ພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ -
ການບຸກທະລຸແລະປະດິດສ້າງທາງດ້ານຈິນຕະນາການທິດສະດີ
ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ
ຊ່ວຍໃຫ້ປະເທດຢືນຢັນຖານະບົດບາດຂອງຕົນໃນເວທີສາກົນ
ການບຸກທະລຸແລະປະດິດສ້າງທາງດ້ານຈິນຕະນາການທິດສະດີ
ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ
ຊ່ວຍໃຫ້ປະເທດຢືນຢັນຖານະບົດບາດຂອງຕົນໃນເວທີສາກົນ
ພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ -
ຮູບແບບການພັດທະນາທີ່ເຕັນໄປດ້ວຍຄວາມປະດິດສ້າງ ແລະ
ເປັນຜົນງານຈາກການດູດຊຶມເອົາອາລະຍະທຳມະນຸດຊາດ
ໃຫ້ເໝາະສົມກັບສະພາບຂອງຫວຽດນາມ
ທີໜຶ່ງ, ປະເທດຫຼືຊາດໃດໆ ກໍ່ສາມາດໄດ້ຮັບແລະຊົມໃຊ້ຜົນສຳເລັດ ແລະ ຄຸນຄ່າລວມທົ່ວໄປ ຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ເຊິ່ງເປັນຜົນຈາກອາລະຍະທຳຂອງມະນຸດຊາດ.
ມີທັດສະນະທີ່ວ່າ ຈະບໍ່ສາມາດມີລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມໄດ້. ຜູ້ທີ່ມີທັດສະນະນີ້ຈະເຊື່ອມໂຍງລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດກັບລັດທິທຶນນິຍົມ ໂດຍຖືວ່າເສດຖະກິດຕະຫຼາດເປັນຜະລິດຕະພັນສະເພາະຂອງລັດທິທຶນນິຍົມ, ດັ່ງນັ້ນ ການເຊື່ອມໂຍງ “ເສດຖະກິດຕະຫຼາດ” ເຂົ້າກັບ “ທິດທາງສັງຄົມນິຍົມ” ຈຶ່ງເປັນເລື່ອງອັດຕະວິໄສ, ເຈດຈຳນົງນິຍົມ. ຫຼາຍໆ ຄົນຍັງເຊື່ອອີກວ່າ ຫາກເອົາຄຳວ່າ “ຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ” ອອກໄປເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມຈະພັດທະນາໄວຂຶ້ນ ແລະບັນລຸຜົນສຳເລັດຫຼາຍກວ່າອີກ.
ຕ້ອງການຢືນຢັງສະເໝີຕົ້ນສະເໝີປາຍວ່າ ເສດຖະກິດຕະຫຼາດແມ່ນຜົນງານຂອງຄວາມສິວິໄລຂອງມະນຸດ, ໄດ້ສ້າງຕັ້ງແລະພັດທະນາໃນຂະບວນວິວັດການພັດທະນາຂອງມະນຸດ ໃນຂະນະເສດຖະກິດສິນຄ້າໄດ້ບັນລຸລະດັບທີ່ແນ່ນອນ. ເສດຖະກິດຕະຫຼາດແມ່ນເສດຖະກິດສິນຄ້າທີ່ມີການພັດທະນາຢ່າງສູງ ໂດຍການພົວພັນທາງດ້ານເສດຖະກິດທັງໝົດດຳເນີນໄປໃນຕະຫຼາດ. ເສດຖະກິດຕະຫຼາດແມ່ນຜົນສຳເລັດຂອງການພັດທະນາອາລະຍະທຳມະນຸດ ອັນມີຄ່ານິຍົມຮ່ວມກັນ ແລະມີລັສະນະແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ເສດຖະກິດຕະຫຼາດໄດ້ພັດທະນາຜ່ານຫຼາຍໄລຍະທີ່ຕ່າງກັນ, ໃນຫຼາຍລະບອບສັງຄົມ ແລະ ບັນລຸລະດັບສູງໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມ, ແຕ່ທັງນີ້່ບໍ່ໄດ້ຄວາມໝາຍວ່າ ເສດຖະກິດຕະຫຼາດເປັນຜະລິດຕະພັນສະເພາະຕົວຂອງລັດທິທຶນນິຍົມ. ເນື່ອງຈາກເສດຖະກິດຕະຫຼາດເປັນຮູບແບບເສດຖະກິດທີ່ມີລັກສະນະແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປ, ດັ່ງນັ້ນ ການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຈຶ່ງເປັນສິ່ງຈຳເປັນພາວະວິໄສສຳລັບທຸກໆປະເທດ; ປະເທດຫຼືຊາດໃດໆ ກໍ່ສາມາດໄດ້ຮັບ ແລະຊົມໃຊ້ບັນດາຜົນສຳເລັດແລະຄູນຄ່າທີ່ເປັນສາກົນຮ່ວມກັນຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະ ໃນເວລາດຽວກັນ ກໍ່ສາມາດໝູນໃຊ້ຢ່າງປະດິດສ້າງໃຫ້ເໝາະສົມກັບຈຸພິເສດ, ເງື່ອນໄຂ ແລະ ສະຖານະການຂອງປະເທດຫຼືຊາດຂອງຕົນເອງໄດ້.
ພຶດຕິກຳຕົວຈິງກໍ່ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເສດຖະກິດຕະຫຼາດເກີດຂຶ້ນ ແລະພັດທະນາໃນລະບອບສັງຄົມທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ມີຫຼາຍຮູບແບບແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ ຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດສັງຄົມນິຍົມສີສັນພິເສດຢູ່ ສປປ ຈີນ, ຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຢູ່ ຍີ່ປຸ່ນ, ຮູບແບບເສຖະກິດຕະຫຼາດສະຫວັດດີການໃນປະເທດສະວີເດັນ ແລະບັນດາປະເທດເອີຣົບເໜືອ, ຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດສັງຄົມຢູ່ ສາທາລະນະລັດສະຫະພັນເຢຍລະມັນ, ຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດເສລີຢູ່ ສະຫະລັດອາເມຣີກາ ແລະອື່ນໆ. ໃນບັນດາຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຂອງປະເທດທຶນນິຍົມ, ໃນລະດັບແລະລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ມີປັດໄຈສັງຄົມນິຍົມປາກົດຢູ່, ບໍ່ວ່າຈະໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຫຼືບໍ່ກໍ່ຕາມ. ສິ່ງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ເມັດພັນຂອງລັດທິສັງຄົມນິຍົມປາກົດຢູ່ໃຈກາງຂອງປະເທດທຶນນິຍົມທີ່ພັດທະນາແລ້ວ.
ຢ້ອນຫຼັງໄປໃນໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນຂອງການສ້າງສັງຄົມນິຍົມໃນລັດເຊຍໂຊວຽດ, ວ.ອີ. ເລນິນ ໄດ້ຮັບຮູ້ເຖິງບັນຫາຂອງການຖືເສດຖະກິດສິນຄ້າແລະລັດທິທຶນນິຍົມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ, ການບໍ່ໄຊ້ຄວາມພົວພັນສິນຄ້າ-ເງິນຕາ ເພື່ອຊຸກຍູ້ການຜະລິດ ແລະ ປົວແປງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນ. ຈາກນັ້ນ, ວ.ອີ. ເລນິນ ໄດ້ສະເໜີແລະຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດໃໝ່” (NEP) ເຊິ່ງເນື້ອໃນພື້ນຖານ ແມ່ນການຮັກສາແລະພັດທະນາບັນດາການພົວພັນຕະຫຼາດ ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດຊົນຊັ້ນກຳມາຊີບ. ການປະຕິບັດນະໂຍບາຍເສດຖະກິດໃໝ່ເຮັດໃຫ້ລັດເຊຍໂຊວຽດຫຼຸດພົ້ນຈາກສະພາບການຊັກຊ້າໃນທົດສະວັດ 1920 ໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ; ພ້ອມກັນນີ້ ຍັງຢືນຢັນເຖິງຄວາມເປັນຈິງຂອງຮູບແບບເສດຖະກິດທີ່ມີການປະສົມປະສານລະຫວ່າງເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະ ສັງຄົມນິຍົມ. ຈາກການວິເຄາະຂ້າງເທິງ ສາມາດຢືນຢັນໄດ້ວ່າ ເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະທິດທາງສັງຄົມນິຍົມບໍ່ໄດ້ຂັດແຍ້ງກັນແຕ່ຢ່າງໃດ ແລະ ສາມາດນຳມາຮ່ວມກັນເພື່ອສ້າງຮູບແບບເສດຖະກິດສັງລວມໃນໄລຍະຂ້າມຜ່ານຂຶ້ນສູ່ສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ.
ທີສອງ, ຮັບປະກັນທິດທາງສັງຄົມນິຍົມ ແລະ ການເຂົ້າຮ່ວມຂອງລັດໃນການຄວບຄຸມເສດຖະກິດຕະຫຼາດຢູ່ປະເທດຫວຽດນາມ.
ຢູ່ຫວຽດນາມ, ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ມີແຜນນະໂຍບາຍພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດ, ສົ່ງເສີມການພັດທະນາເສດຖະກິດເອກະຊົນ, ຖືເສດຖະກິດເອກະຊົນເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນທີ່ສຳຄັນ ຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າ ເປັນການເລືອກເສັ້ນທາງການພັດທະນາແບບທຶນນິຍົມ. ສິ່ງທີ່ຕ້ອງຢືນຢັນນັ້ນແມ່ນ ການຕັດສິນວ່າເສດຖະກິດເປັນ “ສັງຄົມນິຍົມ” ຫຼື “ທຶນນິຍົມ” ບໍ່ສາມາດອີງໃສ່ມາດຕະຖານດ້ານເສດຖະກິດເອກະຊົນ ຫຼືການຄວບຄຸມຕະຫຼາດ, ແຕ່ທີ່ສຳຄັນກວ່ານັ້ນແມ່ນ ຕ້ອງອີງໃສ່ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດນັ້ນແມ່ນເພື່ອໃຜ, ຊົນຊັ້ນໃດ, ຫຼັກການເຄື່ອນໄຫວຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດນັ້ນແມ່ນຫຍັງ, ຂະບວນການສ້າງຕັ້ງແລະພັດທະນາຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດນັ້ນຄືແນວໃດ, ໃຜເປັນເຈົ້າຂອງທີ່ແທ້ຈິງຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດນັ້ນ.
ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ລະບຸເຖິງລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມວ່າເປັນ “ຮູບແບບເສດຖະກິດທົ່ວໄປຂອງປະເທດເຮົາໃນໄລຍະຂ້າມຜ່ານໄປສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມ… ເພື່ອເປົ້າໝາຍ “ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ, ມີປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸດຕິທຳ ແລະ ອາລະຍະທຳ” ທີ່ເໝາະສົມກັບແຕ່ລະໄລຍະການພັດທະນາຂອງປະເທດ”(2). ຂະບວນການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ພັດທະນາພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມລ້ວນແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນຈາກຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນແລະຂອງລັດ. ເມື່ອລະບົບເສດຖະກິດແບບສັ່ງການດ້ວຍກົນໄກຫັນເປັນແຜນການລວມສູນ ທີ່ດຳເນີນການແລະຮັກສາເປັນເວລາຍາວ ໄດ້ເຜີຍໃຫ້ເຫັນຂໍ້ຈຳກັດແລະຈຸດອ່ອນ ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມຈຶ່ງໄດ້ດຳເນີນກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະເທດຢ່າງຮອບດ້ານ ໂດຍຜັນຈະຫຍາຍແຜນນະໂຍບາຍກໍ່ສ້າງ ແລະພັດທະນາລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ. ມາຮອດປະຈຸບັນ, ພາຍຫຼັງດຳເນີນກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່ເກືອບ 40 ປີ, ປະເທດຂອງເຮົາບັນລຸບັນດາຜົນງານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ເຊິ່ງຢືນຢັນສະຖານະທີ່ໝັ້ນຄົງຂອງປະເທດໃນເວທີສາກັນ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີຄວາມແຕກຕ່າງພື້ນຖານລະຫວ່າງເສດຖະກິດຕະຫຼາດທຶນນິຍົມ ແລະ ເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ເຫັນໄດ້ແຈ້ງທີ່ສຸດແມ່ນ ໃນພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດທຶນນິຍົມນັ້ນ ເຈົ້າຂອງແມ່ນນາຍທຶນ ແລະ ຊົນຊັ້ນນາຍທຶນ; ສ່ວນໃນພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ ເຈົ້າຂອງແມ່ນປະຊາຊົນ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກແລະການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ.
ພາຍຫຼັງດຳເນີນກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່ເກືອບ 40 ປີ ປະເທດຫວຽດນາມບັນລຸຜົນງານອັນຍີ່ງໃຫຍ່ທາງດ້ານພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ຢືນຢັນສະຖານະທີ່ໝັ້ນຄົງຂອງປະເທດໃນເວທີສາກົນ (ພາບການຂົນຖ່າຍສິນຄ້າສົ່ງອອກທີ່ທ່າກຳປັ່ນ ໄຊ່ງ່ອນ) _ແຫຼ່ງ: nhiepanhdoisong.vn
ພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມປະຈຸບັນແມ່ນພື້ນຖານເສດຖະກິດທີ່ກຳລັງຢູ່ໃນໄລຍະຂ້າມຜ່ານໄປສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມ; ຫຼາຍຮູບການກຳມະສິດ, ຫຼາຍພາກສ່ວນເສດຖະກິດທີ່ຈຳເປັນຍິ່ງຍັງພວມມີຢູ່ ແນໃສ່ລະດົມຊັບພະຍາກອນທັງໝົດເພື່ອພັດທະນາປະເທດ ເຊິ່ງພັກໄດ້ກຳນົດໃຫ້ເສດຖະກິດເອກະຊົນເປັນພະລັງຂັບເຄື່ອນທີ່ສຳຄັນ. ສົ່ງເສີມໃຫ້ເສດຖະກິດເອກະຊົນພັດທະນາໃນທຸກຂະແໜງການ, ວິຊາຊີບ ແລະ ຂົງເຂດທີ່ກົດໝາຍບໍ່ຫ້າມ, ເທົ່າທຽມກັບພາກສ່ວນເສດຖະກິດອື່ນໆ. ລັດສ້າງເງື່ອນໄຂຕ່າງໆໄວ້ເພື່ອການພັດທະນາເສດຖະກິດເອກະຊົນ, ແຕ່ບໍ່ຍອມຮັບການ “ຫັນພື້ນຖານເສດຖະກິດເປັນເອກະຊົນ”; ເສດຖະກິດຂອງລັດມີບົດບາດນຳ, ເປັນເຄື່ອງມືແລະກຳລັງສຳຄັນສຳລັບລັດໃນການຮັກສາສະຖຽນລະພາບຂອງເສດຖະກິດມະຫາພາກ, ຊີ້ນຳ, ຄວບຄຸມ ແລະນຳພາພາກສ່ວນເສດຖະກິດອື່ນໆ, ຊຸກຍູ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດ ສັງຄົມ ແລະ ຮັກສາທິດທາງສັງຄົມນິຍົມໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດ. ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງລັດໃນບົດບາດການຮັກສາສະຖຽນລະພາບຂອງເສດຖະກິດມະຫາພາກ, ກຳນົດທິດທາງ, ດັດສົມຄວບຄຸມ, ນຳພາພາກສ່ວນເສດຖະກິດອື່ນ, ຊຸກຍູ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມນັ້ນ ແມ່ນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການທີ່ສຳຄັນ ເພື່ອຮັກສາທິດທາງສັງຄົມນິຍົມໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະ ຍັງເປັນພື້ນຖານທີ່ສຳຄັນເພື່ອຮັບປະກັນທິດທາງສັງຄົມນິຍົມໃນເສດຖະກິດຕະຫຼາດຢູ່ຫວຽດນາມອີກນຳ.
ການເລືອກເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມນັ້ນ ຖືກຕ້ອງທີ່ສຸດ
ເພື່ອຢືນຢັນລັກສະນະຖືກຕ້ອງຂອງການເລືອກເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ ຈຳເປັນຕ້ອງຊີ້ແຈ້ງສອງບັນຫາຄື: ທີໜຶ່ງ, ຍ້ອນຫຍັງຫວຽດນາມຈຶ່ງເລືອກເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມແທນທີ່ຈະເປັນເສດຖະກິດແບບສັ່ງການດ້ວຍກົນໄກຫັນເປັນແຜນການລວມສູນ ອຸດໜູນເກື້ອກູນ? ທີສອງ, ບັນດາຜົນງານທີ່ຫວຽດນາມບັນລຸໄດ້ໃນການກໍ່ສ້າງ ແລະພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ.
ບັນຫາທີ່ໜຶ່ງ, ຫຼັງຈາກປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຢ່າງສົມບູນ (ວັນທີ 30 ເມສາ 1975), ການຮັກສາເສດຖະກິດແບບສັ່ງການດ້ວຍກົນໄກຫັນເປັນແຜນການລວມສູນເລີ່ມເຜີຍໃຫ້ເຫັນຂໍ້ຈຳກັດແລະຈຸດອ່ອນ ສົ່ງຜົນໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມຢຸດຊະງັກ: “ໄລຍະປີ 1976-1980, ອັດຕາການເຕີບໂຕສະເລ່ຍຕໍ່ປີຂອງລວມຍອດຜະລິດຕະພັນສັງຄົມພຽງ 1,4%, ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດເພີ່ມຂຶ້ນພຽງ 0,4%, ໃນຂະນະນັ້ນ ຈຳນວນປະຊາກອນເພີ່ມຂຶ້ນໃນອັດຕາສະເຫຼ່ຍ 2,24% ຕໍ່ປີ”. ສະພາບການນັ້ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນທຸກຊົນຊັ້ນໃນສັງຄົມພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທີ່ສຸດ (ຕາມການປະມານການ ໃນທົດສະຫວັດ 1980 ຊາວຫວຽດນາມ 7 ໃນ 10 ຄົນດຳລົງຊີວິດໃນສະພາບທຸກຍາກຂາດເຂີນ(3). ສະຖານະການດັ່ງກ່າວກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຈຳເປັນຮີບດ່ວນໃນການປັບປ່ຽນແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ.
ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ VI ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ (ເດືອນຕຸລາ 1986) ເປັນຂີດໝາຍແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນດຳເນີນການປ່ຽນແປງໃໝ່ຢູ່ຫວຽດນາມ, ໃນນັ້ນ ມີຄວາມໝາຍຂອງການບຸກທະລຸໃນຄວາມຄິດທຳອິດຂອງພັກກ່ຽວກັບເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນໃນສອງບັນຫາຕົ້ນຕໍ່: ທີໜຶ່ງ, ການຄິດຄືນໃໝ່ກ່ຽວກັບກົນໄກການຄຸ້ມຄອງ: “ກົນໄກການຄຸ້ມຄອງແບບລວມສູນອາດຍາສິດ ແລະ ເກື້ອກູນອຸດໜູນມາຫຼາຍປີບໍ່ໄດ້ສ້າງແຮງຜັກດັນໃນການພັດທະນາ, ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດສັງຄົມນິຍົມອ່ອນແອລົງ… ຂັດຂວາງການຜະລິດ, ຫຼຸດຜ່ອນຜົນຜະລິດ, ຄຸນນະພາບ, ປະສິດທິພາບ, ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມບໍ່ເປັນລະບຽບໃນການແຈກຢາຍ ແລະ ການໝູນວຽນຂອງສິນຄ້າ, ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດປະກົດການທາງລົບຫຼາຍຢ່າງໃນສັງຄົມ”(4). ທີສອງ, ສະເໜີຄວາມຕ້ອງການທີ່ຈະສ້າງກົນໄກການຄຸ້ມຄອງໃໝ່ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບກົດເກນພາວະວິໄສ ແລະລະດັບການພັດທະນາຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດ ໂດຍເນັ້ນໜັກເຖິງ: ຂະບວນການຫັນປ່ຽນຈາກການຜະລິດຂະໜາດໜ້ອຍໄປສູ່ການພະລິດຂະໜາດໃຫຍ່ຢູ່ຫວຽດນາມ ແມ່ນຂະບວນການຫັນປ່ຽນເສດຖະກິດທີ່ຍັງເພິ່ງພາຕົນເອງແລະຫາກຸ້ມຕົນເອງໄດ້ ໄປສູ່ເສດຖະກິດສິນຄ້າ ໂດຍມີລັກສະນະສອງປະການຂອງກົນໄກການຄຸ້ມຄອງໃໝ່: “ການວາງແຜນແມ່ນລັກສະນະເດັ່ນອັນດັບໜຶ່ງຂອງກົນໄກການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ… ການນຳໃຊ້ການພົວພັນສິນຄ້າ-ເງິນຕາຢ່າງເໝາະສົມ ແມ່ນລັກສະນະເດັ່ນອັນດັບສອງຂອງກົນໄກໃໝ່ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ”(5). ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VI ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ຢືນຢັນວ່າ: “ແກ່ນແທ້ຂອງກົນໄກໃໝ່ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດແມ່ນ ກົນໄກຫັນເປັນແຜນການຕາມວິທີການໄລ່ລຽງທຸລະກິດສັງຄົມນິຍົມ, ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການລວມສູນປະຊາທິປະໄຕ”(6). ດັ່ງນັ້ນ, ຮອດກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VI, ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ຍອມຮັບການຜະລິດສິນຄ້າ, ໝາຍວ່າຮັບຮອງເອົາກົນໄກຕະຫຼາດ, ແຕ່ຍັງບໍ່ທັນຖືເສດຖະດິດຫວຽດນາມ ເປັນເສດຖະກິດຕະຫຼາດ. ມະຕິກອງປະຊຸມສູນກາງພັກຄັ້ງທີ 6 ສະໄໝ VI ລະບຸໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ: ປີ 1986 ກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ…, ຫວຽດນາມໄດ້ພັດທະນາຈາກເສດຖະກິດແບບວາງແຜນມາເປັນເສດຖະກິດທີ່ມຸ່ງເນັ້ນຕະຫຼາດ.
ປີ 1991, ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນຄັ້ງທີ VII ໄດ້ອະນຸມັດໂຄງການການເມືອງກໍ່ສ້າງປະເທດໃນໄລຍະຂ້າມຜ່ານຂຶ້ນສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມ. ໂຄງການການເມືອງດັ່ງກ່າວສືບຕໍ່ພັດທະນາທິດສະດີກ່ຽວກັບເສດຖະກິດສິນຄ້າ: ທີໜຶ່ງ, ສະເໜີແຜນນະໂຍບາຍ “ພັດທະນາເສດຖະກິດສິນຄ້າຫຼາຍພາກສ່ວນຕາມທິດທາງສັງຄົມນິຍົມ”(7). ທີສອງ, “ລົບລ້າງກົນໄກການຄຸ້ມຄອງລວມສູນອາດຍາສິດ ແລະການເກື້ອກູນອຸດໜູນຢ່າງສິ້ນເຊີງ ແລະ ສ້າງ ກົນໄກຕະຫຼາດທີ່ມີການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ ດ້ວຍກົດໝາຍ, ແຜນການ, ນະໂຍບາຍ ແລະເຄື່ອງມືອື່ນໆ. ກໍ່ສ້າງແລະພັດທະນາຕະຫຼາດສິນຄ້າບໍລິໂພກ, ວັດຖຸອຸປະກອນ, ບໍລິການ, ທຶນຮອນ, ແຮງງານ ແລະອື່ນໆ ຢ່າງຄົບຊຸດ; ດຳເນີນການແລກປ່ຽນເສດຖະກິດໃນທົ່ວປະເທດ ແລະກັບຕະຫຼາດໂລກ”(8).
ຈາກຄວາມຮັບຮູ້ທາງດ້ານເສດຖະກິດຕະຫຼາດພາຍຫຼັງການດຳເນີນກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່ໃນ 15 ປີ, ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ຄັ້ງທີ IX (ປີ 2001) ໄດ້ລະບຸຢ່າງເປັນທາງການວ່າ ເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມເປັນ “ເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ”; ພ້ອມທັງ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເນື້ອໃນຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດທິດສັງຄົມນິຍົມນັ້ນແມ່ນ “ພື້ນຖານເສດຖະກິດສິນຄ້າຫຼາຍພາກສ່ວນທີ່ເຄື່ອນໄຫວຕາມກົນໄກຕະຫຼາດ, ມີການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ; ນັ້ນແມ່ນ ພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ”(9). ຈຸດໝາຍຂອງພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມແມ່ນພັດທະນາກຳລັງການຜະລິດ, ພັດທະນາເສດຖະກິດ ເພື່ອກໍ່ສ້າງພື້ນຖານວັດຖຸເຕັກນິກຂອງລັດທິສັງຄົມນິຍົມ ແລະ ຍົກສູງຄຸນນະພາບຊີວິດຂອງປະຊາຊົນ.
ດັ່ງນັ້ນ, ຂະບວນການຮັບຮູ້ແລະການປ່ຽນແປງຄວາມຄິດຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ຈາກລະບົບເສດຖະກິດແບບສັ່ງການດ້ວຍກົນໄກການວາງແຜນລວມສູນ ໄປເປັນລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ ຈຶ່ງເປັນຂະບວນການທີ່ຍາວນານ, ເພາະວ່າ ລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມແມ່ນຮູບແບບທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນໃນໂລກ. ຮູບແບບນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ຫວຽດນາມໄດ້ນຳມາປະຕິບັດແລະຮຽນຮູ້ຈາກປະສົບການ ເພື່ອພັດທະນາໃຫ້ກາຍເປັນຮູບແບບເສດຖະກິດໂດຍລວມໃນໄລຍະຂ້າມຜ່ານຂຶ້ນສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມ. ເຖິງວ່າຂະບວນການສຳເລັດສົມບູນຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປ, ແຕ່ກໍ່ສາມາດຢືນຢັນໄດ້ວ່າ ການເລືອກຂອງຫວຽດນາມໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດບົນເສັ້ນທາງໄປສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມນັ້ນ ຖືກຕ້ອງຢ່າງສົມບູນ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ກົດເກນຄຸນຄ່າໃນລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດມີສ່ວນຊ່ວຍໃນການຄວບຄຸມການຜະລິດ ແລະການໝູນວຽນຂອງສິນຄ້າ (ຂະແໜງການ, ອາຊີບ ແລະ ຂົງເຂດໃດທີ່ດຳເນີນທຸລະກິດໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ ແລະມີຜົນກຳໄລຫຼາຍ ຈະດຶງດູດຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມຈຳນວນຫຼາຍ; ໃນຂະນະດຽວກັນ, ຂະແໜງການ, ອາຊີບ ແລະ ຂົງເຂດທີ່ບໍ່ມີປະສິດທິຜົນ ຈະປະສົບກັບປະກົດການການຫົດຕົວ ຫຼືຖອນຕົວອອກຈາກການຜະລິດ. ປະກົດການດັ່ງກ່າວເຮັດໃຫ້ບັນດາປັດໄຈການຜະລິດຄື ທຶນ, ແຮງງານ, ທີ່ດິນ, ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ… ຖືກຈັດສັນຄືນໃໝ່, ເຮັດໃຫ້ຊັບພະຍາກອນໃນສັງຄົມຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບກວ່າອີກ. ນອກຈາກນີ້, ສິນຄ້າຍັງຖືກຄວບຄຸມຈາກແຫຼ່ງທີ່ມີລາຄາຕ່ຳໄປສູ່ແຫຼ່ງທີ່ມີລາຄາສູງ, ຈາກແຫຼ່ງທີ່ມີການສະໜອງຫຼາຍກວ່າຄວາມຕ້ອງການ ໄປສູ່ແຫຼ່ງທີ່ມີການສະໜອງໜ້ອຍກວ່າຄວາມຕ້ອງການ, ເຊິ່ງເປັນການປະກອບສ່ວນຄວບຄຸມການໝູນວຽນຂອງສິນຄ້າໃນຕະຫຼາດ). ຫຼືພາຍໃຕ້ຜົນກະທົບຂອງກົດເກນການແຂ່ງຂັນໃນລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດ, ຜູ້ຜະລິດສິນຄ້າຕ້ອງປ່ຽນແປງໃໝ່ເຕັກໂນໂລຊີ ເພື່ອຍົກສູງປະສິດທິພາບການຜະລິດ, ຫຼຸດຜ່ອນມູນຄ່າຕ່າງຫາກ ແລະຫຼຸດຜ່ອນຕົ້ນທຶນຜະລິດຕະພັນເພື່ອໃຫ້ໄດ້ເງື່ອນໄຂທີ່ເອື້ອອຳນວຍໃນການຜະລິດ ແລະ ຈຳໜ່າຍສິນຄ້າ. ດ້ວນຜົນກະທົບດັ່ງກ່າວ “ຜູ້ຜະລິດທັງສະແຫວງຫາຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນເອງ ແລະໃນເວລາດຽວກັນກໍ່ປະຕິບັດໜ້າທີ່ທີ່ບໍ່ຄາດຄິດໃນການຕອບສະໜອງຕໍ່ຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມກັນຂອງສັງຄົມ”(10). ເສດຖະກິດຕະຫຼາດກໍ່ແມ່ນຮູບແບບເສດຖະກິດທີ່ຊຸກຍູ້ຄວາມຂະຫຍັນຂັນເຄື່ອນ ແລະຫົວຄິດປະດິດສ້າງຂອງຜູ້ຜະລິດແລະທຸລະກິດ (ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ກຳໄລຫຼາຍຂຶ້ນ ຜູ້ຜະລິດແລະທຸລະກິດຕ້ອງມີຄວາມຂະຫຍັນຂັນເຄື່ອນແລະລະອຽດອ່ອນ ໃນການເຂົ້າໃຈຈິດຕະວິທະຍາແລະລົດນິຍົມຂອງຜູ້ບໍລິໂພກໃນຕະຫຼາດ, ເຂົ້າໃຈສິລະປະການທຸລະກິດ, ຄາດຄະເນຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງການສະໜອງແລະຄວາມຕ້ອງການ, ປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ປຽບໃນການຜະລິດແລະທຸລະກິດ…).
ຄຽງຄູ່ກັບຜົນປະໂຫຍດອັນໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດນຳມາໃຫ້ນັ້ນ ຈຳເປັນຕ້ອງຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າ ລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຍັງມີຂໍ້ບົກພ່ອງທີ່ບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້: ການແບ່ງຂົ້ວທາງສັງຄົມອອກເປັນສອງຂົ້ວຄື ຄົນຮັ່ງມີ ແລະ ຄົນທຸກຍາກ, ວິກິດການເສດຖະກິດທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນ, ການທຳລາຍສິ່ງແວດລ້ອມທາງນິເວດວິທະຍາ (ເພາະວ່າ ໃນລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດ, ຜູ້ຜະລິດແລະທຸລະກິດມັກຈະມຸ່ງຫວັງສະແຫວງຫາກຳໄລລ້ວນໆ, ໂດຍບໍ່ຄ່ອຍໃສ່ໃຈ ຫຼືແມ່ນແຕ່ “ຫຼີກລ່ຽງ” ຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນການປົກປ້ອງສິ່ງແວດລ້ອມທາງນິເວດວິທະຍາ)… ຄວາມພິການດັ່ງກ່າວຕ້ອງອາໄສການມີໜ້າຢູ່ຂອງລັດທີ່ມີບົດບາດໃນການສ້າງ ແລະຈັດຕັ້ງສະຖາບັນ. ນີ້ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ຕ້ອງຢືນຢັນວ່າຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງກຳນົດທິດທາງສັງຄົມນິຍົມ ສຳລັບພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຢູ່ຫວຽດນາມ. ໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ, ບົດບາດຂອງລັດໄດ້ຮັບການກຳນົດໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງໃນມະຕິກອງປະຊຸມສູນກາງພັກຄັ້ງທີ 5 ສະໄໝທີ XII (ມະຕິໝາຍເລກ 11-NQ/TW), ສະບັບລົງວັນທີ 3 ມິຖຸນາ 2017 “ວ່າດ້ວຍການປັບປຸງລະບຽບກົດໝາຍເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມໃຫ້ສົມບູນແບບ”: “ກຳນົດທິດ, ກໍ່ສ້າງແລະປັບປຸງລະບຽບກົດໝາຍດ້ານເສດຖະກິດໃຫ້ສົມບູນແບບ, ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມການແຂ່ງຂັນທີ່ຍຸຕິທຳ, ໂປ່ງໃສ ແລະມີສຸຂະພາບດີ; ນຳໃຊ້ເຄື່ອງມື, ນະໂຍບາຍ ແລະ ຊັບພະຍາກອນຂອງລັດ ເພື່ອກຳນົດທິດທາງແລະຄວບຄຸມເສດຖະກິດ, ຊຸກຍູ້ການຜະລິດທຸລະກິດ ແລະ ປົກປ້ອງສິ່ງແວດລ້ອມ; ປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າ ແລະຄວາມຍຸຕິທຳສັງຄົມໃນແຕ່ລະບາດກ້າວ, ແຕ່ລະນະໂຍບາຍການພັດທະນາ”. ການກຳນົດທິດທາງສັງຄົມນິຍົມສະແດງອອກໃນແຕ່ລະນະໂຍບາຍ, ແຕ່ລະແຜນການ ແລະ ຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດ. ນະໂຍບາຍ, ແຜນການ ແລະ ຍຸດທະສາດການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດມຸ່ງສູ່ການບັນລຸເປົ້າໝາຍແລະໜ້າທີ່ ໃນແຕ່ລະໄລຍະຂອງພາລະກິດການກໍ່ສ້າງສັງຄົມນິຍົມ, ສອດຄ່ອງກັບກົນໄກຕະຫຼາດ ແລະ ຮັບປະກັນລັກສະນະທັນສະໄໝ. ຄວາມທັນສະໄໝສະແດງອອກຜ່ານການສືບທອດຄວາມສຳເລັດຢ່າງເລືອກສັນ ໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຂອງມະນຸດຊາດ; ບັນດາປັດໄຈຂອງຕະຫຼາດ ແລະ ບັນດາປະເພດຂອງຕະຫຼາດທີ່ຄົບຊຸດ ແລະດຳເນີນການຢ່າງຄ່ອງຕົວ, ເຊື່ອມໂຍງກັບເສດຖະກິດໂລກ.
ບັນຫາທີສອງ, ສາມາດເຫັນໄດ້ວ່າ ຫຼັງຈາກດຳເນິນກິດຈະການປ່ຽນແປງໃໝ່ເກືອບ 40 ປີ ການຜັນຂະຫຍາຍແຜນນະໂຍບາຍກໍ່ສ້າງ ແລະພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ ກໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງຫຼາຍຢ່າງ ແລະບໍ່ອາດຈະປະຕິເສດໄດ້:
ກ່ຽວກັບຂະໜາດຂອງເສດຖະກິດ: “ອັດຕາການເຕີບໂຕສະເລ່ຍປະມານ 7% ຕໍ່ປີ. ຫວຽດນາມໄດ້ອອກຈາກກຸ່ມປະເທດທີ່ມີລາຍໄດ້ຕໍ່າຕັ້ງແຕ່ປີ 2008. ຂະໜາດ GDP ຕາມລາຄາປະຈຸບັນໃນປີ 2023 ບັນລຸປະມານ 10,22 ລ້ານຕື້ດົ່ງ ຫຼືປະມານ 430 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. GDP ຕໍ່ຫົວໃນປີ 2023 ໃນລາຄາປະຈຸບັນສູງເຖິງປະມານ 101,9 ລ້ານດົ່ງຕໍ່ຄົນ ຕໍ່ປີ ຫຼື 4.284 ໂດລາສະຫະລັດ, ເພີ່ມຂຶ້ນ 160 ໂດລາສະຫະລັດ ເມື່ອທຽບກັບປີ 2022”(11). “ຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນປະເທດຂອງຫວຽດນາມໃນປະຈຸບັນປະກອບດ້ວຍປະມານ 27% ຈາກເສດຖະກິດຂອງລັດ, 4% ຈາກເສດຖະກິດລວມໝູ່, 30% ຈາກເສດຖະກິດຄົວເຮືອນ, 10% ຈາກເສດຖະກິດເອກະຊົນໃນປະເທດ ແລະ 20% ຈາກພາກສ່ວນທີ່ມີການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ”(12).
ກ່ຽວກັບກິດຈະກຳການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກ: “ມູນຄ່າການສົ່ງອອກເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ປະກອບສ່ວນທີ່ສຳຄັນເຂົ້າໃນການເຕີບໂຕຂອງ GDP. ຖ້າໃນປີ 1986 ລວມຍອດມູນຄ່າສົ່ງອອກບັນລຸພຽງ 789 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ, ປີ 2006 ມູນຄ່າການສົ່ງອອກບັນລຸຫຼາຍກວ່າ 39 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ແລະ ນັບຕັ້ງແຕ່ເຂົ້າຮ່ວມອົງການການຄ້າໂລກ (WTO) ມູນຄ່າການສົ່ງອອກໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍສູງເຖິງ 335,5 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດໃນປີ 2023. ໃນດ້ານໂຄງສ້າງ, ສິນຄ້າສົ່ງອອກມີຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະຫຼາກຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ໂດຍກຸ່ມສິນຄ້າ "ສຳຄັນ" ຫຼາຍກຸ່ມມີຍອດຂາຍສູງ. ສິນຄ້າສົ່ງອອກຫຼາຍປະເພດມີປະລິມານຫຼາຍ ແລະມີມູນຄ່າການຊື້ຂາຍສູງທົ່ວໂລກ. ຖ້າໃນປີ 1986 ພວກເຮົາບໍ່ມີສິນຄ້າສົ່ງອອກທີ່ມີມູນຄ່າເກີນ 200 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດເລີຍ, ແຕ່ດຽວນີ້ໄດ້ມີສິນຄ້າສົ່ງອອກຫຼາຍປະເພດທີ່ມີມູນຄ່າການຊື້ຂາຍຫຼາຍກວ່າ 1 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເຖິງ 5 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ”(13). ມາຮອດປະຈຸບັນ, ປະເທດຫວຽດນາມມີການພົວພັນການຄ້າກັບ 224 ຄູ່ຮ່ວມມື; ໄດ້ແລະກຳລັງເຈລະຈາ, ລົງນາມ ແລະ ປະຕິບັດສັນຍາການຄ້າເສລີ (FTA) 17 ສະບັບ. ຫວຽດນາມໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນປະເທດນຳໜ້າໃນພາກພື້ນ ໃນການສ້າງຂອບການຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດຫຼາຍຝ່າຍ”(14).
ກ່ຽວກັບວຽກງານຮັກສາຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມ: ຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມແລະສະຫວັດດິການໄດ້ບັນລຸຜົນງານອັນສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງ ໂດຍສະເພາະໃນດ້າການສຶກສາ, ສາທາລະນະສຸກ ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ຄົນທີ່ປະສົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ. "ພະຍາດຫຼາຍຊະນິດທີ່ເຄີຍພົບເລື້ອຍໃນອະດີດໄດ້ຖືກຄວບຄຸມຢ່າງສຳເລັດຜົນແລ້ວ”. ຄົນທຸກຍາກ, ເດັດອາຍຸຕ່ຳກວ່າ 6 ປີ ແລະຜູ້ສູງອາຍຸ ໄດ້ຮັບປະກັນສຸຂະພາບໂດຍບໍ່ເສຍຄ່າ. ອັດຕາການຂາດສານອາຫານໃນເດັກ ແລະ ອັດຕາການຕາຍຂອງທາລົກ ຫຼຸດລົງເກືອບສາມເທົ່າ. ຮອດເດືອນເມສາ 2022, ທົ່ວປະເທດມີຕາແສງ 5.706 ຈາກ 8.227 ແຫ່ງໄດ້ມາດຕະຖານຊົນນະບົດໃໝ່, ໃນນັ້ນ 663 ຕາແສງໄດ້ມາດຕະຖານຂັ້ນສູງ ແລະ 71 ຕາແສງໄດ້ມາດຕະຖານແບບຢ່າງ”(15).
ບັນດາຜົນສຳເລັດໃນການກໍ່ສ້າງ ແລະພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢືນຢັນວ່າ ການເລືອກເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຂອງຫວຽດນາມນັ້ນ ຖືກຕ້ອງຢ່າງສົມບູນ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບກົດເກນພາວະວິໄສ ແລະທ່າອຽງຂອງເສດຖະກິດໂລກ, ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການດ້ານການພັດທະນາເສດຖະກິດຂອງຊາດ, ການກໍ່ສ້າງພື້ນຖານວັດຖຸເຕັກນິກໃນສະໄໝຂ້າມຜ່ານໄປສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ.
***
ພຶດຕິກຳຕົວຈິງແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່ຢູ່ຫວຽດ ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຢ່າງໜ້າເຊື່ອຖືເຖິງການນໍາໃຊ້ຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດເປັນວິທີການສ້າງລັດທິສັງຄົມນິຍົມ. ພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມແມ່ນພື້ນຖານເສດຖະກິດທີ່ສະຖາບັນ, ເຄື່ອງມື ແລະ ຫຼັກການໃນການດຳເນີນການທາງເສດຖະກິດຕະຫຼາດໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງ ແລະນຳໃຊ້ ເພື່ອປົດປ່ອຍກຳລັງການຜະລິດຢ່າງເຖິງຖອງ, ປົວແປງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນເທື່ອລະກ້າວ, ເພື່ອເປົ້າໝາຍ “ປະຊາຊົນຮັ່ງມີ, ປະເທດຊາດເຂັ້ມແຂງ, ມີປະຊາທິປະໄຕ, ຍຸຕິທຳ ແລະ ອາລະຍະທຳ”. ເພື່ອຍູ້ແຮງການພັດທະນາແລະການພັດທະນາທີ່ສົມບູນແບບຂອງຮູບແບບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມໃນເວລາຕໍ່ໄປ, ສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດແມ່ນ ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະຍົກສູງຄວາມຮັບຮູ້ໃຫ້ທົ່ວພັກ ແລະປະຊາຊົນທັງໝົດ ກ່ຽວກັບລັກສະນະສະເພາະ, ທາດແທ້ ແລະ ເປົ້າໝາຍຂອງເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ຈຳເປັນຕ້ອງຕໍ່ສູ້ແລະຫັກລ້າງຖ້ອຍທຳນອງທີ່ຜິດພາດຂອງບັນດາອິດທິກຳລັງສັດຕູ ແລະປະຕິການຕໍ່ລະບົບເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ ຢ່າງເດັດຂາດ ແລະບໍ່ປະນີປະນອມ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາພື້ນຖານແນວຄິດຂອງພັກ, ປົກປັກຮັກສາແລະເສີມຂະຫຍາຍບັນດາຜົນງານທີ່ບັນລຸໄດ້ໃນຂະບວນການສ້າງສາແລະພັດທະນາພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ./.
---------------
(1) ຕຳລາເສດຖະສາດການເມືອງ ມາກຊິດ-ເລນິນ, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2008, ໜ້າ 114-115.
(2) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIII, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2021, ເຫຼັ້ມ 1, ໜ້າ 128
(3) ເລ ທິ ເກວ໊: ຈາກຄວາມຄິດເຖິງຄວາມເປັນຈິງ 15 ປີແຫ່ງ “ການປ່ຽນແປງ”ເສດຖະກິດຫວຽດນາມ (1986–2001), ວາລະສານຄົ້ນຄວ້າເສດຖະກິດ, ສະບັບເລກທີ 354 (ເດືອນພະຈິກ 2007), ໜ້າ 60.
(4), (5) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ VI, ສພຈ. ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 1987, ໜ້າ 62, 63.
(6) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ VI, ປື້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ໜ້າ 65.
(7), (8) ເອກະສານຄົບຊຸດຂອງພັກ, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2007, ເຫຼັ້ມ 51, ໜ້າ 137, 138
(9) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ IX, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2001, ໜ້າ 86.
(10) ຕຳລາປະຫວັດສາດທິດສະດີເສດຖະສາດ, ສພຈ. ມະຫາວິທະຍາໄລເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2009, ໜ້າ 73.
(11) ມາຍຈີ: GDP ສະເລ່ຍຕໍ່ຫົວຄົນຫວຽດນາມ ເກີນ 100 ລ້ານດົ່ງ, https://dantri.com.vn/kinh-doanh/gdp-binh-quan-dau-nguoi-viet-nam-vuot-100-trieu-dong-20231229093332819.htm, ວັນທີ 29 ກັນຍາ 2023
(12) ຫງວຽນ ຝູ ຈ້ອງ: ບາງບັນຫາທິດສະດີ ແລະ ພຶດຕິກຳກ່ຽວກັບລັດທິສັງຄົມນິຍົມ ແລະ ເສັ້ນທາງໄປສູ່ສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມ. ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2022, ໜ້າ 31.
(13) ຄະນະການເງິນສາກົນ ແລະ ນະໂຍບາຍການເຊື່ອມໂຍງ, ສະຖາບັນຍຸດທະສາດ ແລະ ນະໂຍບາຍການເງິນ: ບັນດາຜົນງານທີ່ບັນລຸໄດ້ພາຍຫຼັງ 30 ປີ ແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່ການເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດສາກົນ, ປະຕູຂໍ້ມູນຂ່າວສານເອເລັກໂຕຣນິກຂອງກະຊວງການເງິນ, ວັນທີ 30 ພືດສະພາ 2023, https://mof.gov.vn/webcenter/portal/btcvn/pages_r/l/tin-bo-tai-chinh?dDocName=MOFUCM098068
(14) ຫງວຽນ ທູ່ຍ: ບັນດາຂີດໝາຍຂອງການຄ້າຫວຽດນາມ ພາຍຫຼັງ 35 ປີແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່, ວັນທີ 19 ທັນວາ 2022, https://www.tuyengiao.vn/nhung-dau-an-cua-thuong-mai-viet-nam-sau-hon-35-nam-doi-moi-146918
(15) ຫງວຽນ ຈ້ອງ ເຫງັຍ: ຜົນງານແຫ່ງການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມຢູ່ຫວຽດນາມຜ່ານ 35 ປີແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່, ວາລະສານກອມມູນິດ, ສະບັບເລກທີ 1008 (ເດືອນກຸມພາ 2023), ໜ້າ 3.
