ວັນອາທິດ, 18/8/2019
ຍົກສູງປະສິດທິຜົນການເຄື່ອນໄຫວຊັບສິນທາງປັນຍາ ຢູ່ຫວຽດນາມ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການພັດທະນາ ແລະ ເຊື່ອມໂຍງສາກົນ
26/1/2019 18:21' ສົ່ງ ພິມ
ພາບປະກອບ (ພາບ: Savvycom)

ສະຖານະ​ປະຈຸ​ບັນ​ຂອງ​ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ​ແລະ ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫວຽດນາມ

ກົດໝາຍ​ສາກົນ ​ແລະ ກົດໝາຍ​ຂອງ​ເກືອບ​ທຸກ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນລ້ວນ​ແຕ່​ຮັບ​ຮູ້​ແລະ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງອົງ​ກອນ, ບຸກຄົນ ​ເພື່ອ​ຈຸດປະສົງ​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປະດິດ​ສ້າງ, ​ເຜີຍ​ແຜ່ຄວາມ​ກ້າວໜ້າ​ທາງວິທະຍາສາດ​, ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​, ວັດທະນະທຳ, ສິລະ​ປະ ​ຮັບ​ໃຊ້​ການ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ​ແລະ ​ປັບປຸງ​ຄຸນ​ນະພາ​ບຊີວິດ. ກຳມະສິດຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຖື​ບົດບາດ​ເປັນ​ກຳລັງ​ໜູນ​ຊຸກຍູ້​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່-ປະດິດ​ສ້າງ ​ເພື່ອພັດທະນາຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຊາດ ທັງ​ທາງ​ດ້ານ​ປະລິມານ​ແລະ​ຄຸນຄ່າ, ປະກອບສ່ວນ​ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ສາມາ​ດປະດິດ​ສ້າງ ​ແລະ ​ສ້າງ​ສະພາບແວດ​ລ້ອມ​ແຫ່ງ​ການ​ແຂ່ງຂັນ​ທີ່​​ໂປ່ງໃສ.

ຢູ່​ປະ​ເທດ​ຫວຽດນາມ, ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໃນ​ລະດັບ​ສູນ​ກາງປະກອບ​ດ້ວຍ​ສາມຂົງ​ເຂດ​ພິ​ເສດສະ​ເພາະພາຍ​ໃຕ້​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຂອງ​ສານ​ກະຊວງ: ກະຊວງວິທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ (ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ລັດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຊັບ​ສິນ​ອຸດສາຫະກຳ ​ແລະ ​ເປັນອົງການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ລວມ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ອົງການ​ທີ່​ເປັນ​ຫົວ​ເງື່ອນ​ຄືກົມຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ກະຊວງ); ກະຊວງ​ວັດທະນະທຳ, ກິລາ​ແລະ​ການທ່ອງທ່ຽວ (ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ລັດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ, ອົງການ​ທີ່​ເປັນ​ຫົວ​ເງື່ອນ​ຄື​ກົມລິ​ຂະ​ສິດ); ກະຊວງ​ກະສິກຳ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຊົນນະບົດ (ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ລັດ​ກ່ຽວ​ກັບສິດທິ​ໃນ​ພັນ​ພືດ, ອົງການ​ທີ່​ເປັນ​ຫົວ​ເງື່ອນ​ຄືສຳນັກງານ​ປົດ​ປ້ອງ​ແນວ​ພັນ​ພືດສັງກັດ​ກົມ​ການປູກຝັງ). ຢູ່​ທ້ອງ​ຖິ່ນ, ຄະນະ​ກຳມະການ​ປະຊາຊົນ​ແຂວງ/ກຳ​ແພງ​ນະຄອນ​ຂຶ້ນ​ກັບ​ສູນ​ກາງ (​ໂດຍ​ຜ່ານ​ບັນດາ​ອົງການ​ຊ່ວຍ​ວຽກ​ວິຊາ​ສະ​ເພາະ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ຄື ພະ​ແນ​ກວິທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​​ແຂວງ, ພ​ະແນ​ກວັດທະນະທຳ, ກິລາ​ແລະ​ການທ່ອງທ່ຽວ​ແຂວງ; ພະ​ແນ​ກກະສິກຳ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຊົນນະບົດ​ແຂວງ) ດຳ​ເນີນ​ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ລັດ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາພາຍ​​ໃນທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຕາມ​ອຳນາດ.

​ໃນ​ເວລາ​ຫວຽດນາມ​ມອບ​ໃບ​ສະໝັກ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ອົງການ​ການ​ຄ້າ​ໂລກ (WTO), ລະບົບ​ການ​ປົກ​ປ້ອງຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ເຄື່ອນ​ໄຫວບົນ​ພື້ນຖານບັນດາ​ເອກະສານ​ກົດ​ລະບຽບ​ພາຍ​ໃຕ້​ກົດໝາຍ, ປະກອບ​ດ້ວຍ ກົດ​ດຳລັດ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ປົກ​ປ້ອງຊັບ​ສິນ​​ອຸດສາຫະກຳ (ປີ 1989) ​ແລະ ກົດ​ດຳລັດ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ປົກ​ປ້ອງລິ​ຂະ​ສິດ (ປີ 1994) ທີ່​ໄດ້​ກໍ່ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ມາ​ຈາກ​ລະບົບ​ເອກະສານທາງ​ກົດໝາຍ (ບັນດາ​ດຳລັດ​ຂອງ​ລັດຖະບານ ​ແລະ ບັນດາໜັງສື​ວຽນ​ແນະນຳ​ຂອງ​ກະຊວງ). ​ເພື່ອ​ຕອບ​ສະໜອງ​ຄວາມ​ຕ້ອງການກ່ຽວ​ກັບ “ລັກສະນະ​ຄົບ​ຖ້ວນ” ​ແລະ “ລັກສະນະ​ປະສິດທິ​ຜົນ” ຂອງ​ສັນຍາວ່າ​ດ້ວຍ​ດ້ານ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບ​ການ​ຄ້າ​ຂອງ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ (ສັນຍາ TRIPS ຂອງ WTO) ​ແລະ ​ບັນດາ​ສົນທິສັນຍາ​ສອງ​ຝ່າຍ​ແລະ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍອື່ນໆ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ປີ 2005 ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ປະກາດ​ໃຊ້​ກົດໝາຍຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ປ່ຽນ​ແທນ​ໃຫ້​ລະບົບ​ບັນດາ​ເອກະສານ​ທາງ​ກົດໝາຍ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ແຕ່​ກ່ອນຂອງ​ຫວຽດນາມ, ຫັນປ່ຽນ​ຈາກ​ລະບົບ​ບັນດາ​ເອກະສານ​ທາງ​ກົດໝາຍດຽວ​ດາຍ ດ້ວຍ​​ຂໍ້​ກຳນົກກົດ​ລະບຽບຫຼາຍ​ຂໍ້​ທີ່​ບໍ່​ຄົບ​ຊຸດ, ບໍ່ເປັນ​ເອກະ​ພາບກັນ ​ໄປ​ເປັນກົດໝາຍພິ​ເສດສະ​ເພາະ​ໜຶ່ງ. ກົດໝາຍຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ (​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປັບປຸງ​ປີ 2009) ພ້ອມ​ກັບ 17 ດຳລັດ​ທີ່​ກຳນົດ​ຢ່າງ​ລະອຽດ, 19 ໜັງສື​ວຽນ​ແລະໜັງສືວຽນ​ຮ່ວມ​ແນະນຳ​ການ​ປະຕິບັດ​ກົດໝາຍ ​ໄດ້ປະກອບສ່ວນ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຂໍ້​ກຳນົດ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫວຽດນາມ ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ຕອບສະໜອງ​ມາດຕະຖານ​ຂອງ​ສົນທິສັນຍາ​ສາ​ກົດ​ໄດ້​ເທົ່າ​ນັ້ນ ຫາກ​ຍັງ​ກ້າວ​ເຂົ້າ​ໃກ້​ກັບ​ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫຼາຍ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ກ້າວໜ້າ​ໃນ​ໂລກ.  

ປະຈຸ​ບັນ, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ເປັນ​ສະມາຊິກ​ຂອງບັນດາ​ສົນທິສັນຍາ​ທີ່​ສຳຄັນ​ຂອງ​ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໂລກ, ​ເຊັ່ນ ອະນຸ​ສັນຍາ​ປາຣີ (Paris) ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ຊັບ​ສິນ​ອຸດສາຫະກຳ; ອະນຸ​ສັນຍາ​ເບີ​ນ (Berne) ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ວັນນະກຳ​ແລະ​ງານ​ສິລະ​ປະ; ອະນຸ​ສັນຍາ​ໂຣມ ​(Rome) ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ປົກປ້ອງ ນັກສະແດງ, ຜູ້​ຜະລິດ​ໜ່ວຍ​ສຽງ​ແລະ​ອົງການ​ກະຈາຍສຽງ; ອະນຸ​ສັນຍາ​ສາກົນ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ແນວ​ພັນ​ພືດ​ໃໝ່ (ອະນຸ​ສັນຍາ UPOV); ອະນຸ​ສັນຍາ​ສະ​ຕົກ​ໂຄມ ​(Stockholm) ວ່າ​ດ້ວຍການຈັດ​ຕັ້ງ​ອົງການຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໂລກ (WIPO)...; ບັນດາ​ສົນທິສັນຍາ​ສາກົນວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ອຳນວຍ​ຄວາມ​ສະດວກ​ໃນການລົງ ທະບຽນ​ສິດທິ​ຊັບ​ສິນທາງ​ປັບ​ຍາ​ລະຫວ່າງ​ປະ​ເທດ, ​ເຊັ່ນ ສົນທິສັນຍາວ່າ​ດ້ວຍ​ການຮ່ວມມືສິດທິບັດ (ສັນຍາ PCT); ຂໍ້​ຕົກລົງ​ແລະ​ອະນຸ​ສັນຍາມາດຣິດ (Madrid) ວ່າ​ດ້ວຍການ​ລົງທະບຽນ​ເຄື່ອງໝາຍ​ການ​ຄ້າ​ສາກົນ ​ແລະ​ ພວມ​ກະກຽມ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມລະບົບລາ​ເຮ (La Haye) ກ່ຽວກັບ​ການ​ລົງທະບຽນສາກົນຂອງການອອກແບບ ອຸດສາຫະກໍາ.

ຂີດ​ໝາຍ​ທຳ​ອິດ​ຂອງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຮ່ວມ​ມື​ສາກົນ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫວຽດນາມ​ແມ່ນ ການ​ລົງ​ນາມ​ໃນ​ຂອບ​ສັນຍາ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ການ​ຮ່ວມ​ມືດ້ານຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ກຸ່ມອາ​ຊຽນ ປີ 1995. ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ, ຄຽງ​ຄູ່​ກັບ​ຂະ​ບວນວິວັດ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ WTO, ຫວຽດນາມ​ເລີ່​ມ​ເຈລະຈາ​ແລະ​ເຊັນ​ສັນຍາ​ການຮ່ວມ​ມື​ກັບ ສະ​ວິດ (ປີ 1999); ກັບ​ສະຫະລັດ​ອາ​ເມ​ລິ​ກາ (ປີ 2000); ກັບ​ຍີ່ປຸ່ນ, ສະຫະພັນ​ທະ​ລັດ​ລັດ​ເຊຍ (ປີ 2008) ​ແລະ​ສັນຍາ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ທາງ​ດ້ານ​ວິທະຍາສາດ​ເຕັກນິກ​ຫຼາຍ​ສະບັບ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ​ບັນດາ​ຂໍ້​ກຳນົດກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ. ພາຍຫຼັງ​ການ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ WTO, ພ້ອມ​ກັນ​ກັບ​ທ່າ​ອຽງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເສດຖະກິດ​ໂລກ, ການ​ກຳມະສິດຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາກໍ່​ກາຍ​ເປັນ​ບັນຫາ​ທີ່​ນັບ​ມື້​ນັບ​ສຳຄັນ ​ແລະ ພວມ​ເປັນ​ພາກສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ບໍ່​ອາດ​ຈະ​ຂາດ​ໄດ້​ໃນ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ​ຮຸ່ນ​ໃໝ່. ຕາມ​ນັ້ນ, ​ໃນ​ໄລຍະ​ນີ້, ຫວຽດນາມ​ໄດ້​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ແລະ​ຕັ້ງໜ້າ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​ການ​ເຈລະຈາ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ 6 ສະບັບ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ 2 ສະບັບມີ​ຜົນ​ບັງຄັບ​ໃຊ້​ແລ້ວ (ສັນຍາ​ລະຫວ່າງ​ຫວຽດນາມ​ແລະ​ສະຫະພັນ​ເສດຖະກິດ​ອາຊີ-​ເອີຣົບ ​ແລະ ສັນຍາ​ລະຫວ່າງ​ຫວຽດນາມ​ແລະ ສ.​ເກົາຫຼີ); ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ 2 ສະບັບ​ໄດ້​ສຳ​ເລັດ​ການ​ເຈລະຈາ​ແລະ​ພວມ​ຢູ່​ໃນ​ຂະ​ບວນການ​ໃຫ້​ສັດຕະຍາບັນ; ສັນຍາ​ການ​ຄ້າ​ເສລີ 2 ສະບັບ​ພວມ​ສືບ​ຕໍ່​ການ​ເຈລະຈາ.

ກ່ຽວ​ກັບ​ການສ້າງ​ສິດທິ​ຊັບ​ສິນ​ອຸດສາຫະກຳ, ​ໃນ​ໄລຍະ​ເວລາ 10 ປີ​ນັບ​ແຕ່​ວັນ​ທີ່​ກົດໝາຍວ່າດ້ວບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາມີ​ຜົນ​ບັງຄັບ​ໃຊ້ (2006 - 2016), ຈຳນວນໃບຮ້ອງຂໍລົງທະບຽນຊັບສິນອຸດສາຫະກໍາປະ​ເພດ​ຕ່າງໆທີ່​ກົມຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ (ກະຊວງວິທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ) ​ໄດ້​ຮັບ​ນັ້ນ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ສະ​ເລ່ຍ 10% - 15% ຕໍ່​ປີ. ກ່ຽວ​ກັບ​ການສ້າງ​ສິດທິຕໍ່​ແນວ​ພັນ​ພືດ, ພາຍຫຼັງ​ທີ່​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປະກາດ​ໃຊ້, ກົມ​ການປູກຝັງ (ກະຊວງ​ກະສິກຳ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຊົນນະບົດ) ​ໄດ້​ຮັບ 927 ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ລົງທະບຽນ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິດທິຕໍ່​ແນວ​ພັນ​ພືດ ​ແລະ ​ໄດ້​ໃຫ້​ໃບ​ຢັ້ງຢືນ​ການ​ຈົດ​ທະບຽນ​ແນວ​ພັນ​ພືດ 432 ​ໃບ. ​ໃນ​ຈຳນວນ​ນັ້ນ, ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ການ​ສ້າງ​ສິດທິທີ່​ມີ​ຕົ້ນ​ກຳ​ເນີ​ດມາ​ຈາກ​ຫວຽດນາມກວມ​ອັດຕາ​ສ່ວນ​ສູງ​ກວ່າ​ຕັ້ງ​ຫຼາຍທຽບ​ກັບ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ທີ່​ມີ​ຕົ້ນ​ກຳ​ເນີ​ດມາຈາກ​ຕ່າງປະ​ເທດ (ນັບ​ແຕ່​ປີ 2004 ​ເຖິງ​ປີ 2016 ຈຳນວນ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ທັງ​ໝົດທີ່​ມາ​ຈາກ​ຫວຽດນາມ​ແມ່ນປະມານ 2,5 ​ເທົ່າທຽບ​ກັບຈຳນວນ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ທີ່​ມາ​ຈາກ​ຕ່ງປະ​ເທດ).

ກ່ຽວ​ກັບ​ການສ້າງ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະສິດທິທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ, ຕາມ​ກົດໝາຍ, ການ​ລົງທະບຽນ​ສິດທິ​ເຫຼົ່າ​ນີ້ບໍ່​ແມ່ນ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ບັງຄັບ ​ເພື່ອ​ໄດ້​ຮັບ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ. ​ແຕ່​, ​ຍ້ອນ​ຮັບ​ຮູ້​ໄດ້​ເຖິງ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດຂອງ​ການ​ລົງທະບຽນ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ, ດັ່ງ​ນັ້ນ ນັກ​ຂຽນ, ເຈົ້າ​ຂອງ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ຫຼາຍ​ຄົນຈຶ່ງ​ໄດ້ສົ່ງ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ ​ເພື່ອ​ຈະໄດ້​ຮັບ​ໃບ​ຢັ້ງຢືນການ​ຈົດທະບຽນ​ລິ​ຂະ​ສິດ, ​ໃບ​ຢັ້ງຢືນ​ການ​ຈົດ​ທະບຽນ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ. ຕາມ​ນັ້ນ, ​ໃນ​ໄລຍະ​ເວລາ 10 ປີ​ນັບ​ແຕ່​ເມື່ອ​ປະກາດ​ໃຊ້ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ (ຂໍ້​ມູນ​ເຖິງ​ທ້າຍ​ປີ 2015), ກົມລິ​ຂະ​ສິດ​ໄດ້ພິຈາລະນາ​ແລະ​ໃຫ້​ໃບ​ຢັ້ງ​ຢືນການ​ຈົດ​ທະບຽນ 43.450 ​ໃບ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ 43.321 ​ໃບ​ຢັ້ງຢືນ​ການ​ຈົດ​ທະບຽນ​ລິ​ຂະ​ສິດ; 129 ໃບ​ຢັ້ງຢືນ​ການ​ຈົດ​ທະບຽນ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ. ຈຳນວນໃບ​ຢັ້ງຢືນ​ການ​ຈົດ​ທະບຽນ​ລິ​ຂະ​ສິດ, ໃບ​ຢັ້ງຢືນ​ການ​ຈົດ​ທະບຽນສິດທິທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ແຕ່ລະ​ປີ​ປະມານ 6%.

ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປົກ​ປ້ອງສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ເຖິງ​ວ່າ ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ ໂດຍ​ເນື້ອ​ແທ້ແມ່ນ​ສິດທິ​ພົນລະ​ເມືອງ ​ແຕ່​ໃນ​ເວລາ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາ, ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ດ້ວຍ​ມາດ​ຕະການ​ທາງແພ່ງ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ຍັງ​ຖືກ​ຈຳກັດ. ຕາມ​ສະຖິຕິ​ຂອງ​ສານ​ປະຊາຊົນ​ສູງ​ສຸດ, ​ແຕ່​ວັນ​ທີ 1-7-2006 ​ເຖິງ​ວັນ​ທີ 30-9-2016, ສານ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ພິຈາລະນາ​ຄະດີ​ແພ່ງ​ຕາມ​ລະບຽບ​ການຂັ້ນທຳ​ອິດ​ຈຳນວນ 182 ຄະດີທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບຄວາມ​ຂັດ​ແຍ່ງກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ (​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ 158 ຄະດີກ່ຽວ​ກັບ​ລິ​ຂະ​ສິດ, 10 ຄະດີ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິດທິ​ຊັບ​ສິນ​ອຸດສາຫະກຳ), ​​ແກ້​ໄຂ​ໄດ້​ແລ້ວ 174 ຄະດີ; ​ແກ້​ໄຂ 200 ຄະດີ​ໃນ​ຈຳນວນ 235 ຄະດີ​ຂັດ​ແຍ່ງ​ໃນ​ການ​ທຸລະ​ກິດ​ການ​ຄ້າ​ທີ່​ມີ​ຄວາມກ່ຽວ​ພັນ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ.

ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາດ້ວຍ​ມາດ​ຕະການ​ບໍລິຫານມີ​ທ່າ​ດີ​ທາງ​ດ້ານ​ເວລາ, ຂັ້ນ​ຕອນແລະ​ຄ່າ​ໃຊ້​ຈ່າຍ ດັ່ງ​ນັ້ນ ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ​ມັນ​ມີ​ບົດບາດ​ສຳຄັນ​ຕົ້ນຕໍ​ໃນ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປົກປ້ອງສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ. ​ໃນ​ໄລຍະ 2012 - 2015, ຜູ້​ກວດກາ​ນທາງ​ວັດທະນະທຳ, ກິລາ​ແລະ​ການທ່ອງທ່ຽວ ​ໄດ້​ກວດກາ​ແລະ​ຈັດການ​ການລະ​ເມີດ​ທາງ​ບໍລິຫານ​ຕໍ່ 386 ອົງການ​ແລະ​ບຸກຄົນ ທີ່​​ລະ​ເມີດລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ, ​ໄດ້​ປັບ​ໄໝ​ເປັນ​ເງິນ​ຕໍ່ 384 ກໍລະນີ ດ້ວຍ​ຄ່າ​ປັບ​ລວມທັງ​ໝົດ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 9 ຕື້​ດົ່ງ. ຜູ້ກວດການ​ທາງ​ວິທະ​ທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ ໄດ້​ຈັດການ 473 ຄະດີ, ກໍລະນີ​ທີ່​ລະ​ເມີດ​ສິດ​ທິຊັບ​ສິນ​ອຸດສາຫະກຳ, ​ໃນ​ນັ້ນລົງ​​ໂທດ​ດ້ວຍ​ການ​ບອກ​ເຕືອນ​ຕໍ່ 66 ຄະດີ ກໍລະນີ, ປັບ​ໄໝ​ເປັນ​ເງິນ​ຕໍ່ 264 ຄະດີກໍລະນີ​ ດ້ວຍ​ຄ່າ​ປັບ​ລວມທັງ​ໝົດ​ເກືອບ 6 ຕື້​ດົ່ງ. ກຳລັງ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຕະຫຼາດ (ກະຊວງ​ອຸດສາຫະກຳ​ການ​ຄ້າ) ​ໄດ້​ກວດກາ​ແລະ​ຈັດການ​ຕໍ່ 22.441 ຄະດີກໍລະນີການ​ຄ້າຂາຍ​ສິນຄ້າ​ປອມ​ແລະ​ສິນຄ້າ​ລະ​ເມີດ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ໄດ້ລົງ​ໂທດ​ຕໍ່​ການລະ​ເມີດ​ທາງ​ບໍລິຫານດ້ວຍ​ຈຳນວນ​ເງິນ​ເກືອບ 53 ຕື້​ດົ່ງ ຕໍ່​ບັນດາ​ອົງການ​ແລະ​ບຸກຄົນ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ຜິດ. ມາດ​ຕະການ​ທາງ​ອາຍາ​ໄດ້​ນຳ​ໃຊ້​ຕໍ່​ການ​ກະທຳ​ຕັ້ງ​ໃຈ​ປອມ​ແປງ​ເຄື່ອງໝາຍ​ການ​ຄ້າ, ການ​ຊີ້​ບອກ​ທາງ​ພູມ​ສາດ ​ແລະ ການລະ​ເມີດ​ລິ​ຂະ​ສິດ​ແລະ​ສິດທິ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ໃນ​ລະດັບ​ການ​ຄ້າ, ຫຼື​ເຖິງ​ເກນ​ທາງ​ອາຍາ​ກ່ຽວ​ກັບມູນ​ຄ່າ​ສິນຄ້າ​ປອມ​ແປງ, ສິນຄ້າ​ລະ​ເມີດ​ລິ​ຂະ​ສິດ, ຜົນ​ກຳ​ໄລ​ຜິດ​ກົດໝາຍ​ຫຼື​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ.

ສະ​ຖາ​ບັນ​ວິທະຍາສາດ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາສັງກັດ​ກະຊວງວິທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ (ປະຈຸ​ບັນ​ເປັນ​ອົງການ​ປະ​ເມີນ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ແຫ່ງ​ດຽວ) ສະໜອງ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ​ການ​ປະ​ເມີນ​ເປັນ​ປະຈຳ​ໃຫ້​ແກ່ບັນດາ​ອົງການ​ປົກປ້ອງ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ກໍ​ຄື​ໃຫ້​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ແລະ​ບຸກຄົນ. ​ແຕ່​ເດືອນ​ກັນຍາ 2009 ​ເຖິງ​ປີ 2016, ​ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ການ​ປະ​ເມີນ​ຕໍ່ 3.829 ​ກໍລະນີ, ​ໃນ​ນັ້ນ​ມີ 416 ກໍລະນີ​ຕາມ​ການ​ຮຽກຮ້ອງ​ຂອງ​ອົງການ​ທີ່​ມີ​ອຳນາດ ຊຶ່ງ​ຕົ້ນຕໍ​ແມ່ນ​ອົງການ​ປົກ​ປ້ອງສິດທິ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ (383 ກໍລະນີ, ​ໃນ​ນັ້ນ 57,7% ​ແມ່ນ​ຈາກ​ອົງການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຕະຫຼາດ, 29% ຈາກພະ​ແນ​ກຕຳຫຼວດ, ຈຳນວນ​ທີ່​ຍັງ​ເຫຼືອ​ແມ່ນ​ຈາກ​ອົງການ​ອື່ນ​ ເຊັ່ນອົງການ​ກວດກາ​ນວິທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​, ສຸນ​ລະກາ​ກອນ, ສານ​ປະຊາຊົນ).

ຄຽງ​ຄູ່​ກັນ​ນັ້ນ, ປະ​ເທດ​ຫວຽດນາມ​ກໍ່​ມີ​ຫຼາຍ​ນະ​ໂຍບາຍ​ຊ່ວຍ​ໜູນ, ຊຸກຍູ້​ການ​ປະດິດ​ສ້າງ, ມອບ​ໂອນ​​ແລະ​ເຜີຍ​ແຜ່​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ໃນ​ນັ້ນ ຫຼາຍ​ນະ​ໂຍບາຍ​ໄດ້​ຫັນ​ເປັນ​ກົດໝາຍພ້ອມ​ດ້ວຍ​ບັນດາ​ໂຄງການ​ຊ່ວຍ​ໜູນ​ທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຜັນ​ຂະຫຍາຍ, ປະກອບ​ດ້ວຍ​ນະ​ໂຍບາຍ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການມອບ​ສິດ (ມອບ​ສິດ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ຕົນ​ເອງ​ໃຫ້​ບັນດາ​ອົງການ​ຄົ້ນຄວ້າ​ວິທະຍາສາດ​ແລະ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ວິທະຍາສາດ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ; ມອບ​ສິດການ​ຈົດ​ທະບຽນ​ສິດທິ​ບັດ, ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ, ການ​ນຳ​ໃຊ້​ສິດທິ​ບັດ​ໃຫ້​ແກ່ອົງການທີ່​ເປັນ​ເຈົ້າພາບ​ໂຄງການ​ຄົ້ນຄວ້າ); ນະ​ໂຍບາຍ, ກົນ​ໄກການ​ແບ່ງປັນ​ສິດທິ, ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ​ໃນ​ການ​ຮ່ວມ​ມື​ຄົ້ນຄວ້າ​ລະຫວ່າງ​ພາກ​ລັດ-​ເອກະ​ຊົນ; ນະ​ໂຍບາຍ​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ນຳ​ໃຊ້ສິດທິ​ບັດທີ່​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ມາ​ຈາກ​ກອງ​ທຶນ​ຂອງ​ລັດ; ນະ​ໂຍບາຍ​ຊ່ວຍ​ໜູນ​ການ​ພັດທະນາຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢູ່​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ໂຄງການ​ຊ່ວຍ​ໜູນ​ການ​ພັດທະນາຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ... ຄິດ​​ໄລ່ສະ​​ເພາະໂຄງການ​ຊ່ວຍ​ໜູນ​ການ​ພັດທະນາຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໃນ​ໄລຍະ 2011 - 2015 ​ໄດ້​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ປະຕິບັດ 213 ​ໂຄງການ, ​ໄລຍະ 2016 - 2020 ​ໄດ້​ແລະ​ພວມ​ຜັນ​ຂະຫຍາຍ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ 23 ​ໂຄງການ.

ຄຽງ​ຂ້າງ​ບັນດາ​ຜົນງານ​ທີ່​ບັນລຸ​ໄດ້​ນັ້ນ, ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢູ່​ປະ​ເທດ​ເຮົາ​ກໍ່​ຍັງ​ມີ​ຂໍ້​ຈຳ​ກັດ​ບໍ່​ໜ້ອຍ. ກ່ຽວ​ກັບ​ໂຄງ​ປະກອບ​ການຈັດ​ຕັ້ງ​ລວມຂອງ​ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ຮູບ​ແບບ​ສາມ​ອົງການ​ທີ່​ຮັບຜິດຊອບ​ສານ​ມຂົງ​ເຂດ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍານັ້ນ ​ໄດ້​​ເຄື່ອນ​ໄຫວຄຸ້ມຄອງ​ບໍ່​ລວມສູນ, ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັນ​ບໍ່​ແໜ້ນ, ບໍ່​ເປັນ​ລະບົບ, ກົນ​ໄກ​ສົມທົບ​ລະຫວ່າງ​ຂະ​ແໜງ​ຍັງ​ອ່ອນ​ແລະບໍ່​ແໜ້ນ​ແຟ້ນ. ມາ​ເຖິງ​ປະຈຸ​ບັນ, ລະບົບ​ເອກະສານ​ກົດໝາຍ​ຍັງ​ພະ​ລຸງ​ພະລັງ​ແລະ​ສັບສົນ​ພໍ​ຄວນ, ມີ​ຫຼາຍ​ຊັ້ນຫຼາຍ​ຂັ້ນ ດ້ວຍ​ບັນດາ​ເອກະສານ​ແນະນຳ​ການ​ປະຕິບັດ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ; ລັກສະນະ​ຄົບ​ຊຸດ​ແລະ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບ​ໃນຂໍ້​ກຳນົດ​ຂອງ​ບັນດາ​ກົດໝາຍ​ບໍ່ສູງປານ​ໃດ; ຂໍ້​ກຳນົດ​ຈຳນວນ​ໜຶ່ງ​ບໍ່​ລະອຽດ, ບໍ່​ຈະ​ແຈ້ງ​​ ເຮັດ​ໃຫ້ມີ​ຫຼາຍ​ວິທີ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ແລະ​ປະຕິບັດ​ທີ່​ຕ່າງ​ກັນ; ຂໍ້​ກຳນົດ​ຈຳນວນ​ໜຶ່ງບໍ່​ສາມາດ​ເປັນ​ໄປ​ໄດ້, ບໍ່​ສອດຄ່ອງ​ກັບສະພາບ​ການ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ. ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ສ້າງ​ສິດທິ​ຊັບ​ສິນ​ອຸດສາຫະກຳ, ​ເວລາ​ພິຈາລະນາ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ຖືກ​ແກ່ຍາວ, ບໍ່​ຖືກ​ຕາມເວລາທີ່​ກົດໝາຍ​ໄດ້​ກຳນົດ​ໄວ້. ຂະ​ບວນການ​ພິຈາລະນາ​ໃບ​ຮ້ອງ​ຂໍ​ບໍ່​ເປີດ​ເຜີຍ, ​ໂປ່​ງ​ໃສ​​ແທ້​ເທື່ອ ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຜູ້​ຮ້ອງ​ຂໍ​ແລະ​ບຸກຄົນ​ທົ່ວ​ໄປ​ພົບ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງຍາກ​ໃນ​ການເຂົ້າ​ເຖິງ​ຂໍ້​ມູນ. ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິດທິ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ປະຈຸ​ບັນ​ມີ​ຫຼາຍ​ອົງການທີ່​ມີ​ອຳນາດ​ລົງ​ໂທດ​ທາງ​ບໍລິຫານ, ບໍ່​ມີ​ອົງການ​ໃດ​ທີ່​ເປັນ​ຫົວ​ເງື່ອນ​ຫຼັກ, ​ແຕ່​ລະ​ອົງການ​ຮັບຜິດຊອບຂົງ​ເຂດ​ໜຶ່ງ (ສະ​ເພາະ​ຂະ​ແນ​ງ) ຫຼື​ຂອບ​ເຂດ​ໜຶ່ງ (​ໃນ​ຕະຫຼາດ, ​ໃນ​ບ່ອນ​ຜະລິດ), ຂອບ​ເຂດ​ອຳນາດ​ໜ້າ​ທີ່​ແລະ​ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບຂອງ​ບັນດາ​ອົງການຍັງ​ມີ​ການ​ທັບ​ຊ້ອນ​ກັນ, ບໍ່​ມີ​ການ​ສົມທົບ​ຢ່າງ​ແໜ້ນ​ແຟ້ນ; ການ​ເຄື່ອນ​​ໄຫວ​ເອົາ​ຂໍ້​ມູນ​ລາຍ​ວັນ, ​ແລກປ່ຽນ​ຂໍ້​ມູນລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ກະຊວງ, ຂະ​ແໜງ​ການ, ທ້ອງ​ຖິ່ນຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ທັນ​ການ ພາ​ໃຫ້ການ​ສົມທົບ​ລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ອົງການ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງບໍ່​ດີ, ​ເສີມ​ຂະຫຍາຍ​ປະສິດທິ​ຜົນ​ບໍ່​ໄດ້. ​ໃນ​ເວລາ​ນັ້ນ, ລະບົບ​ສານ​ມີ​ບຸກຄະລາ​ກອນ​ທີ່​ຜ່ານ​ການ​ຝຶກ​ອົບຮົມ​ແລະ​ມີ​ປະສົບ​ການ​ບໍ່​ພຽງພໍ ​ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂ​ກໍລະນີ​ທີ່​ສັບສົນ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢ່າງ​ໄວວາ​ແລະ​ມີ​ປະສິດທິ​ຜົນ. ກົນ​ໄກການ​ແກ້​ໄຂ​ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ຜ່ານ​ການ​ໄກ່​ເກ່ຍ​ແລະ​ອະນຸຍາ​ໂຕ​ຕຸ​ບາ​ການຍັງ ບໍ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ເສີມ​ຂະຫຍາຍ.

ຄວາມ​ຮັບ​ຮູ້​ຂອງ​ປະຊາຊົນ, ຂອງ​ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ແລະວິ​ສາ​ຫະກິດ​ກ່ຽວ​ກັບການ​ປົກ​ປ້ອງ​ແລະ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຍັງ​ບໍ່​ສູງ, ບໍ່​ມີ​ສະຕິ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ໃນ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ສິດ​ຂອງ​ຕົນ ກໍ່​ຄື​ເຄົາລົບ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຜູ້​ອື່ນ; ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ແລະອົງການ​ຕົວ​ແທນ​ກຳມະສິດ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຍັງ​ມີ​ຈິດຕະສາດ​ຢ້ານ​ສຳຜັດ​ກັບ​ສານ ​ແລະ ຍັງ​ມັກ​ເລືອກ​ມາດ​ຕະການ​ບໍລິຫານ​ເພື່ອຮຽກ​ຮ້ອງ​ໃຫ້​ແກ້​ໄຂການລະ​ເມີດ​ສິດທິ...

ວິທີ​ແກ້​ໄຂ​ຈຳນວນ​ໜຶ່ງ​ເພື່ອ​ຍົກ​ສູງ​ປະສິດທິ​ຜົນຂອງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢູ່​ຫວຽດນາມ

​ເພື່ອ​ໃຫ້ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢູ່​ຫວຽດນາມ​ມີ​ການ​ຂະຫຍາຍຕົວ​ຖືກຕ້ອງ​ຕາມ​ທິດ​ທາງ, ປະກອບສ່ວນ​ທີ່​ດີ​ເຂົ້າ​ໃນ​ພາລະກິດການພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ, ຕ້ອງ​ກຳນົດ​ແຈ້ງ​ທັດສະນະ: ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫວຽດນາມ​ກໍ​ຄື​ຂອງ​ມະນຸດຊາດຕ້ອງ​ໄດ້​ນຳ​ໃຊ້​ເປັນ​ໄມ້​ງັດ​ຊຸກຍູ້​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ, ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ສາມ​ແຂ່ງຂັນ; ຍົກ​ສູງ​ທາງ​ດ້ານ​ຄຸນ​ນະພາ​ບ​ແລະຮັບປະກັນ​ປະສິດທິ​ຜົນທີ່​ໂດ​ດເດັ່ນຂອງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ນັ້ນ​ແມ່ນ​ຄວາມ​ຕ້ອງການ​ທີ່​ສອດ​ຮ້ອຍ​ຕະຫຼອດ ​ແລະ ​ເປັນບຸລິມະສິດຊັ້ນ​ສູງ​ສຳ​ບັບ​ເປົ້າ​ໝາຍ​ພັດທະນາ​ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຫວຽດນາມ; ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຕ້ອງ​ພັດທະນາ​ບົນພື້ນຖານ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ທີ່​ທັນ​ສະ​ໄໝຂອງ​ການ​ປະຕິວັດ​ຄັ້ງ​ທີ​ສີ່, ກ່ອນ​ອື່ນ​ໝົດ​ແມ່ນອິນ​ເຕີ​ເນັດ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ທຸກ​ຢ່າງ ​ແລະ ປັນຍາ​ປະດິດ; ມີ​ແຫຼ່ງບຸກຄະລາ​ກອນ​ຄຸນ​ນະພາ​ບສູງ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ ​ແມ່ນ​ປັດ​ໄຈ​ຫຼັກ​ ເພື່ອ​ຮັບປະກັນ​ຄວາມ​ສຳ​ເລັດ​ຂອງການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ; ລະບົບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຂອງ​ຫວຽດນາມ​ມີ​ລັກສະນ​ເປີດ​ແລະ​ເຄື່ອນ, ສ້າງ​ຄວາມ​ຄ່ອງ​ຕົວ​​ໃຫ້​ລະບົບຕາມ​ການ​ເຄື່ອນ​ເໜັງ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຂອງ​ພື້ນຖານ​ເສດຖະກິດທີ່​ຕິດ​ແໜ້ນ​ກັບ​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ສາກົນທາງ​ດ້ານຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢ່າງ​ຕັ້ງໜ້າ​ແລະ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ.

ບົນ​ພື້ນຖານ​ທັດສະນະ​ນັ້ນ, 5 ຫຍ່ອມ​ໜ້າ​ທີ່​ພັດທະນາ​ການ​ເຄື່​ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໃນ​ໄລຍະ 2019 - 2030 ຕ້ອງ​ໄດ້​ປະຕິບັດ ​ເຊິ່ງປະກອບ​ດ້ວຍ: ນະ​ໂຍບານ​ແລະ​ກົດໝາຍ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ; ການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ລັດ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ; ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ; ຂຸດ​ຄົ້ນ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຮັບ​ໃຊ້​ການ​ເຕີບ​ໂຕ​ເສດຖະກິດ ​ແລະ ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ສາມາດ​ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ປະດິດ​ສ້າງ; ສະໜັບສະໜູນ, ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາດ້ວຍ​ບັນດາ​ວິທີ​ແກ້​ໄຂ​ດັ່ງ​ຕໍ່​ໄປ​ນີ້:

ທີ​ໜຶ່ງ, ປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ບັນດາ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວສານ​ແລະ​ການ​ສື່ສານ​ ແນ​ໃສ່​ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ຮັບ​ຮູ້​ຂອງ​ສັງຄົມ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ - ​ເປັນ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ທີ່​ສຳຄັນ​ໃນ​ການ​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປະດິດ​ສ້າງ, ສ້າງ​ໃຫ້​ມີ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ທີ່​ມີ​ຄຸນຄ່າ, ສົ່ງ​ເສີມ​ການຖ່າຍ​ທອດ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ, ປະກອບສ່ວນ​ຍົກ​ສູງ​ປະສິດທິພາບ, ຄຸນ​ນະພາ​ບ, ສ້າງ​ໃຫ້​ມີ​ບັນດາ​ຜະລິດ​ຕະພັນ​ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ສາມາດ​ແຂ່ງຂັນ​ສູງ, ຊຸກຍູ້​ການ​ພັດທະນາ​ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ. ຄຽງ​ຂ້າງ​ກັນ​ນັ້ນ, ຕ້ອງ​ນຳ​ເອົາ​ວິຊາຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ແລະຂະ​ແໜງຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ໂຄງການ​ຝຶກ​ອົບຮົມ​ຂອງ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ​ເທື່ອ​ລະ​ກ້າວ ​ແລະ ນຳ​ເອົາຄວາມ​ຮູ້​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ​ເຂົ້າ​ໃນ​ໂຄງການສຶກສາ​ສາມັນ.

ທີ​ສອງ, ປັບປຸງ​ບູລະນະ​ນະ​ໂຍບາຍ ​ແລະ ຍູ້​ແຮງ​ການ​ປະຕິບັດ​ນະ​ໂຍບາຍບຸລິມະສິດ, ສະໜັບ​ສະ​ໜູນ​ຕໍ່​ບັນດາ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ​ທີ່ຂຸດ​ຄົ້ນ, ມອບ​ໂອນ​ສິດ​ນຳ​ໃຊ້​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ສ້າງ​ໃຫ້​ສຳ​ເລັດ​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວນ​ການຕິດ​ຕໍ່​ຄ້າຂາຍ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປະ​ຍາ, ກົນ​ໄກ​ແບ່ງປັນ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດລະຫວ່າງບັນດາ​ອັດຕະພາບ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ເຖິງ​ຜົນ​ແຫ່ງ​ການ​ປະດິດ​ສ້າງ; ບູລະນະ​ນະ​ໂຍບາຍ​ເພື່ອ​ຄວາມ​ສົມ​ດຸນ​ຜົນ​ປະ​ໂຫຍ​ດ ​ແນ​ໃສ່​ແກ້​ໄຂ​ຢ່າງ​ສົມ​ເຫດ​ສົມ​ຜົນ​ແລະ​ເໝາະ​ສົມ​ຕາມ​ຄວນ​ກ່ຽວ​ກັບຄວາມ​ພົວພັນລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ອັດຕະພາບທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ເຖິງ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ ເຊັ່ນເຈົ້າ​ຂອງ​ສິດທິ​ບັດ​ແລະ​ຊຸມ​ຊົນ, ລະຫວ່າງ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ກຳມະສິດ​ແນວ​ພັນ​ພືດ, ຜູ້​ຜະລິດ, ທຸລະ​ກິດ ​ແລະ ຊາວນາ...

ທີ​ສາມ, ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ລົງທຶນ ​ແລະ ​ຍົກ​ສູງ​ປະສິດທິ​ຜົນ​ການ​ລົງທຶນ ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ພັດທະນາ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ຊຸກຍູ້​ການ​ລົງທຶນ​ແຫຼ່ງພະລັງ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ທັນ​ສະ​ໄໝທີ່​ຮັບ​ໃຊ້​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ສ້າງ​ແລະ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ; ສ້າງ​ກອງ​ທຶນ​ສະໜັບສະໜູນ​ການ​ພັດທະນາ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ແຫ່ງ​ຊາດ ​ເພື່ອລົງທຶນ​ໃຫ້​ແກ່​ການ​ຊຸກຍູ້​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ປະດິດ​ສ້າງ, ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ການ​ໝູນ​ໃຊ​ແລະການ​ມອບ​ໂອນ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ.

ທີ​ສີ່, ຫຼຸດຜ່ອນ​ຫົວ​ຂອດ ​ແລະ ຍົກ​ສູງ​ລະດັບ​ວິຊາ​ສະ​ເພາະ​ຂອງ​ລະ​ບົບປົກ​ປ້ອງຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ; ສືບ​ຕໍ່​ປັບປຸງ​ບູລະນະ​ຂໍ້​ກຳນົດ​ທາງ​ກົດໝາຍ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​​ໂດ​ຍສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ບັນດາ​ຂໍ້​ກຳນົດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປະຕິບັດ; ປ່ຽນ​ເທື່ອ​ລະ​ກ້າວ​ການ​ແກ້​ໄຂ​ຂໍ້​ພິພາດຂັດ​ແຍ່ງ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ​ໄປ​ເປັນ​ມາດ​ຕະການ​ທາງ​ພົນລະ​ເຮືອນ; ປັບປຸງກົດ​ລະບຽບ​ການປະຕິບັດ​ທັງ​ໝົດ​ຄືນ​ໃໝ່ ຕາມ​ທິດຖື​ເອົາ​ຄວາມ​ສະຫງົບ​ລຽບ​ລ້ອຍທາງ​ພົນລະເຮື​ອນ​ເປັນ​ມາດ​ຕະການ​ຕົ້ນຕໍ (ສ່ວນ​ມາດ​ຕະການ​ບໍລິຫານ​ເປັນ​ພຽງ​ມາດ​ຕະການ​ເພີ່ມ​​ເຕີມ​ໃນ​ເມື່ອ​ການລະ​ເມີດ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາລື່ນ​ກາຍ​ລະດັບ​ພົນລະ​ເຮືອນ).

ທີ​ຫ້າ, ຍົກ​ສູງ​ບົດບາດ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຂອງ​ລັດ ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປົກ​ປ້ອງ​ສິທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ. ສົມທົບ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຢ່າງ​ມີ​ປະສິດທິ​ຜົນ​ລະຫວ່າງບັນດາ​ອົງການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຂອງ​ລັດ ​ແລະ​ ບຸກຄົນ, ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງອື່ນ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ໃນ​ການງານ​ຕ່າງໆ ​ແນ​ໃສ່​ບູລະ​ບະ​ກົດໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ແມ່ນ​ເປັນ​ພື້ນຖານ​ນິຕິ​ກຳ​ທີ່​ໜັກ​ແໜ້ນ ​ເພື່ອ​ປົກ​ປັກ​ຮັກສາ​ຜົນສຳ​ເລັດ​ແຫ່ງ​ການ​ປະດິດ​ສ້າງ ​ແລະ ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ປະດິດ​ສ້າງ. ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ບັນດາ​ເຄື່ອງ​ມື​ຕິດຕາມ, ຄວບ​ຄຸມຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ເພື່ມທະວີ​ການ​ນຳ​ໃຊ້​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ໃໝ່, ພິ​ເສດ​ແມ່ນເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວສານ, ​ໃນ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ວິຊາສະ​ເພາະ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ.

ທີ​ຫົກ, ​ເປີດ​ກວ້າງ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ສະໜັບສະໜູນ, ຊ່ວຍ​ໜູນ​ທີ່​ກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບ​ການ​ຊຸກຍູ້ ​ແລະ ປົກ​ປ້ອງ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ເຊັ່ນການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຜະລິດ, ທຸລະ​ກິດ; ກໍ່ສ້າງ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຮູບ​ແບບ​​ການຮ່ວມ​ສຳພັນ​ລະຫວ່າງ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ/ສະ​ຖາ​ບັນ ກັບ​ວິ​ສາ​ຫະກິດ; ຂັບ​ນຳ​ດຳ​ເນີນ​ເຄືອ​ຂ່າຍ​ສູນຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ​ແລະ​ມອບ​ໂອນ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ​ຢູ່​ບັນດາ​ມະຫາວິທະຍາ​ໄລ, ສະ​ຖາ​ບັນ​ຄົ້ນຄວ້າ​ວິທະຍາສາດ, ​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ກັບ​ບັນດາ​ສູນ​ສະໜັບສະໜູນຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ...; ສະໜັບສະໜູນ​ການ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ແລະ​ກົດໝາຍ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ກໍ່​ຕັ້ງ​ບັນດາ​ອົງການ​ຈັດ​ຕັ້ງ​ພາລະກິດ​ນອກ​ພາກ​ລັດທີ່​ໃຫ້​ບໍລິການ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ເຊັ່ນ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວສານ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ການ​ກຳນົດ​ລາຄາຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ...

ທີ​ເຈັດ, ຍົກ​ສູງ​ລະດັບ​ຄວາມ​ສາມາດ​ຂອງບຸກຄະລາ​ກອນຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ​​ໂດ​ຍຜ່ານ​ການປ່ຽນ​ແປງ​ໃໝ່​ແລະຍູ້​ແຮງ​ການກໍ່ສ້າງ ​ຝຶກ​ອົບຮົມພະນັກງານ​ວິຊາ​ສະ​ເພາະ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ປັບປຸງ​ບູລະນະ​ບັນດາ​ມາດຕະຖານ​ກ່ຽວ​ກັບລະດັບ​ວິຊາ​ສະ​ເພາະ ​ແລະ ​ເງື່ອນ​ໄຂຮັບ​ສະໝັກ​ເຂົ້າ​ໃນ​ຕຳ​ແໜ່​ງວຽກ​ງານ​ໂດຍ​ກົງຂອງ​ອົງການ​ຄຸ້ມ​ຄອງຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ. ຕ້ອງມີ​ໂຄງການ​ຝຶກ​ອົບຮົມພະນັກງານປະສານ​ງານການ​ປະຕິບັດ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາຢູ່​ບັນດາ​ອົງການ​ປະຕິບັດ​ງານລະດັບສູນ​ກາງ​ແລະ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ; ກຳນົດບັນດາ​ເນື້ອ​ໃນລະອຽດຕົວ​ຈິງ​ໃນ​​ຂົງ​ເຂດການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ຂອງ​ລັດ ​ເພື່ອ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ການ​ເຊື່ອມ​ຕິດ​ລະຫວ່າງ​ບັນດາ​ພະນັກງານ​ປະສານ​ງານ. ຈັດ​ຕັ້ງ​ປະຕິບັດຢ່າງ​ເປັນ​ໄລຍະໆ​ໂຄງການຝຶກ​ອົບຮົມ​ຄວາມ​ຮູ້​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ໃຫ້​ພະນັດ​ງານ​ປະສານ​ງານ​ຕາມ​ທິດ​ລົງ​ເລິ​ກ​ເທື່ອ​ລະ​ກ້າວ.

ທີ​ແປດ, ​ເພີ່ມ​ທະວີ, ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ແລະ​ຮ່ວມ​ມື​ສາກົນ​ໃນ​ຂົງ​ເຂດຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ເປີດ​ກວ້າ​ງ​ແລະ​ພັດທະນາ​ຕາມລວງ​ເລິກ​ການ​ພົວພັນ​ຮ່ວມ​ມື, ຊ່ວຍ​ໜູນ​ກັບ​ບັນດາ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ມື​ໃຫຍ່​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ທາງ​ດ້ານ​ສອງ​ຝ່າຍ​ແລະ​ຫຼາຍ​ຝ່າຍ ​ໃນ​ການ​ປະຕິບັດ​ບັນດາ​ໂຄງການ​ກ່ຽວ​ກັບການ​ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ສາມາດ​ປະຕິບັດ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ ດ້ວຍ​ຈຸດປະສົງ​ຝຶກ​ອົບຮົມ​ແລະ​ຍົກ​ສູງຄວາມ​ສາມາດ​ຂອງ​ແຫຼ່ງບຸກຄະລາ​ກອນ​ທີ່​ປະຕິບັດ​ສິດທິ​ຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ​ເພີ່ມ​ທະວີ​ລະບົບ​ເກັບ​ກຳ​ແລະ​ສະໜອງ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວສານລະຫວ່າງ​ອົງການ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ແລະອົງການປະຕິບັດ​ສິດທິ, ​ແລະ​ໂຄສະນາ​ຍົກ​ສູງ​ຄວາມ​ຮັບ​ຮູ້​ຂອງປະຊາຊົນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຄວາມ​ເຄົາລົບ​ສິດທິຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ. ​ແລກປ່ຽນ​ບົດຮຽນ​ແລະ​ແບ່ງປັນ​ຄວາມ​ຮູ້​ກັບ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ໂລກກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ຫັນຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ​ເປັນ​ການ​ຄ້າ. ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ຢ່າງ​ເປັນ​ເຈົ້າ​ການ​ແລະ​ຕັ້ງໜ້າ​​ໃນ​ບັນດາ​ເວທີ​ປາ​ໄສ​ສາກົນ​ ເພື່ອ​ເຈ​ລະ​ຈາ​ກໍ່ສ້າງສະ​ຖາ​ບັນຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາສາກົນ ​ແລະ ລົງ​ນາມ​ໃນ​ສັນຍາ​ສອງ​ຝ່າຍ​ທີ່​ມີ​ເນື້ອ​ໃນ​ກ່ຽວ​ກັບຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ.../.

​ໂດຍ ດິງຫຶວຟີ່,

ຫົວໜ້າ​ກົມຊັບ​ສິນ​ທາງ​ປັນຍາ, ກະຊວງ​ວິທະຍາສາດ​ແລະ​ເຕັກ​ໂນ​ໂລ​ຊີ

-------------------------------

ບົດ​ນີ້​ໄດ້​ລົງ​ພິມ​ໃນ​ວາລະສານ​ກອມ​ມູນິດ ສະບັບ​ທີ 914 (​ເດືອນ​ທັນວາ 2018)

Other Stories

ບົດທີ່ມີຜູ້ອ່ານຫລາຍສຸດ

ບົດໃໝ່ສຸດ