ວັນອາທິດ, 31/5/2020
ກ່ຽວກັບກົນໄກ “ລົງມືຂຽນ” ທີ່ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ໃນເວລາຫວຽດນາມເປັນສະມາຊິກບໍ່ຖາວອນ ຂອງສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ໄລຍະ 2020 - 202
28/4/2020 5:18' ສົ່ງ ພິມ
ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ປ່ອນບັດເລືອກຕັ້ງໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງໜຶ່ງ (ພາບປະກອບ)

ກ່ຽວ​ກັບ​ກົນ​ໄກ​ “ການ​ລົງມືຂຽນ” ​ທີ່​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ

ຫຼັງ​ຈາກ​ສິ້ນ​ສຸດ​ສົງ​ຄາມ​ເຢັນ, ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ໄດ້​ມີ​ການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ຢ່າງ​​ໄວວາ. ໃນ​ຊຸມ​ປີ 90 ຂອງ​ສະ​ຕະ​ວັດທີ XX, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P3 (ອາ​ເມ​ລິກາ, ຝ​ຣັ່ງ, ອັງ​ກິດ)(1) ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ບົດ​ບາດ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ແລະ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານສ່ວນ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ແລະ “​ແຕ່ງ​ຕັ້ງໃຫ້​ຕົນ​ເອງ” ຕຳ​ແໜ່​ງ​ປະ​ທານການ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາ. ການ “​ແຕ່ງ​ຕັ້ງໃຫ້​ຕົນ​ເອງ” ຂອງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P3 ແມ່ນບໍ່​​ເປັນທາງ​ການ ແລະ ບໍ່​ມີ​ຄຳ​ອະທິບາຍ​ເປັນ​ລາຍ​ລັກ​ອັກສອນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ພາ​ລະ​ບົດ​ບາດນີ້(2). ການ​ປະຕິບັດ​ນີ້ຍັງດຳ​ເນີນຕໍ່​​ໄປ, ​ບໍ່ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ ແລະ ບໍ່​ພົບອຸປະສັກ​ສຳຄັນ​ໃດໆ ໃນ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ສິ່ງດັ່ງກ່າວຍັງ​ສະທ້ອນ​ບາງ​ສ່ວນ​ເຖິງ​ຕຳ​ແໜ່​ງສະມາຊິກ​ຖາວອນ​ຂອງ P3 ຢູ່​​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ໃນ​ໄລຍະ​ນີ້.

ໃນຫຼາຍ​ປີ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ຫຼາຍ​ປະ​ເທດ​ໃນກຸ່ມ 5 ສະມາຊິກ​ຖາວອນຂ​ອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ (P5)(3)  ​ເຄີຍ​ໄດ້​​ແລກ​ປ່ຽນແລະສົນ​ທະ​ນາ​ລ່ວງ​ໜ້າ​ນຳ​ກັນ ​ກ່ຽວ​ກັບບັນ​ຫາ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບປະ​ເທດໜຶ່ງຫຼືບາງ​ປະ​ເທດ P5 ກ່ອນ​ການ​ສົ່ງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ໃຫ້​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ແຫ່ງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ (E10) ​ເພື່ອປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ຄຳ​ຄິດ​ເຫັນ. ແຕ່​ຕ້ອງ​​ເຖິງ​ປີ 2006, ບັນຫາ​ນີ້​ຈຶ່ງ​ໄດ້​ຮັບ​ຄວາມ​ສົນ​ໃຈ​ຈາກ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ແລະປະ​ເທດ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ໄດ້​ຕົກລົງ​ທີ່​ຈະນຳ​ໃຊ້​ກັບ​ບັນ​ຫາທີ່​ມີ​ລັກ​ສະ​ນະ​ເປັນ​ໄລ​ຍະ​, ​ເປັນ​ປົກກະຕິ​ໃນ​ກອງ​ປະຊຸມ​ສະພາຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ. ​ຕົວ​ຢ່າງ​ເຊັ່ນ​ໃນ​ປີ 2006, ບັນດາ​ປະ​ເທດ P3 ໄດ້ສ້າງ​ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ບໍ່​ແຜ່​ຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ວຸດ​ນິວ​ເຄຼຍຂອງ​ສາ​ທາ​ລະ​ນະ​ລັດປະ​ຊາ​ທິ​ປະ​ໄຕປະ​ຊາ​ຊົນເກົາຫຼີ ແລະ ອີ​ຣານ, ພ້ອມ​ທັງ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ນຳ​ກັນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເນື້ອ​ໃນ​ກ່ອນທີ່​ຈະ​ສົ່ງ​ໃຫ້ ຈິນ ແລະ ລັດ​ເຊຍ ເພື່ອການ​ເຈ​ລະ​ຈາ. ເມື່ອ​ກຸ່ມ P5 ໄດ້​​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ນຳ​ກັນ​ແລ້ວ, ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ຖືກ​ສົ່ງ​ໃຫ້​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ເພື່ອ​ຄົ້ນ​ຄວ້າແລະປະ​ກອບ​ຄຳ​ຄິດ​ເຫັນ. ສຸດ​ທ້າຍ, ເມື່ອ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ​ໄດ້​​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ນຳ​ກັນ​ແລ້ວ, ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ສະ​ບັບ​ໃໝ່​ຈຶ່ງມີ​ກຳນົດ​ການ​ສະ​ລັບ​ການ​ປະຊຸມ​ແລະ​ຮັບຮອງ​ເອົາ. ແຕ່​ວ່າ, ໃນ​ໄລ​ຍະ​ນີ້ ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ໂດຍ​ປົກກະຕິ​ແລ້ວບໍ່​​ໄດ້​ດັດ​ແກ້​ໃດໆ​ຕໍ່​ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ທີ່​ຮ່າງໂດຍ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ P5, ຍ້ອນ​ບາງ​ເທື່ອ​ການ​ດັດ​ແປງປັບ​ປຸງ​ອາດ​ຈະກໍ່​ຄວາ​ມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ​ຕໍ່​ຄວາມ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ກ່ອນນັ້ນ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P5. ດ້ວຍ​ເຫດນັ້ນ ​​ສາ​ມາດ​ເຫັນ​ໄດ້​ວ່າ, ກົນ​ໄກ​ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ໄດ້​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ກຸ່ມ​ປະ​ເທດ P5 ກວດ​ກາ​ລ່ວງ​ໜ້າ​​ເນື້ອ​ໃນຂອງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ ແລະ ຈຳ​ກັດ​​ໂອ​ກາດສຳລັບ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ​ໃນ​ການ​ລິ​ເລີ່ມແລະນຳ​ພາ​ບັນ​ຫາ.

ເຖິງ​ປີ 2008, ວຽກ​ງານ​ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານແລະເຈ​ລະ​ຈາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ໄດ້ຮັບ​ການ​ຂະຫຍາຍ​ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂ​ບັນດາ​ບັນ​ຫາສະ​ເພາະ​ໃນ​ວາ​ລະ​ການ​ປະ​ຊຸມຂອງ​ສະ​ພາ. ຕາມ​ນັ້ນ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P3 ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ການ "ລົງມືຂຽນ” ​ເກືອບ​ທັງ​ໝົດ​​ບັນ​ຫາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສະ​ພາບ​ການ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ ຂອງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ແລະ ​ໃນ​ໂລກ. ນີ້​ແມ່ນ​​ເວ​ລາ​ທີ່​​ຄຳ​ສັບ "ລົງມືຂຽນ" (penholder) ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ກຳນົດ​ແລະປະ​ກົດຕົວ​ເປັນ​ປະຈຳ​ໃນ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ພາບ​ຫຼັງ​ການ​ແລກປ່ຽນ, ສົນທະນາ ​ແລະ​ຄວາມ​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ເຈ​ລະ​ຈາຫຼາຍ​ປີ, ໃນ​ເດືອນເມ​ສາ 2014, ຄຳ​ວ່າ “ລົງມື​ຂຽນ" ໄດ້ຖືກ​ກ່າວ​ເຖິງຢ່າງ​ເປັນທາງ​ການ​ແລະນຳ​ໃຊ້​ໃນ​ໝາຍ​ເຫດ​ຂອງ​ປະ​ທານສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ (S/2014/268), ຕາມນັ້ນ “​ສະ​ມາ​ຊິກ​​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ໃດໆກໍ່​​ສາ​ມາດ “ລົງມືຂຽນ​”(4) ແລະ ເນັ້ນ​ໜັກ​ຄຳ​ໝັ້ນ​ສັນ​ຍາ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ ແນ​ໃສ່​ເພີ່ມ​ທະ​ວີ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ທັງ​ໝົດ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຂະ​ບວນ​ການ​ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ, ລວມ​ມີ​ການ​ແລກ​ປ່ຽນ ປຶກ​ສາຫາລື​ໃນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ​ໃນ​ກອບ​​ເວ​ລາທີ່​​ໄວສຸດແລະ​ເໝາະ​ສົມ​ທີ່​ສຸດ. ໃນ​ຕົ້ນ​ປີ 2017, ກຸ່ມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ກ່ຽວ​ກັບ​ວິ​ທີ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ໂດຍປະ​ເທດຍີ່​ປຸ່ນເປັນ​ປະ​ທານ​ ​ໄດ້​ມີ​ການ​ແລກ​ປ່ຽນ, ສົນ​ທະ​ນາ ແລະບັນ​ລຸ​ຄວາມ​ເຫັນ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ສັນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການປັລປຸງ​ເນື້ອ​ໃນຂອງ​ໝາຍ​ເຫດ​ຂອງ​ປະ​ທານ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ບົນ​ພື້ນ​ຖານຂອງ​ໝາຍ​ເຫດ 2014, ແຕ່​​ເນື້ອ​ໃນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ກົນ​ໄກ “ການ​ລົງມືຂຽນ” ​ບໍ່​​ມີ​ຫຍັງ​ປ່ຽນ​ແປງ​ທຽບ​ກັບ​ການ​ປະຕິບັດ​ຕົວ​ຈິງ. ເຖິງ​ຢ່າງນັ້ນ​ກໍ່​ຕາມ, ຮອດ​ເດືອນສິງ​ຫາ 2017, ຫຼັງຈາກ​ການ​ເຈລະຈາ​ເປັນ​ເວລາຫຼາຍ​ເດືອນ, ດ້ວຍ​ຄວາມ​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ຂອງຍີ່​ປຸ່ນ, ຜູ້​ເປັນ​ປະ​ທານກຸ່ມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ກ່ຽວ​ກັບ​ວິ​ທີ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ແລະ ບົນ​ພື້ນ​ຖານ​ຜົນ​ສຳ​ເລັດ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງກຸ່ມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ກ່ຽວ​ກັບ​ວິ​ທີ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ເອ​ກ​ອັກ​ຄະ​ລັດ​ຖະ​ທູດ, ຫົວ​ໜ້າ​ຄະ​ນະຜູ້​ແທນອີ​ຢິບ, ປະ​ທານ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ອາມ ອາບແດນລາຕິບ ອາເບົາລາດຕາ  (Amr Abdellatif Aboulatta) ໄດ້ອອກໝາຍ​ເຫດ​ເລກ​ທີ 507 ສະບັບ​ປັບປຸງ, ໃນ​ນັ້​ນ​ມີ​ການ​ແນະ​ນຳ​​ລະ​ອຽດ​ບາງ​ຢ່າງ​ທີ່​ພົວ​ພັນ​ເຖິງ “ກົນ​ໄກລົງມືຂຽນ” ​ເຊັ່ນ “ຂັ້ນ​ຕອນ​ການ​ງຽບ” ແລະ ຂໍ້​ກຳ​ນົດ​ກ່ຽວ​ກັບ “ໜຶ່ງຫຼືຫຼາຍກວ່າ​​ໜຶ່ງ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ສາ​ມາດເຂົ້າ​ຮ່ວມ​​​ໃນ​ການ “ລົງມືຂຽນ" ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ຫຼືຍັງ​ໄດ້​ເອີ້ນ​ວ່າ “ລົງມື​ຂຽນຮ່ວມກັນ - co-penholder(5).

ດັ່ງ​ນັ້ນ​ຈຶ່ງ​ສາ​ມາດ​ເຂົ້າ​ໃຈ​​ໄດ້ວ່າ ການ “ລົງມື​ຂຽນ” ​ແມ່ນ​ກົນ​ໄກທີ່​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ພັດທະນາແລະຮ່າງບັນດາ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ລວມ​ມີ​ບັນ​ດາ​ມະ​ຕິ, ຖະ​ແຫຼງ​ການ​ຂອງ​ປະ​ທານແລະຖະ​ແຫຼງ​ຂ່າວ.

​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ກົນ​ໄກ “​ລົງມື​ຂຽນ” ທີ່​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ

ກົນ​ໄກ “​ລົງມືຂຽນ” ​ມີ​ບົດ​ບາດກວ້າງ​ຂວາງ​ແລະ​ໃຫຍ່ກວ່າ​ທຽບ​​ກັບ​ຊື່​ເອີ້ນ​ຂອງ​ມັນ, ຍ້ອນ​ວ່າ​ນອກ​ຈາກ​ການ​ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານແລະ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ແລ້ວ, ​​ໃນເມື່ອ​ລົງມື​ນຂຽນ​ເອກະສານ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ, ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ອາດ​ຈະສະ​ເໜີ​ຄວາມ​ຄິດ​ລິ​ເລີ່ມ, ຈັດ​ຕັ້ງ​ການ​ສົນ​ທະ​ນາ​ແບບ​ເປີດ​ເຜີຍ ຫຼື ຈັດ​ຕັ້ງ​ການ​ຢ້ຽມ​ຢາມ​ພາກ​ສະ​ໜາມ​ເຖິງ​ບັນ​ດາ​ຄະ​ນະປະຕິບັດ​ພາລະ​ກິດ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ຢູ່​ໃນ​ໂລກ​ ​ໃນ​ຖາ​ນະ​ປະ​ທານ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງລາຍ​ເດືອນ.

​ພາກ​ຕົວ​ຈິງ​ໃດ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ​ນັບ​ມື້​ນັບ​ມີ​​ບົດ​ບາດ​ສຳ​ຄັນ​ໃນ​ການ​ແບ່ງ​ປັນ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊ​ອບ ແລະ​ ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​​ເຂົ້າ​ໃນ​ການເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຢ່າງ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນແລະ​ໂປ່​ງ​ໃສ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ​ໃນ​ເວລາ​ດຽວ​ກັນ​ກໍ່​ມີ​​ສ່ວນຮ່ວມ​ສຳຄັນຕໍ່ຄວາມ​ສຳ​ເລັດຂອງ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ດ້ວຍ​ບົດ​ບາດຂອງ​ສະ​ມາ​ຊິກຜູ້ “ລົງມື​ຂຽນ”, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ​ຍັງ​ມີ​ອິດ​ທິ​ພົນ​​ຕໍ່​ແນວທາງ​ການເລືອກຕັ້ງ​ທີ່ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ​ແຟງລັງເປັນ​ປະ​ເທດ​ທຳ​ອິດ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຄິດ​ລິ​ເລີ່ມ​ໃນ​ການ​ຈັດ​ກອງປະຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ປະ​ຈຳ​ປີ​ ນັ​ບ​ແຕ່​ປີ 2003 ມາ​ຮອດ​ປະ​ຈຸ​ບັນ ໃຫ້​ແກ່​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ກຳ​ມະ​ການບໍ່​ຖາ​ວອນ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ ແລະ ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່ຫາກໍ່​ໄດ້​ຮັບການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ​ເຂົ້າ​ໃນ​ສະ​ພາ​. ໃນ​ເດືອນພະ​ຈິກ 2003, ກອງປະຊຸມ​​ສຳ​ມະ​ນາ​​ປະ​ຈຳ​ປີ​ຄັ້ງ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ​​ໄດ້​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ທີ່​ນະ​ຄອນ ນິວ​ອອກ (ອາ​ເມ​ລິກາ), ເຊິ່ງ​ໄດ້​ສຸມ​ໃສ່​​​ແລກ​ປ່ຽນແລະສົນ​ທະ​ນາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ໃນ​ເວ​ລາ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ບົດ​ລາຍ​ງານ​ໂດຍ​ປະ​ເທດ ແຟງລັງ ເປັນ​ຜູ້​ກະ​ກຽມ​ທີ່ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ໄດ້​ເນັ້ນ​ໜັກ​ວ່າ: “ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ມີ​ຄວາມສາ​ມາດທີ່​ຈະ​ມີ​ອິດ​ທິ​ພົນ​ເຖິງ​ການ​ສ້າງ​​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ, ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ... ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ 5​ ຍາກ​ທີ່​ຈະ​ນຳ​ເອົາ​​ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ມາ​ບ່ອນ​ບັດ​ ​ຖ້າ​ບໍ່​ມີ​ການ​ທາບ​ທາມ​​ຫຼັກ​ໝັ້ນ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10. ໃນ​ກໍ​ລະ​ນີນີ້, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ທີ່​ມີ​​ບົດ​ບາດ​ສຳ​ຄັນບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​​ໃນ​ການ​ກຳ​ນົດ​ທິດ​ທາງການ​ລົງ​ຄະ​ແນນ​ສຽງຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ເທົ່າ​ນັ້​ນ ​ແຕ່​ຍັງ​ກຳ​ນົດ​ເນື້ອ​ໃນທີ່​ຈະຖືກ​ລົງ​ຄະ​ແນນ​ສຽງ​ອີກນຳ”(6).

ໃນ​ເວດ​ລາກ​ວ່າ 5 ປີທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ໄດ້​ເປັນ​ປະ​ທານ​ໃນ​ການສ້າງ​​ມະ​ຕິ​​ທີ່​ສຳຄັນ​​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງສຳ​ເລັດ​ຫຼາຍ​ສະບັບ. ສຳ​ລັບ​ແຕ່​ລະ​ກໍ​ລະ​ນີ, ມະ​ຕິ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຖືກ​ຮັບຮອງ​ເອົາ​ໂດຍ​ການ​ຮັບ​ເອົາ​ຂໍ້​ລິ​ເລີ່​ມ​ໃໝ່ ແທນ​ທີ​ຈະ​ສະ​ແຫວ​ງຫາ​ຄວາມ​​ເຫັນ​ດີ​ເຫັນ​ພ້ອມ​ລ່ວງ​ໜ້າ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ. ໜຶ່ງຄວາມ​ສຳ​ເລັດ​ທີ່​ອີງ​ໃສ່​ກົນ​ໄກ “ລົງມືຂຽນ​” ທີ່ຖືກ​ເວົ້າ​ເຖິງຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ ແມ່ນການ​ທີ່ປະ​ເທດ​ສຸ​ແອດແລະປະ​ເທດກູ​ເວດໄດ້​ເປັນ​ປະ​ທານ​ໃນ​ການ​ສ້າງແລະເຈ​ລະ​ຈາຢ່າງ​ສຳ​ເລັດຜົນ ​ມະ​ຕິ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ກ່ຽວ​ກັບບັນ​ຫາ​ມະ​ນຸດ​ສະ​ທຳ​ໃນ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ທີ່​ປະ​ເທດຊີ​ຣີ ໃນ​ປີ​ 2018. ໃນ​ເດືອນ​ຕຸ​ລາ 2018, ໂບ​ລິ​ວີ​​ໃນ​ຖານະ​ປະ​ທານສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້​ນ​ຄົງປະຈຳ​ເດືອ ​ໄດ້​ເປັນ​ປະ​ທານ​ຮ່ວມ​​ໃນ​ການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ນຳ​ພາ​ຄະ​ນະ​ໄປ​ຢ້ຽມ​ຢາມ​ ຄະ​ນະປະຕິບັດ​ພາລະກິດ​ຂອງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ທີ່ ປະ​ເທດກົງ​ໂກ, ໃນ​ຂະ​ນະທີ່​ປະ​ເທດຝ​ຣັ່ງເປັນ​ຜູ້ "ລົງມືຂຽນ​" ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ສະ​ບັບ​ນີ້. ກ່ອນນັ້​ນ, ໃນ​ປີ 2016, ​ອີຢິບ, ຍີ່ປຸ່ນ, ນິວຊີແລນ, ແອັດສະປາຍ ​ແລະ ອູຣູກວາຍ ໄດ້​ເປັນ​ຜູ້​ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ ​ໃນ​ການສ້າງ​ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ເລກ​ທີ 2286 ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ສຸ​ຂະ​ພາບ​ໃນ​ການ​ປະ​ທະ​ກັນ​ດ້ານ​ອາ​ວຸດ. ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ສະ​ບັບ​ນີ້​ໄດ້​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງທັງ​ໝົດ ແລະ ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດເຂົ້າ​ຮ່ວມການ​ສະໜັບສະໜູນ​ຮ່ວມ​ກັນ. ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດສະມາຊິກຖາ​ວອນຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ຄື ຈິນ ແລະ ລັດ​ເຊຍ ໃນ​ຊຸມ​ປີມໍ່ໆ​ນີ້ ​ບາງ​ເທື່ອກໍ່​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ “ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ” ກັບອາ​ເມ​ລິ​ກາ ກ່ຽວ​ກັບ​​ບັນ​ຫາບໍ່​​ແຜ່​ຂະ​ຫຍາຍ​ອາ​ວຸດ​ນິວ​ເຄຼຍ. ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ທີ່​ຫາກໍ່​ໄດ້​ເລືອກ​ຕັ້ງ ກໍ່​ເຄີຍ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ການລົງມື​ຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ​ ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາຄື ອາຟະການິດສະຖານ, ກິເນ-ບິດ​ຊາວ ແລະ ບາງ​ຫົວ​ເ​ລື່ອງ​ຕາມຫົວ​ຂໍ້​ສະ​ເພາະ.

ຂໍ້ຈຳ​ກັດຂອງ​ກົນ​ໄກ “ລົງມືຂຽນ”

ນັບ​ແຕ່​ປີ 2008 ມາ​ຮອດ​ປະ​ຈຸ​ບັນ, ລະ​ບຽບ​ການ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ “ລົງມືຂຽນ” ​ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້​ນ​ຄົງ​ບໍ່​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ, ອັບ​ເດດ ຫຼື ປັບ​ປຸງ​ຢ່າງ​​ແທ້ຈິງ. ພິ​ເສດ, ພາກ​ສ່ວນ​ທີ່​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ການ “ລົງມືຂຽນ” ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ສະ​ເພາະ ​ກໍ່​ຍັງ​​ແມ່ນ​ປະ​ເທດ ປ3. ຕໍ່​ໜ້າ​ສະ​ພາບ​ການນີ້, ໃນ​ປີ 2018, ລັດ​ເຊຍ ໄດ້​ສົ່ງ​ຮ່າງ​ຂໍ້​ໝາຍ​ເຫດ​ມາ​ໃຫ້​ປະ​ທານ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ ເພື່ອ​ສະ​ເໜີ​ປ່ຽນ​ແປງ​ກົນ​ໄກກ່ຽວ​ກັບ​ການ “ລົງມືຂຽນ”, ໃນ​ນັ້​ນໄດ້​ເນັ້ນ​ໜັກ​ວ່າ ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ທັງ​ໝົດ ຄວນ​ເປັນຜູ້ “ລົງມືຂຽນ” ແລະເປັນ “ຜູ້​ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ”, ດ້ວຍ​ຈຸດ​ປະ​ສົງ​​ເພີ່ມ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ​ຂອງ​ສະ​ພາຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ, ພ້ອມ​ທັງ​ສະ​ເໜີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ລະ​ບຽບ​ການ​ເລືອກ​ເອົາ​ປະ​ເທດ​ເປັນຜູ້ “ລົງມືຂຽນ” ໃຫ້​ຄ້າຍ​ຄື​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​ປະ​ທານ​ບັນ​ດາ​ອົງ​ການ​ທີ່​ຂຶ້ນ​ກັບ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ແລະ ວຽກ​ນີ້​​ເຮັດ​ໃຫ້​ສຳ​ເລັດ​ກ່ອນ​ວັນ​ທີ 1 ຕຸ​ລາຂອງ​ທຸກ​ປີ. ຕໍ່​ໄປ​ນັ້ນ, ໃນ​ເດືອນມັງ​ກອນ 2019, ເອກ​ອັກ​ຄະ​ລັດ​ຖະ​ທູດ​ຂອງ 15 ປະ​ເທດ ລວມ​ມີ 10 ປະ​ເທດ E10 ປະຈຸ​ບັນແລະ 5 ປະ​ເທດ E10 ຫາກໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ເລືອກ​ຕັ້ງ(7) ​ໄດ້​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ຈົດ​ໝາຍ​​​ເຖິງ​ປະ​ທານສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ໃນ​ນັ້ນ​​ໄດ້​ຍົກ​ໃຫ້​ເຫັນ​ທັດ​ສະ​ນະ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ຈຳ​ເປັນ​ຂອງ​ການ​ແບ່ງ​ປັນ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ຢ່າງ​ສະ​ເໝີ​ພາ​ບ​ກວ່າ​ອີກ​ ລະ​ຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຂອງ​ອົງ​ການ​ສະ​ພາ​ຄວ​າມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ເຊິ່ງບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ແມ່ນ​ການ​ແບ່ງ​ປັນ​ພາ​ລະ​ເທົ່າ​ນັ້ນ ​ແຕ່​ຍັງ​ມີ​ຜົນ​ສະ​ທ້ອນ​ອັນ​ຕັ້ງ​ໜ້າ​ເຖິງ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ​ຮ່ວມ​ກັນ​ຂອງ​ສະ​ພາຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ(8). ນອກ​ຈາກນັ້ນ, ເນື້ອ​ໃນ​ຂອງ​ຈົດ​ໝາຍ​ສະ​ບັບ​ນີ້ກໍ່​ໄດ້​ຍົກ​ຂຶ້ນ​ວ່າ “ສະ​ພາ​ຄວາມໝັ້​ນ​ຄົງ​ຄວນ​ນຳ​ໃຊ້​​ດີກວ່າ​ອີກ ບັນ​ດາ​ຄວາມ​ຮູ້​ແລະບົດ​ຮຽນສະ​ເພາະ ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ຄົ້​ນ​ຄວ້າ, ສົນ​ທະ​ນາ​ຂອງ​ປະ​ທານ​ຄະ​ນະ​ກຳ​ມະ​ການ​ລົງ​ໂທດ​ໃນ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ ກໍ່​ຄວນ​ມີ​ການ​ຊັ່ງ​ຊາ​ການ​ຊຸກ​ຍູ້​ບົດ​ບາດ “ລົງມືຂຽນ” ແລະ “ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ” ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ເອ​ກະ​ສານ​ທີ່​ກ່ຽວ​ຂ້ອງ”(9).

ເຖິງວ່າ​ກົນ​ໄກການ “ລົງມືຂຽນ” ຖືກ​ປະ​ເມີນ​ວ່າ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ ແຕ່ກໍ່​ມີ​​ຂໍ້​ຈຳ​ກັດຫຼາຍ​ຢ່າງ. ການທີ່​ກຸ່ມ​ປະ​ເທດ P5 ເປັນ​ເອກ​ະ​ພາບ​ກ່ຽວ​ກັບ​ເນື້ອ​ໃນ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ກ່ອນ​ແລ້ວ​ຈຶ່ງສົ່ງ​ໃຫ້​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ໃນນາທີ​ສຸດ​ທ້າຍ​ເພື່ອ​ຄົ້ນ​ຄວ້າແລະປະ​ກອບຄວາມ​ຄິດ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ, ເຮັດ​ໃຫ້​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ຍາກ​ທີ່​ຈະ​ປະ​ກອບຄວາມ​ເຫັນທີ່​ແທ້ຈິງ (ຖ້າ​ມີ) ຕໍ່​​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານນັ້ນ. ສິ່ງນີ້​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງອາດຈະ​ສູນ​ເສຍ​ໂອ​ກາດສຳລັບແນວ​ຄວາມ​ຄິດແລະວິ​ທີ​ການ​​ໃໝ່​ໆຈາກ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ທີ່​ຫາກໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເລືອກ​ຕັ້ງ. ນອກ​ຈາກນັ້​ນ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ວຽກ​ງານນີ້​ໃນຫຼາຍ​ປີ​ອາດຈະ “ອິດ​ເມື່ອຍ” ຍ້ອນ​ຕ້ອງ​ປະ​ຕິ​ບັດວຽກ​ງານ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ຊ້ຳໄປ​ຊ້ຳ​ມາ​ໃນ​ເວ​ລາ​ຍາວນານ. ໃນ​ປີ 2015, ຜູ້​ຕ​າງ​ໜ້າ​ໃຫ້ 6 ປະ​ເທ​ດ​E10 ທີ່​ຫາກໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​​ເລືອກຕັ້ງ(10), ເອກ​ອັກ​ຄະ​ລັດ​ຖະ​ທູດ, ຫົວ​ໜ້າ​ຄະ​ນະ​ຜູ້​ແທນອັງ​ໂກ​ລາ ໃຫ້​ທັດ​ສະ​ນະ​ວ່າ, ກົນ​ໄກ​ “ລົງມືຂຽນ” ໄດ້​ຈຳ​ກັດ​ໂອ​ກາດ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມຫຼາຍກວ່າ ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້​ນ​ຄົງ, ພິ​ເສດ​ແມ່ນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ແລ​ະ​ເພີ່ມ​ຄວາມ​ສ່ຽງ​ຂອງ​ເອກະສານ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງທີ່​ຖືກ​ຮ່າງ​ຂຶ້ນ​ເພື່ອ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ຂອງ​ວັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P5 ເທົ່າ​ນັ້ນ(11).

ໃນ​ເວ​ລາ 10 ກວ່າ​ປີ​ມານີ້, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ມີ​ບົດ​ບາດ “ລົງມືຂຽນ​” ມັກ​ຈະ​ສົ່ງ​ເອ​ກະ​ສານສະບັບ​ຮ່າງ​ເຖິງ​ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ​ໃກ້​ກັບ​ເວ​ລາ​ປະ​ຊຸມ​/ປຶກສາ​ຫາລື. ສິ່ງດັ່ງກ່າວ​ເຮັດ​ໃຫ້​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ຢູ່​ໃນ​ສະ​ຖາ​ນະ​ການທີ່​ມີ​ເວ​ລາ​ໜ້ອຍ​ທີ່​ຈະ​ຄົ້​ນ​ຄວ້າແລະເຈ​ລະ​ຈາ​​​ເອ​ກະ​ສານ. ດ້ວຍ​ເຫດນັ້ນ, ​ໃນ​ຖາ​ນະ​ສະ​ມາ​ຊິກບໍ່​ຖາ​ວອນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ໄດ້​ສ​ະ​ແດງ​​ຄວາມ​ຂັດ​ຂ້ອງ​ກ່ຽວ​ກັບກົນ​ໄກ "ລົງມືຂຽນ​”, ພ້ອມ​ທັງ​ຄວາມ​ເປັນ​ຫ່ວງ​ກ່ຽວ​ກັບການ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ຂອງຄວາມ​ແຕກ​​ໂຕນ​ກັນ​​ລະ​ຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ແລະ P5 ໃນ​ການ​ຜັນ​ຂະ​ຫຍາຍ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ກົນ​ໄກ​ນີ້. ​ໃນ 3 ປີຕິດ​ຕໍ່​ກັນ (2015, 2016, 2017), ກົນ​ໄກ​ "ລົງມືຂຽນ​” ​ເປັນ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ບັນ​ດາ​ຫົວ​ຂໍ້​ທີ່​ໄດ້​ພິ​ຈາ​ລະ​ນາຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ ​ໃນ​ບັນ​ດາ​ການສົນ​ທະ​ນາກ່ຽວ​ກັບ​ວິ​ທີ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ໃນ​ປີ 2016, ກ່າວ​ປາ​ໄສ​ທີ່ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ສົນ​ທະ​ນາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ວິ​ທີ​ການ​ເຮັດ​ວຽກ​ຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້​ນ​ຄົງ​ຄັ້ງ​ໜຶ່ງ, ເອກ​ອັກ​ຄະ​ລັດ​ຖະ​ທູດ, ຫົວ​ໜ້າ​ຄະ​ນະ​ຜູ້​ແທນ​ປະ​ເທດນິວຊີແລນ ທ່ານ ຈີຣາ ວານ ໂບເຮເມນ (Gerard van Bohemen) ໃຫ້​ທັດ​ສະ​ນະ​ວ່າ: “ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​ບົດ​ບາດ​ເປັນ​ຜູ້​ຂຽນ ​ເຄີຍ​ເປັນ​ຜູ້​ນຳເອົາຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ສຸດ​ທ້າຍ​ມາ​ໃຫ້​​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ນັກ​ວິ​ຊາ​ການ. ອັນ​ນີ້​ໄດ້​ຖື​ວ່າ​ເປັນ​ຄວາມ​​ພະ​ຍາ​ຍາມ​ຢ່າງ​ຈິງ​ຈັງ​ໃນ​ການ​ສ້າງ​ຄວາມ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບ​ໃນ​ການ​ແລກ​ປ່ຽນ, ເຈ​ລະ​ຈາ​ລະ​ຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ປ​ະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຕໍ່​ບັນ​ດາ​ຄຳ​ຖາມ, ຂໍ້​ຂັດ​ຂ້ອງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ນະ​ໂຍ​ບາຍ​ທີ່​ສຳ​ຄັນ. ບັນ​ດາປະ​ເທດ​ທີ່ບໍ່​ລົງມື​ຂຽນ​ຈະ​ຕ້ອງ​ເລືອກ​ເອົາ​ລະ​ຫວ່າງ​ຄວາມ​ເຫັນ​ດີເປັນ​ເອ​ກະ​ພາບຕໍ່​​ເອ​ກະ​ສານສະບັບ​ຮ່າງ​ນັ້ນ ຫຼືຍອມ​ຮັບຄວາມ​ຜິດວ່າ​ເປັນ​ຜູ້ທຳ​ລາຍຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​​ສຳ​ຄັນ ​ເມື່ອປະ​ເທດ​ເຫຼົ່ານີ້​ສະ​ເໜີ​ຄວາມ​ຄິດ​ໃໝ່, ເນື້ອ​ໃນ​ນະ​ໂຍ​ບາຍ​ໃໝ່ທີ່​ມີ​ທາດ​ແທ້ກວ່າ​ອີກ”(12).

ຕື່ມ​ອີກ, ​ທຽບ​ກັບ​ຊຸມ​ປີ 90 ຂອງ​ສະ​ຕະ​ວັດ XX, ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ປ​ະ​ເທດ​ເປັນ​ປະ​ທານ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ຖືກທ້າ​ທາຍ​ ເມື່ອ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ເຄີຍ​ສົ່ງ​ເອ​ກະ​ສານ​ເຖິງ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ໂດຍ​ກົງ ແລະ ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ​​ນຳ​ພາ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ກຳລັງ​ມຸ່ງ​ໝັ້ນ​ປະ​ຕິ​ບັດ. ປີ 2014, ​ໃນກອງ​ປະ​ຊຸມ​ສຳ​ມະ​ນາ​ປະ​ຈຳ​ປີ​ຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ທີ່​​ຈັດ​ຂຶ້ນ​ຢູ່​ນະ​ຄອນ ນິວ​ອອກ (ອາ​ເມ​ລິ​ກາ), ​ໄດ້​ມີ​ຄຳ​ເຫັນ​ໃຫ້​ທັດ​ສະ​ນະ​ວ່າ “ວຽກ​ນີ້​ໄດ້​​ຈຳ​ກັດ​ບົດ​ບາດ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ຄຽງ​ຄູ່​ກັນ​ນັ້ນ, ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ອຸ​ປະ​ຖຳ​ມະ​ຕິ​​ໃດ​ໜຶ່ງ ມັກ​ຈະ​ສຸມ​ໃສ່​ການ​ແລກປ່ຽນບູ​ລິ​ມະ​ສິດ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ອາດ​ຈະ​ຢັບ​ຢັ້ງ​ຮ່າງ​ມະ​ຕິ​ຂອງ​ພວກເຂົາ ​​ໂດຍບໍ່​​ໄດ້ຜ່ານຫຼືມີ​ການ​ແລກ​ປ່ຽນ​ລ່ວງ​ໜ້າ​ກັບ​ປະ​ທານ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ດັ່ງນັ້ນ, ສະພາບ​ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງນີ້​ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ມີ​​ສຽງ​ໜ້ອຍໃນຂະ​ບວນ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ”(13). ນອກ​ຈາກນັ້ນ, ກົນ​ໄກ​ “ລົງມືຂຽນ​” ກໍ່​ມີ​ອຸປະສັກ​ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ທານ​ບັນ​ດາ​ຄະ​ນະ​ກຳ​ມະ​ການຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ມີ​ໂອ​ກາດ​ໜ້ອຍເພື່ອ​ສະ​ແດງ​ບົດ​ບາດ​ໃນ​ການ​ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ ແລະ ເປັນ​ປະ​ທານ​ໃນ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ກ່ຽວ​ກັບ​​ເອ​ກະ​ສານ​ທີ່​ກ່ຽວ​ຂ້ອງ. ບັນ​ຫາ​ທີ່​ຍັງ​ຄົງ​ຄ້າງ​ໃນ​ປະ​ຈຸ​ບັນ​ແມ່ນ ​ປະ​ເທດ​ທີ່​​ “ລົງມືຂຽນ” ​ຮ່າ​ງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງນັ້ນ​ແມ່ນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P5 ເປັນ​ຜູ້​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ, ໃນ​ຂະ​ນະ​ນັ້ນ, ປະ​ທານ​ບັນ​ດາ​ຄະ​ນະ​ກຳ​ມະ​ການຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ໂດຍ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ E10 ເປັນ​ຜູ້​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ. ແລະ​ການ​ແຕ່ງ​ຕັ້ງ​​ປະ​ທານ​ບັນ​ດາ​ຄະ​ນະ​ກຳ​ມະ​ການ​​ຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ​ໂດຍ​ແມ່ນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P5 ເປັນ​ຜູ້ກວດ​ກາ​ແລະຄອບ​ງຳ(14).

ບັນ​ຫາ​ທີ່​ວາງ​ອອກ​ສຳ​ລັບຫວຽດ​ນາມ

ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ເປັນ​ສະມາ​ຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາ​ໝັ້ນຄົງ​ແຫ່ງ​ສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດ (E10) ໄລ​ຍະ 2020 - 2021 ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ ແລະ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ປະ​ຈຳ​ເດືອນ​ຂອງ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ນັບ​ແຕ່​ວັນ​ທີ 1 ມັງ​ກອນ 2020, ຫວຽດ​ນາມ​ສາ​ມາດ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບການ “ລົງມືຂຽນ​” ບາງ​ບັນ​ຫາ​ໃນ​ສອງ​ປີ 2020 ແລະ 2021, ເປັນ​ຕົ້ນ​ແມ່ນ​ໃນ​ເດືອນ​ເປັນ​ປະ​ທານ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ. ສິ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ເຮັດ​ໃຫ້ຫວຽດນາມ​ມີ​ຫຼາຍໂອ​ກາດ ​​ແຕ່​ກໍ່​ມີສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ ​ເມື່ອ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ກົນ​ໄກ “ລົງມືຂຽນ” ໃນ​ໄລ​ຍະ 2020 – 2021, ​ລະ​ອຽດຄື:

ກ່ຽວ​ກັບ​ໂອ​ກາດ

ທີ​ໜຶ່ງ, ເມື່ອເຂົ້າຮັບ​ຕຳ​ແໜ່​ງ E10, ຫວຽດ​ນາມ​ສາ​ມາດຈະ “ລົງມືຂຽນ” ຫຼືມີ​ໂອ​ກາດ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມການ “ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ” ກັບ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ ​ເພື່ອ​ປະ​ກອບ​ຄວາມ​ຄິດ, ຊຸກ​ຍູ້​ຄວາມ​ຄິດ​ລິ​ເລີ່ມ​ທີ່​ເໝາະ​ສົມ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຮ່າງເອ​ກະ​ສານ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ສຳລັບ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ທີ່ຫວຽດ​ນາມມີ​ຄວາມ​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່ແລະບຸລິ​ມະ​ສິດ​ໃນ​ໄລ​ຍະ 2020 - 2021. ໃນ​ໄລ​ຍະ 2008 - 2009, ຫວຽດ​ນາມໄດ້​ມີ​ຄວາມ​ຄິດ​ລິ​ເລີ່ມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ເປັນ​ປະ​ທານ, ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ຢ່າງ​ສຳ​ເລັດ​ຜົນ ​ມະ​ຕີ​ເລກ​ທີ 1889 (ປີ 2009) ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາ​ແມ່​ຍິງ, ​ສັນ​ຕິ​ພາບ ແລະ ຄວາມ​ສະ​ຫງົບ. ດ້ວຍ​ເຫດ​ນັ້ນ, ໃນ​​ໄລ​ຍະດຳລົງ​ຕຳ​ແໜ່​ງ E10 ປີ 2020 - 2021, ຫວຽດ​ນາມ​ອາດຈະ​ສືບ​ຕໍ່​ສຸມ​ໃສ່​​ບາງ​ບັນ​ຫາ​ທີ່​ໄດ້​ບຸລິ​ມະ​ສິດ​ການຈັດ​ຕັ້ງປະຕິບັດໃນ​ໄລ​ຍະ​ກ່ອນ ແລະບາງບຸ​ລິ​ມະ​ສິດ​ໃນການສົ່ງ​ເສີນ​ອື່ນໆ​ໃນ​ໄລ​ຍະ​ນີ້​ ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ກົນ​ໄກ "ລົງມືຂຽນ​” ຫຼືການ "ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ” ຢ່າງ​ຄ່ອງ​ແຄ່ວ.

ທີ​ສອງ, ຫວຽດ​ນາມ​ສາ​ມາດ​ໝູນ​ໃຊ້​ບົດ​ບາດ​ຜູ້ “ລົງມືຂຽນ​” ເພື່ອ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ແລະນຳ​ພາ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາ, ສຳ​ມະ​ນາ​ລະ​ຫວ່າງ​ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ພາຍ​ໃນ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຄວາມ​ສາ​ມັກ​ຄີ, ຄວາມ​ຟປ່ງ​ໃສແລະ​ປະ​ສິດ​ທິ​ຜົນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ໃນ​ໄລ​ຍະ 2020 - 2021.

ທີ​ສາມ, ນີ້​ແມ່ນ​ກາ​ລະ​ໂອ​ກາດ​ເພື່ອ​ໃຫ້ຫວຽດ​ນາມ​ຄົ້ນ​ຄວ້າ, ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ, ຄັດ​ເລືອກ​ບັນ​ກາ​ເພື່ອພະຍາຍາມ​​ນຳ​ພາ, ​ໄກ່​ເກ່ຍ (ຖ້າ​ອາດ​ຈະ​ເຮັດ​ໃດ້ແລະສອດຄ່ອງ​ກັບ​ຄວາມ​ສາ​ມາດ​ຂອງ​ຕົນ​ເອງ) ຕາມ​ກຳ​ນົດ​ທິດ​ໃນ​ຄຳ​ສັ່ງຂອງ​ຄະ​ນະ​ເລ​ຂາ​ທິ​ການ ເລກ​ທີ 25-CT/TW, ​ວັນ​ທີ 8 ​ເດືອນສິງ​ຫາ 2018, ກ່ຽວ​ກັບ “ການຍູ້​ແຮງແລະຍົກ​ລະ​ດັບ​ການ​ພົວ​ພັນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ເຖິງ​ປີ 2030 ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ກົນ​ໄກການ “ລົງມືຂຽນ​” ຫຼື​ການ “ລົງມືຂຽນ​ຮ່ວມ​ກັນ” ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາທີ່​ມີ​ຄວາມ​ເປັນ​ຫ່ວງ​ຮ່ວມ​ກັນ​ຂອງ​ບັນ​ດາ​ສະ​ມາ​ຊິກສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​.

ກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ

ກົນ​ໄກ “ລົງມືຂຽນ​” ແມ່ນ​ກົນ​ໄກ​ໃໝ່, ເກືອບ​​ບໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການຜັ​ນ​ຂະ​ຫຍາຍ​ໃນ​ໄລ​ຍະ 2008 - 2009 ໃນ​ເວ​ລາ​ຫວຽດ​ນາມ​ເປັນ​ສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ໃນ​ໄລ​ຍະ 2020 - 2021 ຫວຽດ​ນາມຈະ​ປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັບ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກບາງ​ຢ່າງ​ແລະ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍໃໝ່​ດັ່ງຕໍ່​ໄປ​ນີ້:

ທີ​ໜຶ່ງ, ຫວຽດ​ນາມຈະຕ້ອງ​ທຳ​ຄວາມ​ລື້ງ​ເຄີຍ​ກັບ​ການ “ລົງມືຂຽນ”, ສ້າງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ໂດຍ​ກົງ ​ກ່ຽວ​ກັບ​ບັນ​ຫາສະ​ເພາະ​ຈຳ​ນວນ​ໜຶ່ງ ແລະເປັນ​ປະ​ທານ​ການ​ເຈ​ລະ​ຈາຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ (ຖ້າ​ມີ).

ທີ​ສອງ, ສຳ​ລັບ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ດາ​ທີ່​ສັບ​ສົນ, ຄວາມບໍ່​ມີ​ບົດ​ຮຽນ​ຈະເຮັດ​ໃຫ້ຫວຽດ​ນາມພົບ​ຄວາມ​ງົງ​ງວຍ ແລະຫຍຸ້ງ​ຍາກ​ໃນ​ການ​ເລືອກ​ເອົາ​ເວ​ລາ ແລະ ຈະ​ເຮັດ​ແນວ​ໃດ​ເພື່ອ​ສົ່ງ​ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ເຖິງ​​ສະ​ມ​ຊິກ​​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ຢ່າງ​ເໝາະ​ສົມ​ແລະດີ​ທີ່​ສຸດ ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ປ​ະ​ເທດ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ​ປະ​ກອບ​ຄຳ​ຄິດ​ເຫັນ.

ທີ​ສາມ, ຫວຽດ​ນາມອາດຈະປະ​ເຊີນ​ໜ້າ​ກັບ​ສິ່ງ​ທ້າ​ທາຍ​ໃນ​ການ​ປະ​ສານ​ສົມ​ທົບ, ປະ​ສານ​ງານ, ແກ້​ໄຂ​ການ​ພົວ​ພັນ​ກັບ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P5 ແລະ E10 ໃນ​ເວ​ລາ​ເປັນ​ປະ​ທານ​ປະ​ຈຳ​ເດືອນ ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ ຕໍ່​ປະ​ເທດ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​ແມ່ນ​ປະ​ເທດ​ “ລົງມືຂຽນ” ຮ່າງ​ເອ​ກະ​ສານ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ (ມັກ​ຈະ​ເປັນ​ປະ​ເທດ​ໜຶ່ງ​ໃນ​ກຸ່ມ P5).

ອ​າດຈະ​ເວົ້າ​ໄດ້​ວ່າ, ກົນ​ໄກ “ລົງມືຂຽນ” ບໍ່​​ແມ່ນ​ບັນ​ຫາ​ໃໝ່​ສຳ​ລັບ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້​ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ແຕ່​ແມ່ນ​ບັນ​ຫາ​ໃໝ່​ພໍ​ສົມ​ຄວນ​ສຳ​ລັບຫວຽດ​ນາມ ເມື່ອ​ຫວຽດນາມ​ເປັນ​ສະມາຊິກ​ບໍ່​ຖາວອນ​ຂອງ​ສະພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນຄົງ​ແຫ່ງສະຫະ​ປະຊາ​ຊາດໄລ​ຍະ 2020 - 2021. ດ້ວຍ​ເຫດ​ນັ້ນ, ເພື່ອ​ສຳ​ເລັດ​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ​ ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບຕຳ​ແໜ່​ງ E10 ຄັ້ງ​ທີ​ສອງ, ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​: 1- ກຳ​ແໜ້ນ​ແນວ​ທາງ​ການ​ພົວ​ພັນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ຂອງ​ພັກແລະລັດ; 2- ຮັກ​ສາຫຼັກ​ໝັ້ນຫຼັກ​ການ​ອັນ​​ພື້ນຖານຂອງ​ພັກແລ​ະລັດ​ໄວ້​ຢ່າງ​ໝັ້ນ​ຄົງ; 3- ຮັກ​ສາ​ຄວາມ​ກ້າຫານ​ການ​ເມືອງ​ຂອງນັກ​ຮົບ​ກອມ​ມູ​ນິດ​ໃນ​ສະ​ໄໝ​ສັນ​ຕິ​ພາບ; 4- ສົ່ງ​ເສີມ​ຄວາມ​ຊອບ​ທຳ, ​ຄວາມຮັກຫອມ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ໃນ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ທີ່​ສັບ​ສົນ, ມີ​ຄວາມ​ພົວ​ພັນ​ເຖິງ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍດ​ຂອງຫຼາຍ​ປະ​ເທດ, ເປັນ​ຕົ້ນ​ແມ່ນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ P5; 5- ຍູ້​ແຮງວຽກ​ງານ​ຄົ້ນ​ຄວ້າ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ, ຄົ້ນ​ຄວ້າ​ພົນ​ລະ​ວັດ​ທີ່​ເວ​ທີ​ປາ​ໄສຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ເວົ້າ​ລວມ ແລະທີ່​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດເວົ້າ​ສະ​ເພາະ, ຈາກນັ້ນມີ​ການ​ຄາດ​ຄະ​ເນ​ທີ່​ເໝາ​ະ​ສົມ​ ເພື່ອ​ຮັບ​ໃຊ້​ການກໍ່​ສ້າງ, ສະ​ແດງຫຼັກ​ໝັ້ນ ທັດ​ສະ​ນະ​ຕໍ່​ບັນ​ດາ​ບັນ​ຫາ​ທີ່​ສັບ​ສົນ, ເກີດຂຶ້ນ​ທີ່​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ; 6- ​ສ້າງພາບພົດ​ທີ່​ເປັນມິດ, ເຈດ​ຕະ​ນາ​ດີ​, ຮັບ​ຟັງ, ແບ່ງ​ປັນ, ຮັບ​ເອົາຢ່າງ​ມີ​ການ​ເລືອກ​ເຟັ້ນ​ບັນ​ດາ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ​ຈາກ​ບັດາ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ອື່ນ​ໆ​ຂອງ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ; 7- ໝູນ​ໃຊ້​ຢ່າງ​ຊຳ​ນິ​ຊຳ​ນານແລະມີ​ຄວາມໄຫວ​ຜິດ ຫຼັກ​ການ“​ເອົາ​ຫຼັກການ​ເປັນ​ພື້ນ​ເພື່ອໝູນ​ໃຊ້​ຢ່າງ​ໄຫວ​ພິບ" - ບົດ​ຮຽນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສີິລະ​ປະ​ການ​ພົວ​ພັນທາງການ​ທູດຫວຽດ​ນາມ ຕາມ​ແບບ​ແຜນຂອງ​ປະທານ​ໂຮ່​ຈິ​ມິນ ທີ່​ມີ​ຄຸນ​ຄ່າ​ຍືນ​ຍົງ​ຂອງ​ການ​ພົວ​ພັນ​ການ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດຫວຽດ​ນາມ ໂດຍ​ຜ່ານ​ບັນ​ດາ​ໄລ​ຍະ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ.

ປະ​ຕິ​ບັດ​ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ​ບັນ​ດາ​ເນື້ອ​ໃນ​ເທິງນີ້​ ຈະ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ຜັນ​ຂະ​ຫຍາຍ​ແນວ​ທາງ​ການ​ພົວ​ພັນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ “ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມແລະເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ບົດ​ບາດ​ ​ໃນ​ບັນ​ດາ​ການຈັດ​ຕັ້ງຫຼາຍ​ຝ່າຍ, ເປັນ​ຕົ້ນ​ແມ່ນ ອາ​ຊຽນ ແລະ ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ. ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ແລະຕັ້ງ​ໜ້າ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ບັນ​ດາ​ກົນ​ໄກຫຼາຍ​ຝ່າຍ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ, ປ້ອງ​ກັນ​ຄວາມ​ສ​ະ​ຫງົບ, ລວມທັງ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມກິ​ດຈະ​ກຳ​ຮ່ວມມື​​ໃນລະ​ດັບ​ສູງກວ່າ, ຄືການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮັກ​ສາ​ສັນ​ຕິ​ພາບ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ, ການເຝິກ​ຊ້ອມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ສະ​ຫງົບ​ທີ່ບໍ່​​ເປັນແບບ​ດັ້ງ​ເດີມ ແລະ ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ອື່ນໆ”(15) ຕາມ​ຈິດ​ໃຈ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ໃຫຍ່​ຄັ້ງ​ທີ XII ຂອງ​ພັກ; ຊຸກ​ຍູ້​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຄຳ​ສັ່ງຂອງ​ຄະ​ນະ​ເລ​ຂາ​ທິ​ການ​ສູນ​ກາງ​ພັກ​ເລກ​ທີ 25/CT-TW, ​ວັນ​ທີ 8 ​ເດືອນສິງ​ຫາ 2018, ກ່ຽວ​ກັບ “ການຍູ້​ແຮງແລະຍົກ​ລະ​ດັບ​ການ​ພົວ​ພັນ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ເຖິງ​ປີ 2030ແລະມະ​ຕິ​ເລກ​ທີ 28-NQ/TW, ວັນ​ທີ 25 ​ເດືອນຕຸ​ລາ 2013, ຂອງ​ຄະ​ນະ​ບໍ​ລິ​ຫານ​ງານ​ສູນ​ກາງ​ພັກ (ສະ​ໄໝ XI), ກ່ຽວ​ກັບ “ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ປະ​ເທດ​ຊາດ​ໃນ​ສະ​ພາບ​ການ​ໃໝ່”, ພ້ອມ​ທັງ​ປະ​ກອບ​ສ່ວນ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຂະ​ບວນ​ການ​ສ້າງ​ເອ​ກະ​ສານກອງ​ປະ​ຊຸມ​ໃຫຍ່​ຄັ້ງ​ທີ XIII ຂອງ​ພັກ./.

​ໂດຍ ປອ. ຫງວຽນຫວຽດເລິນ

ກະ​ຊວງ​ການ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ

-----------------

(1) ສາມ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ຖາ​ວອນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ

(2) The penholder system. ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/Penholders.pdf

(3) ຫ້າ​ປະ​ເທດສະມາຊິກ​ຖາ​ວອນ​ຂອງສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ​​ແຫ່ງສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ: ອາ​ເມລິ​ກາ, ຝຣັ່ງ, ອັງ​ກິດ, ຈີນ, ລັດ​ເຊຍ.

(4) ​ໝາຍ​ເຫດ​ຂອງ​ປະ​ທານສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ວັນ​ທີ 14 ເມ​ສາ 2014 (S/2014/268). ເບິ່ງ: https://undocs.org/S/2014/268

(5) ​ໝາຍ​ເຫດເລກ​ທີ 507 ​ຂອງ​ປະ​ທານສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ (S/2017/507) ວັນ​ທີ 30 ສິງ​ຫາ 2017. ເບິ່ງ: https://undocs.org/en/S/2017/507

(6) ຈົດ​ໝາຍ​ຂອງ​ເອກ​ກັກ​ຄະ​ລັດ​ຖະ​ທູດ, ຫົວ​ໜ້າ​ຄະ​ນະ​ຜູ້​ແທນ​ປະ​ເທດ​ແຟງລັງ ທີ່​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ສົ່ງ​ປະ​ທານ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, ວັນ​ທີ 19 ກຸມ​ພາ 2004. ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_2004_135.pdf

(7) ສາທາລະນະລັດໂດມີນິດກາ, ເອທິໂອເປຍ, ກີ​ເນ ເອ​ກາ​ໂຕ​ຣີ, ເຢຍລະມັນ, ອິນໂດເນເຊຍ, ກາຊັກສະຖານ, ກູເວດ, ​ໂຮ​ນລັງ, ເປຣູ, ໂປໂລຍ, ຊູແອດ ແລະ ອາຟຣິກກາໃຕ້.

(8) ຈົດ​ໝາຍ​ຂອງ 15 ປະ​ເທດ ລວມ​ມີ 10 ປ​ະ​ເທດ E10 ທີ່​ກຳ​ລັງ​ຮັກ​ສາ​ຕ່ຳ​ແໜ່ງ ແລະ 5 ປະ​ເທດ E10 ທີ່ຫາກໍ່​ໄດ້​ຮັກ​ເລື​ອກ​ຕັ້ງ ​​ເຖິງ​ປະ​ທານສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ ຄັ້ງວັນ​ທີ 24 ຕຸ​ລາ 2018. (*S/2018/1024) ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_2018_1024.pdf

(9) ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_2018_1024.pdf

(10) ຊີລີ, ຊອກ​ດາ​ນີ, ມາເລເຊຍ, ນິວຊີແລນ ແລະ ​ແອັດ​ສະ​ປາຍ

(11) The penholders system. ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/Penholders.pdf

(12) ບົດ​ບັນ​ທຶກກອງ​ປະ​ຊຸມ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້​ນ​ຄົງ​ແຫ່ງ​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ​ຄັ້ງ​ທີ 7740, ວັນ​ທີ 19 ​ເດືອນກໍ​ລະ​ກົດ 2016 (S/PV.7740). ເບິ່ງ: https://www.undocs.org/S/PV.7740

(13) ຈົດ​ໝາຍ​ຂອງ​ເອກ​ອັກ​ຄະ​ລັດ​ຖະ​ທູດ, ຫົວ​ໜ້າ​ຄະ​ນະ​ຜູ້​ແທນ​ປະ​ເທດ ​ແຟງລັງ ທີ່​ສະ​ຫະ​ປະ​ຊາ​ຊາດ ສົ່ງ​ປະ​ທານ​ສະ​ພາ​ຄວາມ​ໝັ້ນ​ຄົງ, 31 ພຶດ​ສະ​ພາ 2005. ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_2005_228.pdf

(14) Lead Roles within the Council in 2019: Penholders and Chairs of Subsidiary Bodies. ເບິ່ງ: https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2019-02/lead-roles-within-the-council-in-2019-penholders-and-chairs-of-subsidiary-bodies.php

(15) ​ເອກ​ກະ​ສານກອງ​ປະ​ຊຸມ​ໃຫຍ່​ຜູ້​ແທນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ​ຄັ້ງ​ທີ XII, ຫ້ອງວ່າ​ການ​ສູນ​ກາງ​ພັກ, ຮ່າ​ໂນ້ຍ, 2016, ໜ້າ​ທີ 35

Other Stories

ບົດທີ່ມີຜູ້ອ່ານຫລາຍສຸດ

ບົດໃໝ່ສຸດ