອື່ນໆ. ການແກ້​ໄຂ​​ບັນ​ຫາ​ຄວາມໝັ້ນຄົງ​ຕ້ອງ​ເຄົາ​ລົບ​ກົດ​ໝາຍ​ສາ​ກົນ, ນັ້ນ​ແມ່ນ​ຈຸດ​ປະ​ສົງ​ສູງ​ສຸດ​ທີ່ຫວຽດນາມ​ປາຖະໜາຢາກ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ສະ​ພາ​ຄວາມໝັ້ນ​ຄົງ.

ສາມາດ​ເວົ້າ​ໄດ້​ວ່າ, ໂອ​ກາດ​ທີ່​ຈະ​ນຳຫວຽດ​ນາມ​ໄປ​ສູ່​ຕຳ​ແໜ່​ງ​ໃໝ່​ແລະລະ​ດັບ​ສູງ​ໃໝ່​ ພວມ​ແຜ່​ຂະຫຍາຍ​ໄປ​ຂ້າງ​ໜ້າ, ເຖິງວ່າ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍຍັງ​ມີຫຼາຍ. ດ້ວຍ​ບົດ​ຮຽນປະສົບ​ການ​ທີ່​ໄດ້ຈາກໄລ​ຍະ 2008-2009, ບວກ​ກັບການ​ສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນ​ຂອງ​ປະ​ຊາ​ຄົມ​ສາ​ກົນແລະຄວາມ​ຕັດ​ສິນ​ໃຈ​ຂອງ​ຕົນ​ເອງ, ຫວຽດ​ນາມ​ໃນຖາ​ນະ​ເປັນສະມາຊິກ​ບໍ່ຖາວອນ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ໄລ​ຍະ 2020-2021, ມີ​ຄວາມ​ສາ​ມາດ​ພຽງພໍ​ໃນ​ການ​ປະຕິບັດ​ພາລະກິດ​ສາກົນ​ໃໝ່​ຢ່າງ​ສຳ​ເລັດ​ຜົນ, ຕອບ​ສະ​ໜອງ​ຄວາມ​ໄວ້​ເນື້ອ​ເຊື່ອ​ໃຈແລະຄວາມຄາດ​ຫວັງ​ຂອງທຸກໆ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ໄດ້​ສະໜັບສະໜູນ​ແລະລົງ​ຄະ​ແນນ​ສຽງ​ໃຫ້​ຫວຽດນາມ./.

​ໂດຍ ຫງວຽນທິຮົ່ງເວິນ

ກົມ​ວິ​ທະ​ຍາ​ສາດ, ຍຸດ​ທະ​ສາດແລະປະ​ຫວັດ​ສາດຕຳຫຼວດ, ກະ​ຊວງ​ຕຳຫຼວດ

-------------

(1) ​ເບິ່ງ: https://baoquocte.vn/25-nam-unclos-viet-nam-luon-tich-cuc-dau-tranh-bao-ve-luat-phap-quoc-te-98311.html

(2) ​ເບິ່ງ: http://baoquocte.vn/doi-ngoai-da-phuong-gop-phan-day-manh-hoi-nhap-tang-cuong-suc-manh-dat-nuoc-85683.html, ວັ​ນ​ທີ 18 ມັງ​ກອນ 2019.

* ບົດ​ນີ້​ໄດ້​ລົງ​ພິມ​ໃນ​ວາລະສານ​ກອມ​ມູນິດ ສະບັບ​ທີ 926 (​ເດືອນ​ກັນ​ຍາ 2019)

Other Stories

ບົດທີ່ມີຜູ້ອ່ານຫລາຍສຸດ

ບົດໃໝ່ສຸດ