ວກ. - ການມີອາຍຸສູງຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນເປັນທ່າອ່ຽງທີ່ບໍ່ສາມາດປ່ຽນແປງໄດ້ໃນສະຕະວັດທີ 21 ເຊິ່ງສ້າງຄວາມຕ້ອງການອັນຮີບດ່ວນໃນການປ່ຽນແປງໃໝ່ຈິນຕະນາການການພັດທະນາ ແລະວິທີການບໍລິຫານປົກຄອງສັງຄົມ ເພື່ອປ່ຽນຄວາມທ້າທາຍໃຫ້ເປັນແຮງຜັກດັນສຳລັບການເຕີບໂຕຢ່າງຍືນຍົງໃນຫຼາຍປະເທດ. ທົ່ວໂລກມີການປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບການປັບກິດຈະກຳທາງເສດຖະກິດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຕ້ອງການທີ່ຫຼາກຫຼາຍຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ (ເສດຖະກິດເງິນ - the silver economy). ສຳລັບຫວຽດນາມ, ໃນສະພາບການທີ່ປະຊາກອນມີອາຍຸສູງຂຶ້ນ, ຈຳເປັນຕ້ອງສຶກສາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ ເພື່ອໃຫ້ເປັນອົງປະກອບສຳຄັນຂອງໂຄງສ້າງເສດຖະກິດຂອງປະເທດ. ທິດທາງນີ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການປະຕິບັດຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດວ່າດ້ວຍຜູ້ສູງອາຍຸໃນຍຸກໃໝ່ ເພື່ອຮັບປະກັນການພັດທະນາທີ່ຮອບດ້ານແລະຍືນຍົງ.

ພື້ນຖານທາງທິດສະດີແລະການເມືອງ ແລະ
ສະພາບການຂອງການພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ.

ໃນຂະບວນການທາງປະຫວັດສາດຂອງປະເທດຊາດຫວຽດນາມ, ຈິດໃຈແຫ່ງ ຢຽນໂຮ່ງ ຍັງຄົງເປັນສັນຍະລັກອັນສະຫງ່າງາມຂອງຄວາມຮັກຊາດ ແລະ ສະຕິປັນຍາຂອງຫວຽດນາມ, ຢືນຢັນບົດບາດນຳຂອງຜູ້ສູງອາຍຸໃນພາລະກິດການກໍ່ສ້າງ, ປົກປ້ອງ ແລະ ພັດທະນາປະເທດ. ປະເພນີ "ເຄົາລົບຜູ້ສູງອາຍຸແລະໃຫ້ຄຸນຄ່າແກ່ຜູ້ມີປັນຍາ" ໄດ້ຮັບການສືບທອດ ແລະສົ່ງເສີມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍພັກແລະປະທານໂຮ່ຈິມິນໃນຕະຫຼອດຂະບວນການນຳພາການປະຕິວັດ. ເມື່ອເຂົ້າສູ່ໄລຍະແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່ ແລະການເຊື່ອມໂຍງສາກົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງ, ຜູ້ສູງອາຍຸ - "ຄົນລຸ້ນທີ່ຫາໄດ້ຍາກ" - ໄດ້ສ້າງແບບຢ່າງ ແລະປະກອບສ່ວນຕົວຈິງ ໃນກິດຈະການສ້າງສາ ແລະປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ ຕັ້ງແຕ່ການພັດທະນາເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ ແລະສັງຄົມ ຈົນເຖິງການປັບປຸງກຸ່ມກ້ອນມະຫາສາມັກຄີປວງຊົນທັງຊາດ.

ຈາກທັດສະນະການພັດທະນາ, ການປ່ຽນສະຖານະຂອງຜູ້ສູງອາຍຸຈາກ "ຜູ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດດ້ານປະກັນສັງຄົມ" ໄປເປັນ "ຊັບພະຍາກອນແລະຜູ້ສ້າງສັນ" ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການປັບນະໂຍບາຍ ແຕ່ເປັນການປ່ຽນແປງໃໝ່ຄວາມຄິດດ້ານການພັດທະນາ ບົນພື້ນຖານຂອງວັດທະນະທຳແລະປະຫວັດສາດຂອງຊາດ, ສອດຄ່ອງກັບທ່າອ່ຽງຂອງຍຸກດິຈິຕອນ ແລະຍຸກແຫ່ງການມີອາຍຸຍືນຍາວ. ນີ້ແມ່ນການສະແດງອອກຢ່າງຈະແຈ້ງເຖິງທັດສະນະມະນຸດນິຍົມທີ່ສອດຄ່ອງກັນໃນໂຄງການການເມືອງກໍ່ສ້າງປະເທດໃນສະໄໝຂ້າມຜ່ານໄປສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມ (ສະບັບເພີ່ມເຕີມແລະພັດທະນາໃນປີ 2011) ແລະໄດ້ຮັບການຢືນຢັນຢ່າງຈະແຈ້ງ ໃນເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຂອງພັກຄັ້ງທີ XIII ເຊິ່ງລະບຸວ່າ "ປະຊາຊົນຫວຽດນາມແມ່ນສູນກາງ, ເປົ້າໝາຍ ແລະແຮງຂັບເຄື່ອນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງການພັດທະນາປະເທດ”⁽¹⁾.

ໃນສະພາບການຂອງຍຸກດິຈິຕອນ, ຜູ້ສູງອາຍຸກາຍເປັນຊັບພະຍາກອນທີ່ສຳຄັນຍິ່ງ, ບໍ່ພຽງແຕ່ໃນກິດຈະກຳຊຸມຊົນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງລວມເຖິງຕ່ອງໂສ້ຄຸນຄ່າຂອງເສດຖະກິດສະໄໝໃໝ່ອີກດ້ວຍ. ການພັດທະນາທາງການແພດ, ສະພາບຊີວິດການເປັນຢູ່ທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະຄຸນນະພາບການດູແລສຸຂະພາບທີ່ດີຂຶ້ນ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈຳນວນຜູ້ສູງອາຍຸທີ່ມີສຸຂະພາບດີ, ມີຄວາມຮູ້, ມີປະສົບການ ແລະປັບຕົວເຂົ້າກັບສັງຄົມໄດ້ດີ ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ. ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງ "ແຮງງານທີ່ກະສຽນແລ້ວ" ອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ເປັນ "ຊັບພະຍາກອນທີ່ກັບຄືນມາ" ເຊິ່ງປາກົດຢູ່ໃນຫຼາຍຂົງເຂດ ເຊັ່ນ ກະສິກຳເຕັກໂນໂລຊີສູງ, ການຄ້າແລະບໍລິການ, ການສຶກສາແລະສາທາລະນະສຸກ, ການທ່ອງທ່ຽວແລະວັດທະນະທຳ, ເຕັກໂນໂລຊີຂໍ້ມູນຂ່າວສານແລະການສື່ສານ. ຜູ້ສູງອາຍຸຫຼາຍລ້ານຄົນຍັງສືບຕໍ່ຜະລິດ, ທຸລະກິດ, ໃຫ້ຄຳແນະນຳດ້ານການຄຸ້ມຄອງ, ຖ່າຍທອດທັກສະ, ສອນ, ສ້າງສັນງານສິລະປະ, ດຳເນີນການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດ, ເຂົ້າຮ່ວມໃນກິດຈະການເພື່ອສັງຄົມ, ເຂົ້າຮ່ວມກິດຈະກຳການກຸສົນ ແລະອະນຸລັກເອກະລັກທາງວັດທະນະທຳຂອງຊາດ. ຜູ້ສູງອາຍຸຫຼາຍຄົນເປັນຜູ້ປະກອບການທີ່ມີປະສົບການ, ຊ່າງຝີມືຂອງປະຊາຊົນ, ທ່ານໝໍຂອງປະຊາຊົນ, ຄູສອນຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ບຸກຄົນທີ່ມີຊື່ສຽງໃນບັນດາຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ - ຜູ້ທີ່ຖ່າຍທອດຄຸນຄ່າຊີວິດທາງບວກ ແລະປະສົບການທາງວິຊາຊີບໃຫ້ແກ່ລູກຫຼານຢ່າງງຽບໆ.

ດ້ວຍການພັດທະນາຂອງເຕັກໂນໂລຊີ, ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນຂອງຊີວິດສັງຄົມ ໄດ້ເປີດໂອກາດໃໝ່ໆ ໃຫ້ຜູ້ສູງອາຍຸໄດ້ຮຽນຮູ້, ສື່ສານ, ເຂົ້າຮ່ວມກິດຈະກຳທາງເສດຖະກິດ ແລະແບ່ງປັນຄວາມຮູ້. ຂະບວນການເຄື່ອນໄຫວ "ປະຊາຊົນຮຽນຮູ້ເຕັກໂນໂລຊີດິຈິຕອນ", ຫ້ອງຮຽນອອນໄລນ໌, ສະໂມສອນຊ່ວຍເຫຼືອຕົນເອງລະຫວ່າງລຸ້ນຄົນ ແລະເຄືອຂ່າຍຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນເພື່ອການດູແລ ແລະການສະໜັບສະໜູນເຊິ່ງກັນແລະກັນ ກຳລັງກາຍເປັນຮູບແບບການພັດທະນາຊຸມຊົນທີ່ປັບໃຫ້ເຂົ້າກັບປະຊາກອນສູງອາຍຸ. ຮູບແບບສະໂມສອນຊ່ວຍເຫຼືອຕົນເອງລະຫວ່າງລຸ້ນຄົນ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຂະຫຍາຍກວ້າງທົ່ວປະເທດ ຕາມມະຕິຕົກລົງເລກທີ 1336/QD-TTg ລົງວັນທີ 31 ສິງຫາ 2020 ຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທີ່ອະນຸມັດໂຄງການຂະຫຍາຍກວ້າງຮູບແບບສະໂມສອນຊ່ວຍເຫຼືອຕົນເອງລະຫວ່າງລຸ້ນຄົນ ຈົນຮອດປີ 2025 ນັ້ນ ພິສູດແລ້ວວ່າ ມີປະສິດທິພາບໃນການຈັດຕັ້ງຊຸມຊົນ, ສະໜັບສະໜູນການທຳມາຫາກິນ, ການດູແລສຸຂະພາບ, ການປ້ອງກັນແລະຕ້ານຄວາມຮຸນແຮງ, ຄວາມໂດດດ່ຽວ ແລະ ເສີມສ້າງຄວາມສາມັກຄີທາງສັງຄົມໃນລະດັບຮາກຖານ ເຊິ່ງເປັນພື້ນຖານສຳຄັນຂອງຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມທີ່ຍືນຍົງ ແລະ ການພັດທະນາຢ່າງທົ່ວເຖິງ.  

ແນວທາງແລະແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ນະໂຍບາຍແລະກົດໝາຍຂອງລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຜູ້ສູງອາຍຸ ກຳລັງໄດ້ຮັບການປັບປຸງໃຫ້ສົມບູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ສ້າງພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ການເສີມຂະຫຍາຍບົດບາດຂອງຜູ້ສູງອາຍຸໃນຍຸກໃໝ່. ມະຕິຕົກລົງເລກທີ 383/QD-TTg, ລົງວັນທີ 21 ກຸມພາ 2025, ຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທີ່ອະນຸມັດຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດວ່າດ້ວຍຜູ້ສູງອາຍຸຮອດປີ 2035, ດ້ວຍວິໄສທັດເຖິງປີ 2045 ລະບຸໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ: ຜູ້ສູງອາຍຸແມ່ນຊັບພະຍາກອນທີ່ສຳຄັນຂອງພາລະກິດການສ້າງສາ ແລະປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ; ຈໍາເປັນຕ້ອງເສີມຂະຫຍາຍທ່າແຮງ, ປະສົບການ, ຄວາມຮູ້ ແລະ ຊື່ສຽງທາງສັງຄົມຂອງພວກເຂົາໃຫ້ສູງສຸດໃນຂະແໜງວັດທະນະທໍາ, ສັງຄົມ, ການສຶກສາ, ວຽກເຮັດງານທຳ, ເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມມຸ່ງຫວັງ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງກຸ່ມເປົ້າໝາຍແຕ່ລະກຸ່ມ. ຍຸດທະສາດນີ້ຍັງສຸມໃສ່ການປັບປຸງສະຖາບັນແລະນະໂຍບາຍໃຫ້ສົມບູນ ເພື່ອສົ່ງເສີມໃຫ້ຜູ້ສູງອາຍຸເຂົ້າຮ່ວມໃນຕະຫຼາດແຮງງານຜ່ານສິນເຊື່ອພິເສດ, ນະໂຍບາຍພາສີ, ການຝຶກອົບຮົມວິຊາຊີບ, ການປ່ຽນສາຍອາຊີບ, ການປະກັນການດູແລໄລຍະຍາວ ແລະການຂະຫຍາຍບໍລິການສັງຄົມສະເພາະທາງ. ຄຽງຄູ່ກັບການຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດບັນດາໂຄງການເປົ້າໝາຍ ເຊັ່ນ: ໂຄງການປະຕິບັດການແຫ່ງຊາດກ່ຽວກັບຜູ້ສູງອາຍຸ ສຳລັບໄລຍະປີ 2021-2030, ການພັດທະນາວິຊາຊິບສັງຄົມສົງເຄາະ, ການຂະຫຍາຍຮູບແບບສະໂມສອນຊ່ວຍເຫຼືອຕົນເອງລະຫວ່າງລຸ້ນຄົນ ແລະອື່ນໆມີຈຸດປະສົງເພື່ອສ້າງລະບົບນິເວດແຫ່ງການດູແລ, ການຮຽນຮູ້, ການຈ້າງງານ ແລະ ບໍລິການສ້າງສັນສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸ.

ໃນລະດັບສາກົນ, ການມີອາຍຸສູງຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນແມ່ນທ່າອ່ຽງລະດັບໂລກ ແລະເປັນໜຶ່ງໃນບັນຫາສຳຄັນຂອງສະຕະວັດທີ 21. ອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ລິເລີ່ມທົດສະວັດແຫ່ງການປະຕິບັດງານເພື່ອການສູງໄວຢ່າງມີສຸຂະພາບດີ (2021-2030) ແລະ ໄດ້ລວມເອົາເປົ້າໝາຍນີ້ເຂົ້າໃນວາລະການພັດທະນາທີ່ຍືນຍົງປີ 2030 (SDGs) ໂດຍຖືວ່າ "ການສູງໄວຢ່າງມີສຸຂະພາບດີ" ເປັນເສົາຄໍ້າຂອງການພັດທະນາທີ່ຍືນຍົງ. ປະເທດພັດທະນາແລ້ວຫຼາຍປະເທດໄດ້ປ່ຽນແຮງກົດດັນຈາກການສູງໄວໃຫ້ເປັນຕົວຂັບເຄື່ອນການເຕີບໂຕໂດຍການພັດທະນາລະບົບນິເວດບໍລິການທີ່ເປັນມິດກັບຜູ້ສູງອາຍຸ, ສົ່ງເສີມເຕັກໂນໂລຊີສະໜັບສະໜູນ, ການວາງຜັງເມືອງທີ່ປັບຕົວໄດ້, ການເງິນບຳນານ, ການສຶກສາຕະຫຼອດຊີວິດ ແລະການດູແລໄລຍະຍາວ. ໃນບັນດາຮູບແບບທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດນັ້ນ ລັດມີບົດບາດສ້າງສັນ, ປົກປ້ອງສິດທິຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ, ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມການແຂ່ງຂັນທີ່ດີ ແລະໃຫ້ບໍລິການທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ; ພາກປະຊາສັງຄົມມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຕິດຕາມກວດກາ ແລະສະໜັບສະໜູນຊຸມຊົນ; ຜູ້ສູງອາຍຸເປັນທັງຜູ້ຮັບປະໂຫຍດແລະຜູ້ສ້າງສັນ. ປະສົບການນີ້ມີໄນສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງ ສຳລັບຫວຽດນາມໃນການກຳນົດນະໂຍບາຍທີ່ເໝາະສົມກັບສະພາບທາງວັດທະນະທຳ, ສະຖາບັນ ແລະ ຊັບພະຍາກອນຂອງຕົນ.

ການພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸໃນຫວຽດນາມຈຳເປັນຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ຂອບການພັດທະນາທີ່ສອດຄ່ອງ ແລະກົມກຽວກັນລະຫວ່າງວັດທະນະທຳ, ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ແລະສັງຄົມ, ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກ. ລັດມີບົດບາດໃນການອຳນວຍຄວາມສະດວກ ແລະຊີ້ນຳຜ່ານສະຖາບັນ, ມາດຕະຖານ ແລະກົດລະບຽບຕ່າງໆ ເພື່ອປົກປ້ອງສິດທິຂອງຜູ້ບໍລິໂພກສູງອາຍຸ. ຕະຫຼາດຕ້ອງດຳເນີນການບົນພື້ນຖານຂອງການແຂ່ງຂັນທີ່ເປັນທຳ, ສົ່ງເສີມການມີສ່ວນຮ່ວມທາງສັງຄົມຕາມກົດໝາຍ ແລະສ້າງຄວາມສະເໝີພາບລະຫວ່າງທຸກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ. ນະໂຍບາຍ, ໂຄງການ ແລະ ແຜນງານທັງໝົດຕ້ອງມຸ່ງເນັ້ນທີ່ຜູ້ສູງອາຍຸ, ເຄົາລົບສິດທິໃນການເລືອກຂອງພວກເຂົາ, ຮັບປະກັນຄວາມຄົບຖ້ວນ, ຄວາມຍຸຕິທຳ, ຄວາມປອດໄພ ແລະ ຄວາມຍືນຍົງທາງດ້ານການເງິນ. ການຄຸ້ມຄອງການພັດທະນາຕ້ອງອີງໃສ່ຜົນຜະລິດ, ຂໍ້ມູນ ແລະ ຫຼັກຖານ, ໂດຍວັດແທກຄຸນນະພາບ, ປະສິດທິພາບ ແລະ ຄວາມພໍໃຈຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ຈຳເປັນຕ້ອງເຊື່ອມໂຍງເປົ້າໝາຍໄລຍະສັ້ນ ກັບວິໄສທັດໄລຍະຍາວ ເພື່ອຮັບປະກັນສະຖຽນລະພາບມະຫາພາກ ແລະເສີມຂະຫຍາຍຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ ແລະຄວາມສາມາດໃນການປັບຕົວຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງໂລກ.

ຈາກພື້ນຖານທາງທິດສະດີ-ການເມືອງ ແລະພຶດຕິກຳແຫ່ງການພັດທະນາພາຍໃນປະເທດ, ສາມາດຢືນຢັນໄດ້ວ່າ ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຂົງເຂດເສດຖະກິດໃໝ່ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນການສະແດງອອກຢ່າງຈະແຈ້ງຂອງແນວຄິດການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດທີ່ຮອບດ້ານ ແລະເປັນເນື້ອໃນຂອງການຫັນທັດສະນະ "ການພັດທະນາທີ່ປົກຫຸ້ມໂດຍບໍ່ປະຜູ້ໃດໄວ້ຂ້າງຫຼັງ" ໃຫ້ເປັນຮູບປະທຳ ເຊິ່ງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມໄດ້ເນັ້ນໜັກຫຼາຍຄັ້ງ.

ການພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸຈະຊ່ວຍສົ່ງເສີມການບັນລຸຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດວ່າດ້ວຍຜູ້ສູງອາຍຸຢູ່ຫວຽດນາມຢ່າງມີຄວາມໝາຍສຳຄັນ, ປະກອບສ່ວນຢ່າງຕັ້ງໜ້າຕໍ່ການເຕີບໂຕແບບຍືນຍົງ, ເສີມສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງທາງສັງຄົມ ແລະ ສົ່ງເສີມຄຸນຄ່າທາງວັດທະນະທຳ ແລະມະນຸດສະທຳ ຂອງຫວຽດນາມໃນຍຸກໃໝ່. ສິ່ງສຳຄັນທີ່ຄວນສຸມໃສ່ແມ່ນການປັບປຸງຂອບກົດໝາຍໃຫ້ສົມບູນ, ກຳນົດມາດຕະຖານຄຸນນະພາບບໍລິການ, ພັດທະນາໂຄງສ້າງພື້ນຖານດິຈິຕອນ ແລະຊັບພະຍາກອນບຸກຄົນ, ປົກປ້ອງສິດທິຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ ແລະ ສົ່ງເສີມໃຫ້ຜູ້ສູງອາຍຸເຂົ້າຮ່ວມໃນຕະຫຼາດແຮງງານຕາມຄວາມສາມາດຂອງພວກເຂົາ.

ລັກສະນະ, ໂຄງສ້າງການດຳເນີນງານ ແລະ
ບັນຫາສຳຄັນໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ

ໃນສະພາບການທີ່ປະຊາກອນມີອາຍຸສູງຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວແລະແຜ່ຫຼາຍ, ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸກຳລັງເກີດຂຶ້ນເປັນຮູບແບບການພັດທະນາເສດຖະກິດ - ສັງຄົມທີ່ປັບຕົວໄດ້ ເຊິ່ງປະສົມປະສານການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ແລະການຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມແລະຄຸນຄ່າຂອງມະນຸດ ຢ່າງກົມກຽວ. ນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການຕອບສະໜອງນະໂຍບາຍຕໍ່ຄວາມທ້າທາຍດ້ານປະຊາກອນສາດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນກ້າວໃໝ່ໃນການຄິດກ່ຽວກັບການພັດທະນາມະນຸດຢ່າງຮອບດ້ານ, ສອດຄ່ອງກັບຈິດໃຈຂອງເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIII ຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ເຊິ່ງເນັ້ນໜັກເຖິງຄວາມຕ້ອງການທີ່ວ່າ "ຕ້ອງພັດທະນາຢ່າງຄົບຊຸດ ແລະສ້າງການເຊື່ອມໂຍງທີ່ໃກ້ຊິດ ແລະມີປະສິດທິພາບລະຫວ່າງບັນດາຂົງເຂດ, ບັນດາພື້ນທີ່, ບັນດາພາກສ່ວນເສດຖະກິດ, ບັນດາປະເພດການຜະລິດແລະທຸລະກິດ”⁽²⁾.

ຈາກຜົນການສຶກສາຈໍານວນໜຶ່ງໃຫ້ເຫັນວ່າ, ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ (silver economy) ໝາຍເຖິງລະບົບເສດຖະກິດທີ່ມຸ່ງຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການທີ່ຫຼາກຫຼາຍຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ ຜ່ານກົນໄກແລະນະໂຍບາຍຂອງລັດ, ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຕະຫຼາດ ແລະຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບທາງສັງຄົມ. ໃນລະບົບນິເວດນີ້, ຜູ້ສູງອາຍຸເປັນທັງຜູ້ຮັບປະໂຫຍດຈາກບໍລິການ ແລະຜູ້ສ້າງມູນຄ່າ; ລັດມີບົດບາດໃນການຊີ້ນຳ, ສ້າງສັນ ແລະປະສານງານ; ຕະຫຼາດມີໜ້າທີ່ໃນການຈັດສັນຊັບພະຍາກອນ; ສັງຄົມເຮັດໜ້າທີ່ຕິດຕາມກວດກາແລະສະໜັບສະໜູນ. ເປົ້າໝາຍແມ່ນການຍົກລະດັບຄຸນນະພາບຊີວິດ, ຮັບປະກັນສະຫວັດດີການ ແລະ ເປີດໂອກາດການເຕີບໂຕໃໝ່ໃຫ້ແກ່ເສດຖະກິດ ໂດຍນຳໃຊ້ຄວາມຮູ້, ປະສົບການ ແລະ ກຽດສັກສີທາງສັງຄົມຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ.

ຈາກທັດສະນະທາງດ້ານໂຄງສ້າງ, ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸດຳເນີນການຕາມຫຼັກຕັກກະສາມປະການຄື: ຄວາມຕ້ອງການ - ການສະໜອງ - ຜົນໄດ້ຮັບ.

ທີໜຶ່ງ, ຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ສູງອາຍຸມີຫຼາຍແງ່ມູມ, ຕັ້ງແຕ່ການດູແລສຸຂະພາບແບບປ້ອງກັນ, ການກວດພົບພະຍາດໃນໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນ, ການປິ່ນປົວ ແລະການຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບ ຈົນເຖິງການດູແລໄລຍະຍາວຢູ່ເຮືອນ, ໃນຊຸມຊົນ ແລະໃນສະຖານພະຍາບານສະເພາະທາງ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຍັງມີຄວາມຕ້ອງການດ້ານທີ່ຢູ່ອາໄສ, ການຂົນສົ່ງ ແລະສະພາບແວດລ້ອມໃນຕົວເມືອງທີ່ເປັນມິດ; ອຸປະກອນແລະເຕັກໂນໂລຊີຊ່ວຍເຫຼືອ (ເຄື່ອງຊ່ວຍຟັງ, ການກວດຈັບການລົ້ມ, ການຕິດຕາມໄລຍະໄກ); ການເງິນບໍານານ ແລະປະກັນໄພການດູແລໄລຍະຍາວ; ການຈ້າງງານທີ່ຍືດຫຍຸ່ນ; ການຮຽນຮູ້ຕະຫຼອດຊີວິດ; ວັດທະນະທໍາ, ກິລາ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະກິດຈະກໍາອາສາສະໝັກທີ່ເໝາະສົມ.

ທີສອງ, ການໃຫ້ບໍລິການຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການອອກແບບໃຫ້ເປັນລະບົບນິເວດທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັນ, ເຊື່ອມໂຍງຂົງເຂດຕ່າງໆເຂົ້າດ້ວຍກັນ ຄື: ສາທາລະນະສຸກ - ການດູແລ - ການຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບໂດຍໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີ; ທີ່ຢູ່ອາໄສ - ການພັດທະນາຕົວເມືອງທີ່ປັບຕົວໄດ້; ການເງິນ - ການປະກັນໄພ; ການສຶກສາຕະຫຼອດຊີວິດ; ວັດທະນະທໍາ - ການທ່ອງທ່ຽວ; ການສະໜັບສະໜູນດ້ານກົດໝາຍ-ສັງຄົມ.

ທີສາມ, ຜົນຜະລິດຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການວັດແທກຢ່າງສະເພາະເຈາະຈົງຜ່ານຕົວຊີ້ວັດດ້ານສຸຂະພາບ, ຄວາມພຶງພໍໃຈ, ຄວາມປອດໄພ, ຄວາມສະເໝີພາບ,  ຄວາມຍືນຍົງທາງດ້ານການເງິນ ຕະຫຼອດຈົນການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຜະລິດຕະພາບປັດໄຈລວມ (TFP) ໂດຍເສີມຂະຫຍາຍຄວາມຮູ້ແລະປະສົບການຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ.

ຈາກພື້ນຖານດັ່ງກ່າວ, ມີບັນຫາສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕ້ອງພິຈາລະນາເມື່ອສ້າງ ແລະພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ:

ສະຖາບັນແລະນະໂຍບາຍເປັນຕົວນຳທາງ. ການຄົ້ນຄວ້າກຳນົດຕຳແໜ່ງຂອງເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ ໃຫ້ເປັນສ່ວນປະກອບໜຶ່ງໃນໂຄງສ້າງເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ໂດຍປະສົມປະສານເຂົ້າກັບຍຸດທະສາດ ແລະແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ສຳລັບໄລຍະປີ 2026-2035. ໃນເວລາດຽວກັນ, ເຄື່ອງມືທາງນະໂຍບາຍ, ມາດຕະຖານແລະເກນການບໍລິການ ຕ້ອງສອດຄ່ອງກັນ ໂດຍປ່ຽນຈາກແນວທາງທີ່ມຸ່ງເນັ້ນສະຫວັດດີການພຽງຢ່າງດຽວ ໄປສູ່ຂອບສະຖາບັນທີ່ສ້າງສັນ. ການປັບປຸງຂອບກົດໝາຍໃຫ້ສົມບູນເພື່ອປົກປ້ອງຜູ້ບໍລິໂພກສູງອາຍຸເປັນສິ່ງຈຳເປັນທີ່ສຸດ. ຈຳເປັນຕ້ອງມິການກຳນົດຄວາມຮັບຜິດຊອບຢ່າງຈະແຈ້ງ ສຳລັບການເປີດເຜີຍຄຸນນະພາບແລະລາຄາບໍລິການຕໍ່ສາທາລະນະ, ກົນໄກການຮັບປະກັນ, ຂັ້ນຕອນການຮ້ອງຮຽນ ແລະມາດຕະການທີ່ເຂັ້ມງວດ ເພື່ອຈັດການແກ້ໄຂກິດຈະກຳສໍ້ກົງ, ການໂຄສະນາທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈຜິດ ຫຼື ການຕະຫຼາດແບບຫຼາຍລະດັບທີ່ແອບແຝງ ເຊິ່ງແນໃສ່ຜູ້ສູງອາຍຸ. ການກຳນົດມາດຕະຖານເກນ ແລະກົດລະບຽບສຳລັບກຸ່ມບໍລິການຫຼັກ ເຊັ່ນ: ການດູແລໄລຍະຍາວ, ການຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບ, ພື້ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະເຂດຕົວເມືອງທີ່ເໝາະສົມ, ເຕັກໂນໂລຊີຊ່ວຍເຫຼືອ, ການສຶກສາຕະຫຼອດຊີວິດ, ການທ່ອງທ່ຽວແລະວັດທະນະທຳທີ່ເປັນມິດ, ການເງິນບຳນານ. ມາດຕະຖານເຫຼົ່ານີ້ຈະເປັນພື້ນຖານສຳລັບການປະເມີນຄຸນນະພາບ, ການກຳນົດລາຄາບໍລິການ ແລະ ການດຳເນີນງານດ້ານບໍລິການທະນາຄານ ແລະບໍລິການທາງການເງິນ.

ກົນໄກການສັ່ງຊື້, ການປະມູນ ແລະການກຳນົດລາຄາ ຄວນເຊື່ອມໂຍງກັບຜົນໄດ້ຮັບ, ສົ່ງເສີມຮູບແບບການປ້ອງກັນ, ການຟື້ນຟູໃນໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ການດູແລໃນຊຸມຊົນ; ການເປີດເຜີຍສ່ວນປະກອບຂອງຕົ້ນທຶນ ເພື່ອເພີ່ມຄວາມຮັບຜິດຊອບ. ອອກແບບມາດຕະການຈູງໃຈທາງພາສີ ແລະສິນເຊື່ອແບບມີເງື່ອນໄຂ ສຳລັບວິສາຫະກິດທີ່ໃຫ້ບໍລິການມາດຕະຖານ; ສົ່ງເສີມການເປັນຜູ້ປະກອບການ ແລະການສ້າງຕັ້ງ "ກຸ່ມທຸລະກິດບໍລິການຜູ້ສູງອາຍຸ" ໃນພື້ນທີ່ທີ່ເໝາະສົມ; ຈັດສັນທີ່ດິນສຳລັບໂຄງສ້າງພື້ນຖານດ້ານການດູແລໄລຍະຍາວ, ການຟື້ນຟູ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີສະໜັບສະໜູນ; ສ້າງຄວາມເທົ່າທຽມກັນໃນການແຂ່ງຂັນລະຫວ່າງບັນດາພາກສ່ວນເສດຖະກິດ, ໂດຍສະເພາະພາກເອກະຊົນ ແລະ ສະຫະກອນບໍລິການ.

ຕະຫຼາດ - ການເຊື່ອມໂຍງລະບົບຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງລະດັບມືອາຊີບ. ປະຈຸບັນ, ການໃຫ້ບໍລິການສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸໃນຫວຽດນາມຍັງຄົງກະຈັດກະຈາຍ, ຂາດມາດຕະຖານ, ການເຊື່ອມໂຍງລະບົບຕ່ອງໂສ້ອ່ອນແອ, ກົນໄກການຊຳລະເງິນທີ່ບໍ່ສົ່ງເສີມການປ້ອງກັນແລະການຟື້ນຟູໃນໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງກຳນົດມາດຕະຖານຂະບວນການດູແລໃຫ້ເປັນໄປຕາມຄວາມຕ້ອງການສະເພາະບຸກຄົນ ແລະການຈັດການກໍລະນີ; ສ້າງກົນໄກໃນການປະສານງານການສົ່ງຕໍ່ ລະຫວ່າງບໍລິການດ້ານສຸຂະພາບ ແລະບໍລິການສັງຄົມ; ພັດທະນາສູນບໍລິການປະສົມປະສານໃຫ້ເປັນສູນກາງສຳລັບບໍລິການທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັນ ແລະສົ່ງເສີມການຮ່ວມມືລະຫວ່າງພາກລັດແລະເອກະຊົນ ເພື່ອຂະຫຍາຍຄວາມສາມາດໃນການສະໜອງ ໃນຂະນະທີ່ຮັກສາມາດຕະຖານຄຸນນະພາບ. ລັດຈຳເປັນຕ້ອງເຜີຍແຜ່ການຈັດອັນດັບຄຸນນະພາບຂອງຜູ້ໃຫ້ບໍລິການ, ເພີ່ມທະວີການກວດກາ, ການກວດສອບ, ການຊີ້ນຳ ແລະ ການຈັດການການລະເມີດຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ພ້ອມທັງຮັບປະກັນຄວາມໂປ່ງໃສຂອງຂໍ້ມູນບົນແພລດຟອມດິຈິຕອນ ແນໃສ່ປັບປຸງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນຂອງຜູ້ບໍລິໂພກແລະຕະຫຼາດ.

ໂຄງສ້າງພື້ນຖານດິຈິຕອນ ແລະ ຂໍ້ມູນທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັນ – ເຄື່ອງມືການກຳກັບດູແລສະໄໝໃໝ່ຂອງເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ. ການຕິດຕັ້ງໂຄງສ້າງພື້ນຖານດິຈິຕອນສາມຊັ້ນແມ່ນຄວາມຕ້ອງການອັນຮີບດ່ວນ: i- ການລະບຸຕົວຕົນຜູ້ສູງອາຍຸດ້ວຍລະບົບດິຈິຕອນ ຊ່ວຍໃຫ້ກວດສອບໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ, ຫຼຸດຂັ້ນຕອນ, ຍົກເວັ້ນຂັ້ນຕອນສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸບາງກຸ່ມ, ປ້ອງກັນການສໍ້ໂກງ ແລະ ອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການເຂົ້າເຖິງບໍລິການດິຈິຕອນທີ່ປອດໄພ; ii- ບັນທຶກສຸຂະພາບເອເລັກໂຕຣນິກທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບຂໍ້ມູນປະກັນສັງຄົມ, ປະກັນໄພ ແລະແຮງງານ ຊ່ວຍໃຫ້ສາມາດກວດສອບຄຸນນະພາບບໍລິການໄດ້ຕາມເວລາຈິງ ແລະເຊື່ອມໂຍງຂົງເຂດສາທາລະນະສຸກ, ສັງຄົມ ແລະ ປະກັນໄພ; iii- ແພລດຟອມທີ່ເຊື່ອມໂຍງການສະໜອງແລະຄວາມຕ້ອງການບໍລິການ ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມໂປ່ງໃສຂອງຂໍ້ມູນ, ຫຼຸດຄວາມບໍ່ສົມດຸນ, ເພີ່ມປະສິດທິພາບການຈັດສັນ ແລະສ້າງສາງຂໍ້ມູນ ສຳລັບການວາງແຜນ, ການພະຍາກອນ ແລະການປະເມີນນະໂຍບາຍ. ພ້ອມກັນນັ້ນແມ່ນການສ້າງມາດຕະຖານຂໍ້ມູນທີ່ເປັນເອກະພາບ, ກົນໄກການຄວບຄຸມການເຂົ້າເຖິງທີ່ຊັດເຈນ ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພຂອງຂໍ້ມູນ ແລະອິນເຕີເຟດທີ່ໃຊ້ງານງ່າຍເໝາະສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸ.

ບຸກຄະລາກອນທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງເປັນສິ່ງຈຳເປັນ. ການດູແລຜູ້ສູງອາຍຸ, ໂດຍສະເພາະການດູແລໄລຍະຍາວ, ຈຳເປັນຕ້ອງມີມາດຕະຖານວິຊາຊີບທີ່ເຂັ້ມງວດ ເຊິ່ງຕ້ອງປະສົມປະສານຄວາມຊ່ຽວຊານດ້ານການແພດ, ສັງຄົມ, ຈິດວິທະຍາ, ການຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບ, ໂພຊະນາການ ແລະ ຄວາມປອດໄພ. ການພັດທະນາຂອບຄວາມສາມາດ ແລະ ໂຄງການຝຶກອົບຮົມໃນລະດັບວິທະຍາໄລ ແລະມະຫາວິທະຍາໄລ; ກົນໄກສຳລັບການພັດທະນາວິຊາຊີບຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ; ລະບົບສຳລັບກວດສອບຄຸນນະພາບຂອງສະຖານທີ່ສະໜອງ ແລະ ຊຸດມາດຖານສຳລັບການປະເມີນຄວາມສາມາດຂອງແຕ່ລະບຸກຄົນ. ມີກົນໄກໃນການອອກໃບອະນຸຍາດ, ຕໍ່ອາຍຸ ແລະ ຍົກເລີກໃບອະນຸຍາດປະກອບວິຊາຊີບ ໂດຍອີງໃສ່ມາດຕະຖານທາງຈັນຍາບັນ ແລະຄຸນນະພາບຂອງການໃຫ້ບໍລິການ. ນອກເໜືອຈາກກຳລັງວິຊາຊີບແລ້ວ, ຍັງຈຳເປັນຕ້ອງພັດທະນາລະບົບເຄືອຂ່າຍອາສາສະໝັກຊຸມຊົນທີ່ມີການຝຶກອົບຮົມຂັ້ນພື້ນຖານ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນກິດຈະກຳທີ່ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງມີການແຊກແຊງທາງການແພດ, ພ້ອມທັງສົ່ງເສີມທັກສະດ້ານດິຈິຕອນສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸ ເພື່ອໃຫ້ພວກເຂົາສາມາດເຂົ້າຮ່ວມ ແລະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ ໃນເສດຖະກິດດິຈິຕອນ.

ການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ແລະ ຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມທາງສັງຄົມ. ການປ່ຽນແປງຄວາມຮັບຮູ້ແລະພຶດຕິກຳແມ່ນເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນສຳລັບການພັດທະນາຢ່າງຍືນຍົງຂອງເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ. ການປ່ຽນຈາກອະຄະຕິທີ່ວ່າ "ຜູ້ສູງອາຍຸມັກຖອຍໄປຢູ່ເບື້ອງຫຼັງ" ໄປສູ່ການຍອມຮັບວ່າຜູ້ສູງອາຍຸເປັນຜູ້ສ້າງສັນ, ປ່ຽນຈາກທັດສະນະຄະຕິແບບຕັ້ງຮັບ ສູ່ການມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງຕັ້ງໜ້າ, ການຄັດເລືອກແລະການກວດສອບບໍລິການຕ່າງໆ. ນະໂຍບາຍການສື່ສານຕ້ອງ "ຖືກຕ້ອງ, ຈະແຈ້ງ ແລະ ຄົບຖ້ວນ" ສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸ, ສຸມໃສ່ການແນະນຳກ່ຽວກັບສິດທິໃນການເຂົ້າເຖິງບໍລິການຢ່າງປອດໄພ, ການໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີສະໜັບສະໜູນ, ປ້ອງກັນການໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີໃນທາງທີ່ຜິດພາດ ສໍ້ໂກງ; ສຳລັບຄອບຄົວ, ຄວາມເນັ້ນການພັດທະນາທັກສະການດູແລ ແລະຈິດຕະວິທະຍາຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ; ສຳລັບວິສາຫະກິດ, ຄວນເນັ້ນຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ສັງຄົມ ແລະການກຳນົດມາດຕະຖານຄຸນນະພາບ; ສຳລັບເຈົ້າໜ້າທີ່ທີ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ, ຄວນເຊີດຊູຈັນຍາບັນ ແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງການ. ຂະບວນການເຄື່ອນໄຫວ "ມີສຸຂະພາບດີ - ມີຄວາມສຸກ - ມີປະໂຫຍດ", ການຍ້ອງຍໍຊົມເຊີຍບຸກຄົນທີ່ເປັນແບບຢ່າງ, ການຂະຫຍາຍແບບຢ່າງທີ່ດີ ແລະແນວປະຕິບັດທີ່ມີປະສິດທິພາບ ຈະສ້າງແຮງຈູງໃຈແລະປັບປຸງຄວາມໄວ້ວາງໃຈໃນສັງຄົມ.

ການຮັບເອົາປະສົບການສາກົນທີ່ເໝາະສົມກັບເງື່ອນໄຂຂອງຫວຽດນາມ. ການເຂົ້າເຖິງປະສົບການສາກົນກ່ຽວກັບຮູບແບບການໃຫ້ບໍລິການ, ມາດຕະຖານວິຊາຊີບ, ກົນໄກການກຳນົດລາຄາ, ລະບົບການຊຳລະເງິນ, ການຄຸ້ມຄອງຂໍ້ມູນ ແລະອື່ນໆ ເປັນສິ່ງຈຳເປັນ, ແຕ່ຕ້ອງເລືອກໃຊ້ໃຫ້ເໝາະສົມ, ບໍ່ແມ່ນການຄັດລອກມາໂດຍບໍ່ພິຈາລະນາ, ຮັບປະກັນຄວາມສອດຄ່ອງກັບສະພາບເສດຖະກິດ ແລະສັງຄົມຂອງຫວຽດນາມ. ຜັນຂະຫຍາຍການທົດລອງໃນຫຼາຍພື້ນທີ່, ວິເຄາະປະສິດທິພາບ, ຄວາມຍຸຕິທຳ ແລະຄວາມຍືນຍົງ; ລະບຸອຸປະສັກດ້ານສະຖາບັນ; ສະເໜີການປັບປຸງນະໂຍບາຍໂດຍອີງໃສ່ຫຼັກຖານດ້ານຂໍ້ມູນ. ການສະຫຼຸບພຶດຕິກຳຕົວຈິງຕ້ອງໄດ້ເຊື່ອມໂຍງກັບລະບົບຂໍ້ມູນດິຈິຕອນ - ຕັ້ງແຕ່ບັນທຶກສຸຂະພາບເອເລັກໂຕຣນິກ ແລະຂໍ້ສະເໜີແນະຈາກຜູ້ໃຊ້ ຈົນເຖິງຜົນໄດ້ຮັບຈາກການສະໜອງແລະຄວາມຕ້ອງການ - ເພື່ອໃຫ້ນະໂຍບາຍຕ່າງໆ "ເຂົ້າເຖິງພື້ນທີ່ແລະປະຊາຊົນ" ຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະ ມີຄວາມສາມາດທີ່ຈະຂະຫຍາຍອອກແລະເຜີຍແຜ່ທົ່ວປະເທດໄດ້.

ດັ່ງນັ້ນ, ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຂົງເຂດເສດຖະກິດໃໝ່ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນວິທີການພັດທະນາສັງຄົມທີ່ມີມະນຸດສະທຳ, ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຢ່າງຈະແຈ້ງເຖິງແນວທາງແລະແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ນະໂຍບາຍແລະກົດໝາຍຂອງລັດກ່ຽວກັບຜູ້ສູງອາຍຸ.

ຄຳແນະນຳບາງປະການ

ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກ, ການປົກຄອງຢ່າງສ້າງສັນຂອງລັດ ແລະ ຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບຂອງສັງຄົມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸຈຳເປັນຕ້ອງເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນໃໝ່ ສຳລັບການເຕີບໂຕຢ່າງຍືນຍົງ, ການປັບປຸງຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມ ແລະເສີມຂະຫຍາຍຄຸນຄ່າທາງວັດທະນະທຳ ແລະມະນຸດສະທຳຂອງຫວຽດນາມໃນຍຸກໃໝ່. ເພື່ອໃຫ້ຂົງເຂດນີ້ກາຍເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນໃໝ່ໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາຢ່າງແທ້ຈິງ ຈຳເປັນຕ້ອງພິຈາລະນາບັນຫາຕໍ່ໄປນີ້:

ທີໜຶ່ງ, ການສ້າງສະຖາບັນນຳພາອີງໃສ່ການວາງແນວທາງໃນລະດັບເອກະສານ-ຍຸດທະສາດ. ໃນເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມຄັ້ງທີ XIII ພັກຂອງເຮົາຢືນຢັນວ່າ “ປະຊາຊົນຊາວຫວຽດນາມແມ່ນສູນກາງ, ເປົ້າໝາຍ ແລະແຮງຂັບເຄື່ອນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງການພັດທະນາປະເທດ”⁽³⁾. ຈາກຈິດໃຈດັ່ງກ່າວ, ຄວນດຳເນີນການຄົ້ນຄວ້າເພື່ອລວມເນື້ອໃນຂອງການພັດທະນາເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸໄວ້ໃນເອກະສານຂອງພັກ, ແນໃສ່ວາງສິ່ງນີ້ເປັນອົງປະກອບສຳຄັນຂອງຍຸດທະສາດການພັດທະນາປະເທດ, ສ້າງພື້ນຖານທາງການເມືອງທີ່ເປັນເອກະພາບສຳລັບເປົ້າໝາຍ, ແຜນງານ ແລະ ການຈັດສັນຊັບພະຍາກອນ. ຈຳເປັນຕ້ອງສະຫຼຸບຄຳສັ່ງເລກທີ 59-CT/TW, ລົງວັນທີ 27 ກັນຍາ 1995, ຂອງຄະນະເລຂາທິການສູນກາງພັກ ສະໄໝທີ VII "ກ່ຽວກັບການເບິ່ງແຍງຜູ້ສູງອາຍຸ" ເພື່ອອອກນະໂຍບາຍໃໝ່ທີ່ເໝາະສົມກັບສະພາບການໃນປະຈຸບັນ, ສະແດງໃຫ້ເຫັນຢ່າງຈະແຈ້ງເຖິງຄຳຂວັນທີ່ວ່າ ຜູ້ສູງອາຍຸເປັນທັງຜູ້ຮັບປະໂຫຍດແລະຜູ້ສ້າງສັນ. ການຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດຍຸດທະສາດແຫ່ງຊາດວ່າດ້ວຍຜູ້ສູງອາຍຸເຖິງປີ 2035, ວິໄສທັດເຖິງປີ 2045, ໄດ້ກຳນົດຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ຈຸດໃຈກາງໃນການດຳເນີນງານ ແລະປະຕິບັດນະໂຍບາຍເພື່ອສົ່ງເສີມໃຫ້ຜູ້ສູງອາຍຸເຂົ້າຮ່ວມໃນຕະຫຼາດແຮງງານ, ໂດຍສຸມໃສ່ການຝຶກອົບຮົມໃໝ່ ແລະການພັດທະນາທັກສະດິຈິຕອນ.

ການປັບປຸງຂອບນະໂຍບາຍສຳລັບ "ຕະຫຼາດຜູ້ສູງອາຍຸ" ໃຫ້ສົມບູນຄົບຖ້ວນ, ເຂົ້າເຖິງໄດ້ ແລະ ສາມາດຄຸ້ມຄອງຜູ້ບໍລິໂພກສູງອາຍຸໄດ້. ຈຸດສຸມແມ່ນການສ້າງຂອບກົດໝາຍເພື່ອຄວາມໂປ່ງໃສໃນເລື່ອງຄຸນນະພາບ-ລາຄາ, ຂໍ້ຜູກພັນດ້ານຂໍ້ມູນ, ການຮັບປະກັນ ແລະຊ່ອງທາງຮັບເລື່ອງຮ້ອງຮຽນອິດສະຫຼະ; ລົງໂທດຢ່າງເດັດຂາດຕໍ່ການສໍ້ໂກງ, ການໂຄສະນາທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈຜິດ ແລະການຕະຫຼາດແບບຫຼາຍລະດັບທີ່ແອບແຝງ. ນຳໃຊ້ກົນໄກການສັ່ງຊື້ - ການປະມູນ - ການກຳນົດລາຄາ ຕາມຜົນໄດ້ຮັບ, ປ່ຽນຈາກການຈ່າຍເງິນຕາມປັດໄຈນຳເຂົ້າ ເປັນການຈ່າຍເງິນຕາມຜົນຜະລິດ, ສົ່ງເສີມບໍລິການດ້ານການປ້ອງກັນ, ຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບ ແລະ ການດູແລຊຸມຊົນ. ສົ່ງເສີມການຈັດຕັ້ງ "ກຸ່ມບໍລິການຜູ້ສູງອາຍຸ", ຂະຫຍາຍສິ່ງຈູງໃຈດ້ານພາສີ ແລະສິນເຊື່ອແບບມີເງື່ອນໄຂ ສຳລັບວິສາຫະກິດທີ່ໃຫ້ບໍລິການມາດຕະຖານ; ຈັດສັນທີ່ດິນສຳລັບໂຄງສ້າງພື້ນຖານການດູແລໄລຍະຍາວ, ເຕັກໂນໂລຊີສະໜັບສະໜູນແລະຕົວເມືອງທີ່ປັບຕົວໄດ້. ກະຈາຍແຫຼ່ງທຶນໃຫ້ຫຼາກຫຼາຍ (ງົບປະມານ, ການປະກັນໄພ, ສິນເຊື່ອພິເສດ, ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງພາກລັດແລະເອກະຊົນ ແລະ ເງິນທຶນສັງຄົມ), ການສ້າງກົນໄກທາງການເງິນທີ່ຍືນຍົງ ແລະເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍສຳລັບ "ລະບົບນິເວດຜູ້ສູງອາຍຸ" ທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງນັ້ນ ກໍ່ມີຄວາມສຳຄັນເຊັ່ນກັນ.

ກ່ຽວກັບການປະສານງານມະຫາພາກ, ຂໍ້ມູນ, ບຸກຄະລາກອນ ແລະອຳນາດໃນການຄົ້ນຄວ້າແລະສະເໜີນະໂຍບາຍນັ້ນ ຈຳເປັນຕ້ອງສຶກສາເສີມສ້າງບົດບາດຂອງອົງການລະດັບຊາດກ່ຽວກັບຜູ້ສູງອາຍຸຫວຽດນາມ ໃນການປະສານງານລະຫວ່າງຂະແໜງການ,ເຊື່ອມໂຍງເປົ້າໝາຍດ້ານຜົນການປະຕິບັດງານ ເຂົ້າກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຫົວໜ້າອົງການ; ການເປີດເຜີຍຄວາມຄືບໜ້າແລະຜົນການດຳເນີນງານປະຈຳປີຕໍ່ສາທາລະນະ ເພື່ອໃຫ້ສັງຄົມສາມາດກວດສອບໄດ້. ການປັບປຸງໂຄງສ້າງພື້ນຖານດິຈິຕອນສາມຊັ້ນໃຫ້ສົມບູນ ລວມເຖິງການລະບຸຕົວຕົນຜູ້ສູງອາຍຸດ້ວຍລະບົບດິຈິຕອນ; ບັນທຶກສຸຂະພາບອີເລັກໂຕຣນິກທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບຂໍ້ມູນຮັກສາຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມ, ການປະກັນໄພ ແລະແຮງງານ; ແພລດຟອມທີ່ເຊື່ອມໂຍງການສະໜອງ-ຄວາມຕ້ອງດ້ານບໍລິການ, ຮັບປະກັນຄວາມສາມາດໃນການເຊື່ອມຕໍ່, ການຄົ້ນຫາຂໍ້ມູນ, ຄວາມປອດໄພຂອງຂໍ້ມູນ, ອິນເຕີເຟດໃຊ້ງານງ່າຍ, ບໍ່ມີອຸປະສັກທາງດິຈິຕອນ. ກ່ຽວກັບຊັບພະຍາກອນບຸກຄົນ, ຈຳເປັນຕ້ອງກຳນົດມາດຕະຖານວິຊາຊີບການດູແລໄລຍະຍາວ, ສ້າງຂອບຄວາມສາມາດ, ໂຄງການຝຶກອົບຮົມ, ການຄວບຄຸມຄຸນນະພາບຂອງຜູ້ສະໜອງ ແລະ ກົນໄກສຳລັບການອອກແລະຕໍ່ອາຍຸໃບຮັບຮອງວິຊາຊີບ; ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ຕ້ອງພັດທະນາເຄືອຂ່າຍອາສາສະໝັກໃນຊຸມຊົນ ແລະຂະຫຍາຍການຮ່ວມມືສາກົນໃນການຝຶກອົບຮົມ ແລະການຮັບຮອງວິຊາຊີບ.

ສົ່ງເສີມນະໂຍບາຍທີ່ສຳຄັນຜ່ານໂຄງການທົດລອງ ແລະການຂະຫຍາຍຜົນ. ຄ່ອຍໆ ອອກແບບລະບົບປະກັນການດູແລໄລຍະຍາວແບບປະສົມປະສານ ເຊິ່ງລວມມີການດູແລທາງການແພດ, ການຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບ ແລະ ການດູແລທີ່ບ້ານ ດ້ວຍກົນໄກການຮ່ວມຈ່າຍທີ່ເໝາະສົມ, ມາດຕະຖານຄຸນນະພາບ ແລະການປົກປ້ອງຜູ້ໃຊ້. ການຜັນຂະຫຍາຍກົນໄກການທົດສອບນະໂຍບາຍແບບຄວບຄຸມ (sandbox) ສຳລັບຮູບແບບຕົວເມືອງທີ່ປັບຕົວໄດ້ຕາມໄວຊະລາ, ສູນບໍລິການແບບປະສົມປະສານ, ແພລດຟອມດິຈິຕອນທີ່ເຊື່ອມໂຍງບໍລິການຕ່າງໆ ໂດຍມີການປະເມີນເອກະລາດ, ການເປີດເຜີຍຕໍ່ສາທາລະນະ ແລະ ພຽງແຕ່ຂະຫຍາຍຜົນໂດຍອີງໃສ່ຫຼັກຖານທີ່ປະຈັກເທົ່ານັ້ນ. ຍູ້ແຮງການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ລະດັບຊາດກ່ຽວກັບເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ, ການຂະຫຍາຍຮູບແບບທີ່ດີ ແລະແນວປະຕິບັດທີ່ດີທີ່ສຸດ, ການຍົກຍ້ອງໃຫ້ກຽດຜູ້ສູງອາຍຸທີ່ເປັນແບບຢ່າງທີ່ດີ, ປ້ອງກັນການຫາຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຜູ້ບໍລິໂພກສູງອາຍຸ. ຂະຫຍາຍການຈັດຊື້ຈັດຈ້າງພາກລັດ ແລະການສັ່ງຊື້ທີ່ມີນະວັດຕະກຳ ສຳລັບຜະລິດຕະພັນແລະບໍລິການການດູແລ ແລະສະໜັບສະໜູນຜູ້ສູງອາຍຸ ເຊັ່ນ: ອຸປະກອນອຳນວຍຄວາມສະດວກ, ຫຸ່ນຍົນດູແລຄົນເຈັບ, ໂຄງສ້າງພື້ນຖານດ້ານການຂົນສົ່ງທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍ, ຊອບແວສະໜັບສະໜູນ ແລະອື່ນໆ ລ້ວນເຊື່ອມໂຍງກັບມາດຕະຖານທາງເຕັກນິກ, ຄວາມປອດໄພ ແລະ ປະສິດທິພາບດ້ານຕົ້ນທຶນ.

ສືບຕໍ່ປັບປຸງບູລະນະຂອບກົດໝາຍ ແລະເຄື່ອງມືບັງຄັບໃຊ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຄວບຄຸມກິດຈະກຳທາງເສດຖະກິດ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການທີ່ຫຼາກຫຼາຍຂອງຜູ້ສູງອາຍຸ ຜ່ານກົນໄກແລະນະໂຍບາຍຂອງລັດ, ການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຕະຫຼາດ ແລະ ຄວາມເຫັນດີເປັນເອກະພາບຂອງສັງຄົມໂດຍລວມ - ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ; ພັດທະນາລະບົບມາດຕະຖານລະດັບຊາດສຳລັບບໍລິການດູແລໄລຍະຍາວ ແລະຟື້ນຟູສະມັດຖະພາບສຳລັບຜູ້ສູງອາຍຸ; ການຈັດຕັ້ງຖານຂໍ້ມູນລະດັບຊາດກ່ຽວກັບຜູ້ສູງອາຍຸ; ສ້າງຂອບກົດໝາຍສຳລັບວິສາຫະກິດເຕັກໂນໂລຊີໃນການພັດທະນາຜະລິດຕະພັນ ແລະບໍລິການ ເພື່ອການດູແລ ແລະສະໜັບສະໜູນຜູ້ສູງອາຍຸ; ຈັດຕັ້ງກອງທຶນສະໜັບສະໜູນການເລີ່ມຕົ້ນທຸລະກິດທາງສັງຄົມໃນຂົງເຂດ "ເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸ" ໂດຍເຊື່ອມໂຍງການຝຶກອົບຮົມ - ການບົ່ມເພາະ - ການເຊື່ອມຕໍ່ຕະຫຼາດ ພ້ອມທັງກຳນົດມາດຕະຖານຕົວຊີ້ວັດການປະເມີນເສດຖະກິດຜູ້ສູງອາຍຸລະດັບຊາດແລະລະດັບທ້ອງຖິ່ນ ເຊິ່ງຈະເຜີຍແຜ່ເປັນປະຈຳທຸກປີ. ການລວມເອົາຄວາມສະເໝີພາບທາງເພດ, ການລວມເອົາດິຈິຕອນ ແລະ ການເຂົ້າເຖິງຢ່າງທົ່ວເຖິງໃນນະໂຍບາຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຜູ້ສູງອາຍຸ ໂດຍເນັ້ນກຸ່ມຜູ້ດ້ອຍໂອກາດໃນເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ແລະເຂດຊົນເຜົ່າສ່ວນນ້ອຍ, ຮັບປະກັນວ່າບໍ່ມີໃຜຖືກປະໄວ້ຂ້າງຫຼັງ./.

-----------------------

 (1) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIII, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2021, ເຫຼັ້ມ I, ໜ້າ 116

(2) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIII, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ I, ໜ້າ 45

(3) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIII, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ I, ໜ້າ 116