ສະພາບປະຈຸບັນຂອງລັດວິສາຫະກິດໃນຫວຽດນາມ

ພາບລວມຂອງລັດວິສາຫະກິດໃນທົ່ວໂລກ ແລະ ໃນຫວຽດນາມ

ປະເທດສ່ວນໃຫຍ່ໃນໂລກປະຈຸບັນຍັງຄົງຮັກສາລະບົບເສດຖະກິດທີ່ລັດເປັນເຈົ້າຂອງໄວ້ ເພື່ອຮັບປະກັນການຄຸ້ມຄອງທາງເສດຖະກິດ, ຮັກສາສະຖຽນລະພາບ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ. ນັບທັງໃນປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວ, ຂົງເຂດເສດຖະກິດຂອງລັດກໍ່ມີບົດບາດສຳຄັນ ແລະອີງຕາມຍຸດທະສາດການຄຸ້ມຄອງ, ເສດຖະກິດຂອງລັດຈະມີຂອບເຂດ ແລະ ສັດສ່ວນທີ່ແຕກຕ່າງກັນ⁽¹⁾. ກຳມະສິດຂອງລັດໃນກຸ່ມປະເທດ G7 ຢູ່ທີ່ປະມານ 30% ຂອງຊັບສິນແຫ່ງຊາດທັງໝົດ ໂດຍສຸມໃສ່ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ, ບໍລິການສາທາລະນະ ແລະ ຂົງເຂດທີ່ສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດ.

ໃນປະເທດຫວຽດນາມ, ມາຮອດວັນທີ 31 ທັນວາ 2023, ມີລັດວິສາຫະກິດ 671 ແຫ່ງ ແລະ ວິສາຫະກິດອີກ 142 ແຫ່ງທີ່ມີຫຸ້ນແລະການປະກອບສ່ວນທຶນຂອງລັດ⁽²⁾, ໂດຍມີຊັບສິນທັງໝົດ 4,19 ລ້ານຕື້ດົ່ງ; ສ່ວນຂອງລັດຖືຫຸ້ນມີມູນຄ່າ 1,985 ລ້ານຕື້ດົ່ງ; ລາຍໄດ້ລວມກວ່າ 3 ລ້ານຕື້ດົ່ງ; ກຳໄລກ່ອນຫັກພາສີເກືອບ 243 ພັນຕື້ດົ່ງ. ອັດຕາກຳໄລກ່ອນພາສີ/ຫຸ້ນ (ROE) ສະເລ່ຍໃນປີ 2024 ແມ່ນ 12%.

ໂດຍສະເພາະ ສຳລັບວິສາຫະກິດທີ່ລັດເປັນເຈົ້າຂອງ 100%, ເຖິງແມ່ນວ່າລັດວິສາຫະກິດຈະກວມເອົາອັດຕາສ່ວນພຽງໜ້ອຍໜຶ່ງໃນເສດຖະກິດ (ປະມານ 0,08% ຂອງຈຳນວນວິສາຫະກິດທີ່ກຳລັງດຳເນີນງານ), ແຕ່ກໍຖືຊັບພະຍາກອນທາງເສດຖະກິດຈຳນວນຫຼາຍ (ປະມານ 7% ຂອງຊັບສິນທັງໝົດ ແລະ 10% ຂອງທຶນຂອງວິສາຫະກິດທັງໝົດ, ກວມເອົາປະມານ 25,78% ຂອງທຶນການຜະລິດແລະທຸລະກິດທັງໝົດ, 23,4% ຂອງມູນຄ່າຊັບສິນຄົງທີ່ ແລະການລົງທຶນທາງການເງິນໄລຍະຍາວ, ປະກອບສ່ວນ 28% ຂອງພາສີແລະການຊຳລະເງິນອື່ນໆທັງໝົດໃຫ້ແກ່ງົບປະມານຂອງລັດ). ຂະໜາດຊັບສິນສະເລ່ຍຂອງລັດວິສາຫະກິດໜຶ່ງແມ່ນ 4.100 ຕື້ດົ່ງຫວຽດນາມ, ສູງກວ່າວິສາຫະກິດທີ່ມີການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດເຖິງ 10 ເທົ່າ ແລະ ສູງກວ່າວີສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດເຖິງ 109 ເທົ່າ. ລັດວິສາຫະກິດຂອງຫວຽດນາມກຳລັງຖືສ່ວນແບ່ງຕະຫຼາດຂະໜາດໃຫຍ່ຫຼາຍໃນບາງຂົງເຂດ ເຊັ່ນ: ພະລັງງານ, ໂທລະຄົມມະນາຄົມ, ທະນາຄານ... ເຊິ່ງປະກອບສ່ວນຫຼາຍກວ່າ 29% ຂອງ GDP ຂອງປະເທດ⁽³⁾.

ຈາກການລວບລວມຂໍ້ມູນພາສີສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ລັດວິສາຫະກິດດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ໃນ 17 ຂະແໜງການແລະຂົງເຂດເສດຖະກິດ. ໃນແງ່ຂອງຂະໜາດ (ຄຳນວນຈາກຊັບສິນ, ສ່ວນຂອງຜູ້ຖືຫຸ້ນ ແລະ ລາຍໄດ້) ລັດວິສາຫະກິດສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນສຸມໃສ່ບາງຂະແໜງການເຊັ່ນ: ພະລັງງານ, ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່, ຂໍ້ມູນຂ່າວສານແລະການສື່ສານ, ໂຄງສ້າງພື້ນຖານດ້ານການຂົນສົ່ງ ແລະການຂົນສົ່ງ. ສຳລັບຂະແໜງການເສດຖະກິດທີ່ເຫຼືອ ເຊັ່ນ ສິລະປະ ການບັນເທິງ, ກະສິກຳແລະປ່າໄມ້, ຄັງສິນຄ້າ, ການຄ້າຂາຍສົ່ງແລະຂາຍຍ່ອຍ, ການສ້ອມແປງລົດຍົນ ແລະ ລົດຈັກ... ລັດວິສາຫະກິດມີຂະໜາດກາງ ແລະ ຂະໜາດ, ເຖິງແມ່ນວ່າປະສິດທິພາບການດຳເນີນງານຈະບໍ່ຕໍ່າກວ່າວິສາຫະກິດທີ່ມີການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດທີ່ດຳເນີນງານໃນຂະແໜງການດຽວກັນ ແຕ່ຜົນກະທົບຂອງພວກເຂົາກໍ່ບໍ່ຫຼາຍ, ອາດຈະພິຈາລະນາປັບໂຄງສ້າງ, ການລວມຕົວກິດຈະການ, ການຂາຍສ່ວນທຶນ ແລະ ການຫັນເປັນຫຸ້ນສ່ວນ ເພື່ອລະດົມຊັບພະຍາກອນທາງສັງຄົມ ແລະຊ່ວຍໃຫ້ລັດສຸມໃສ່ພັດທະນາຂະແໜງການຫຼັກ ແລະອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານໄດ້.

ການປຽບທຽບການເຕີບໂຕຂອງລັດວິສາຫະກິດ ກັບວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ:

ການປຽບທຽບການເຕີບໂຕໃນໄລຍະປີ 2021-2023 ໂດຍອີງຈາກຂໍ້ມູນຂອງຂະແໜງການພາສີ:

ຊັບສິນທັງໝົດຂອງລັດວິສາຫະກິດເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 2,7% ຕໍ່ປີ, ໃນຂະນະທີ່ວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ ເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 6,9% ຕໍ່ປີ ແລະ 15% ຕໍ່ປີຕາມລຳດັບ; ທຶນຈົດທະບຽນໃນລັດວິສາຫະກິດເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 2,4% ຕໍ່ປີ, ໃນຂະນະທີ່ທຶນໃນວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ ເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 7,5% ແລະ 12,75% ຕໍ່ປີຕາມລຳດັບ.

ລາຍໄດ້ລວມຂອງລັດວິສາຫະກິດເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍເກືອບ 10% ຕໍ່năm, ໃນຂະນະທີ່ລາຍໄດ້ລວມຂອງວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ ເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 4,8% ຕໍ່ປີ ແລະ 11% ຕໍ່ປີຕາມລຳດັບ; ກຳໄລກ່ອນຫັກພາສີທັງໝົດ (LNTT) ຂອງລັດວິສາຫະກິດເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍ 8,5% ຕໍ່ປີ, ໃນຂະນະທີ່ວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ ປະສົບການເຕີບໂຕທາງລົບ (LNTT ໃນປີ 2023 ຕ່ຳກວ່າປີ 2022).

ເງິນສົມທົບຈາກລັດວິສາຫະກິດທີ່ສົ່ງເຂົ້າລົບປະມານຂອງລັດເພີ່ມຂຶ້ນໂດຍສະເຫຼ່ຍ 18% ຕໍ່ປີ, ໃນຂະນະທີ່ເງິນສົມທົບຈາກວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ ເພີ່ມຂຶ້ນໂດຍສະເລ່ຍ 5% và 7,4% ຕໍ່ປີ ຕາມລຳດັບ (ເງິນສົມທົບຈາກລັດວິສາຫະກິດບໍ່ລວມກຳໄລທີ່ຈັດສັນ, ເງິນປັນຜົນ ແລະ ລາຍໄດ້ຈາກນ້ຳມັນດິບ).

ດັ່ງນັ້ນ, ເຖິງວ່າລັດວິສາຫະກິດຈະມີການເຕີບໂຕຂອງຊັບສິນແລະສ່ວນທຶນທີ່ຕໍ່າກວ່າວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ(ເຊິ່ງເຫັນໄດ້ຈາກລະດັບການລົງທຶນເພີ່ມເຕີມ, ການຂະຫຍາຍການຜະລິດ ແລະການລົງທຶນໂຄງການໃໝ່ທີ່ຕ່ຳກວ່າ), ແຕ່ປະສິດທິພາບໃນການດຳເນີນງານ (ການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ແລະກຳໄລ) ແລະການປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນງົບປະມານຂອງລັດນັ້ນສູງກວ່າວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ ແລະ ວິສາຫະກິດທີ່ບໍ່ແມ່ນຂອງລັດ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.

ສະຖານະປະຈຸບັນຂອງການລົງທຶນແລະການພັດທະນາຂອງລັດວິສາຫະກິດ

ກ່ຽວກັບສະຖານະການການລົງທຶນຂອງລັດວິສາຫະກິດ: ໃນປີ 2021 ເງິນທຶນລົງທຶນຂອງລັດວິສາຫະກິດກວມເອົາ 24,6% ຂອງເງິນທຶນລົງທຶນຂອງລັດທັງໝົດ ແລະ ເກືອບ 10% ຂອງເງິນທຶນລົງທຶນທາງສັງຄົມທັງໝົດໃນໄລຍະປີ 2016-2021. ການລົງທຶນຂອງລັດວິສາຫະກິດໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງ ແລະ ພັດທະນາລະບົບໂຄງສ້າງພື້ນຖານທີ່ຈຳເປັນສຳລັບການພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມ; ໂຄງການລົງທຶນສຳຄັນຫຼາຍໂຄງການທີ່ມີການເຊື່ອມຕໍ່, ຜົນກະທົບຕໍ່ເນື່ອງແລະສ້າງແຮງຜັກດັນນັ້ນ ໄດ້ຮັບບຸລິມະສິດໃນການອະນຸມັດ ແລະ ຜັນຂະຫຍາຍປະຕິບັດ⁽⁴⁾.   

ເງິນທຶນລົງທຶນໃນປີ 2022 ຂອງກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ 19 ແຫ່ງພາຍໃຕ້ຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງທຶນຂອງລັດໃນວິສາຫະກິດ (ເຊິ່ງໄດ້ໂອນໄປໃຫ້ກະຊວງການເງິນຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນປີ 2025) ມີມູນຄ່າປະມານ 156 ພັນຕື້ດົ່ງ⁽⁵⁾. ໃນນັ້ນ, ຂະແໜງພະລັງງານ (ໄຟຟ້າ, ຖ່ານຫີນ) ກວມເອົາ 80,47%, ການກໍ່ສ້າງໂຄງສ້າງພື້ນຖານການຂົນສົ່ງ (ການກໍ່ສ້າງສະໜາມບິນ, ທ່າເຮືອ, ທາງຫຼວງ, ໂລຈິສະຕິກ) ກວມເອົາ 10,61%, ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີຂໍ້ມູນ ກວມເອົາ 7,88% ແລະ ການຜະລິດອຸດສາຫະກຳ (ອຸດສາຫະກຳເຄມີ, ການຜະລິດຢາສູບ) ກວມເອົາ 0,41%, ການຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານ (ການບິນ, ທາງທະເລ) ກວມເອົາ 0,05%, ການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ (ເມັດພັນປ່າ, ການປຸງແຕ່ງໄມ້, ການປຸງແຕ່ງຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ, ການປູກກາເຟ) ກວມເອົາ 0,57%. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ລັດວິສາຫະກິດ, ໂດຍສະເພາະກຸ່ມເສກຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່, ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທີ່ມີຢູ່ຢ່າງເຕັມທີ່ເພື່ອລະດົມທຶນສຳລັບໂຄງການສຳຄັນແລະຈຳເປັນທີ່ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມ; ພວກເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ສຸມໃສ່ການລົງທຶນໃນຂະແໜງການຊັ້ນນຳທີ່ສ້າງແຮງຜັກດັນ ແລະສະໜັບສະໜູນການເພີ່ມຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນຂອງເສດຖະກິດ; ແລະພວກເຂົາຍັງຂາດຜະລິດຕະພັນໃນດ້ານເຕັກໂນໂລຊີຂັ້ນສູງ ແລະເຕັກໂນໂລຊີຫຼັກ ທີ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ພາກສ່ວນອື່ນໆ ຫຼືມີທ່າແຮງທີ່ຈະນຳພາການຫັນປ່ຽນໂຄງສ້າງທາງເສດຖະກິດໄປສູ່ຄວາມທັນສະໄໝ, ການຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການສົ່ງອອກ ເຊັ່ນ: ກົນຈັກຄວາມແມ່ນຍຳສູງ, ການຜະລິດຊິ້ນສ່ວນ, ເຄື່ອງຈັກ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ສົມບູນ... ກິດຈະກຳການລົງທຶນຂອງລັດວິສາຫະກິດຍັງຄົງກະຈັດກະຈາຍ, ຂາດການປະສານງານ, ການເຊື່ອມໂຍງ ແລະ ການໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກຈຸດແຂງຂອງວິສາຫະກິດໃນຂະແໜງການຕ່າງໆເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຳຄັນ, ໂດຍສະເພາະ ໃນການຈັດຫາເງິນທຶນໂຄງການ. ໃນຂະນະທີ່ວິສາຫະກິດບາງແຫ່ງປະສົບບັນຫາໃນການລະດົມທຶນ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ການດຳເນີນໂຄງການລ່າຊ້າ (ໂດຍສະເພາະໂຄງການຜະລິດໄຟຟ້າ, ໂຄງການພັດທະນາແຫຼ່ງນ້ຳມັນແລະອາຍແກັສ ແລະໂຄງການຂະໜາດໃຫຍ່) ແຕ່ກໍ່ຍັງມີວິສາຫະກິດຈຳນວນໜຶ່ງທີ່ມີເງິນທຶນ ແລະຊັບສິນທີ່ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ງານ. ບາງວິສາຫະກິດດຳເນີນໂຄງການລົງທຶນເມື່ອຄວາມສາມາດທາງດ້ານການເງິນຂອງຕົນບໍ່ພຽງພໍ, ໂດຍອາໄສເງິນກູ້ທັງໃນປະເທດແລະຕ່າງປະເທດ  ເຊິ່ງເພີ່ມຕົ້ນທຶນການລົງທຶນ ແລະເຮັດໃຫ້ປະເຊີນກັບຄວາມສ່ຽງສູງຍ້ອນການຜັນຜວນຂອງອັດຕາແລກປ່ຽນ. ການແກ້ໄຂໂຄງການທີ່ຂາດທຶນແລະບໍ່ມີປະສິດທິພາບຕ້ອງໃຊ້ຊັບພະຍາກອນແລະເວລາ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ຄວາມຄິດທີ່ຫຼີກລ່ຽງຄວາມສ່ຽງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ວິສາຫະກິດບໍ່ກ້າທີ່ຈະລົງທຶນໂຄງການໃໝ່.

ສາເຫດຕົ້ນຕໍຂອງຂໍ້ບົກຜ່ອງທີ່ກ່າວມາຂ້າງເທິງນີ້ລວມມີ: ລະບຽບກົດໝາຍກ່ຽວກັບການລົງທຶນຂອງລັດວິສາຫະກິດຍັງບໍ່ທັນຄົບຊຸດ ບໍ່ເປັນເອກະພາບ, ຕ້ອງການອ້າງອີງເຖິງເອກະສານຈຳນວນຫຼາຍ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ຂະບວນການກະກຽມການລົງທຶນຍືດເຍື້ອເສຍເວລາຫຼາຍ; ບໍ່ເອົາໃຈໃສ່ຍູ້ແຮງການແບ່ງງານ, ແບ່ງຂັ້ນຄຸ້ມຄອງ, ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ວິສາຫະກິດເປັນເຈົ້າການໃນການຕັດສິນໃຈຢ່າງວ່ອງໄວແລະທັນທ່ວງທີ ເພື່ອຄວ້າເອົາໂອກາດ ແລະ ແນວໂນ້ມການລົງທຶນໃນສະພາບການໃໝ່. ລັດວິສາຫະກິດຫຼາຍແຫ່ງຍັງບໍ່ທັນເປັນເຈົ້າການໃນການຍູ້ແຮງການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ປ່ຽນແປງໃໝ່ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ; ລະດັບການຄຸ້ມຄອງວິສາຫະກິດຂອງພວກເຂົາຍັງບໍ່ເປັນໄປຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງການປ່ຽນແປງໃໝ່. ຈຸດປະສົງການລົງທຶນຂອງລັດໃນບາງກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ ບໍ່ໄດ້ແຍກໜ້າທີ່ການລົງທຶນເພື່ອປະສິດທິພາບ ອອກຈາກໜ້າທີ່ເພື່ອຈຸດປະສົງທາງການເມືອງແລະສັງຄົມ ຢ່າງຈະແຈ້ງ ຈຶ່ງສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການຈັດຕັ້ງການກວດສອບແລະການປະເມີນຜົນການດຳເນີນງານ ຕະຫຼອດຈົນປະສິດທິພາບຂອງການຄຸ້ມຄອງລັດວິສາຫະກິດ.

ສະພາບການໃນປະຈຸບັນ ແລະ ທັດສະນະ, ເປົ້າໝາຍຂອງພັກແລະລັດ
ກ່ຽວກັບການປ່ຽນແປງໃໝ່ແລະປັບປຸງຍົກສູງປະສິດທິພາບຂອງລັດວິສາຫະກິດ

ສະຖານະການສາກົນແລະພາຍໃນປະເທດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ລັດວິສາຫະກິດ

ການປ່ຽນແປງທາງເສດຖະກິດແລະການເມືອງທີ່ວ່ອງໄວແລະສັບສົນທົ່ວໂລກ ກຳລັງສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດໂລກ, ລວມທັງເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມ, ໂດຍສະເພາະເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມມີການເປີດກວ້າງເປັນພິເສດ. ການແຂ່ງຂັນທາງຍຸດທະສາດລະຫວ່າງບັນດາປະເທດມະຫາອຳນາດກຳລັງທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນ, ຂະຫຍາຍຂອບເຂດ ແລະເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມຂົ້ນຂຶ້ນ. ການປັບປ່ຽນນະໂຍບາຍທີ່ຜ່ານມາມໍ່ນີ້ຂອງບາງປະເທດ, ໂດຍສະເພາະນະໂຍບາຍພາສີຕອບແທນ, ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຜັນຜວນຢ່າງຫຼາຍໃນເສດຖະກິດໂລກ ແລະເສດຖະກິດພາຍໃນປະເທດ, ສ້າງຄວາມສ່ຽງແລະສິ່ງທ້າທາຍໃໝ່ໆຫຼາຍຢ່າງ. ຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງແລະການປະທະກັນດ້ວຍອາວຸດໃນບາງພາກພື້ນຂອງໂລກໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ລະບົບຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງທົ່ວໂລກ, ສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ການຜະລິດ ແລະການເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດຂອງວິສາຫະກິດຕ່າງໆ.

ການແຂ່ງຂັນດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ, ປັນຍາປະດິດ ແລະ ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນ ມີການພັດທະນາຢ່າງແຂງແຮງ ເຊິ່ງໄດ້ສ້າງການປ່ຽນແປງທີ່ສຳຄັນໃນວິທີການຜະລິດ ແລະ ກໍ່ໃຫ້ເກີດສິ່ງທ້າທາຍໃໝ່ໆຫຼາຍຢ່າງ ຕໍ່ຮູບແບບການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການປົກຄອງເສດຖະກິດແບບດັ້ງເດີມ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຂະບວນການຫັນປ່ຽນການຜະລິດທີ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຍຸດທະສາດການເຕີບໂຕສີຂຽວແຫ່ງຊາດ ກໍ່ໄດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ເຂົ້າເຖິງຊັບພະຍາກອນທາງດ້ານການເງິນ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່, ພ້ອມທັງປະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍໃນການປັບປຸງຊັບພະຍາກອນໃຫ້ດີທີ່ສຸດ, ຫຼຸດຜ່ອນຕົ້ນທຶນການຜະລິດ, ຫຼຸດລາຄາຜະລິດຕະພັນ ແລະ ປັບປຸງຍົກສູງຄຸນນະພາບຜະລິດຕະພັນ.

ສະຖານະການທາງການເມືອງ-ສັງຄົມ ແລະ ເສດຖະກິດມະຫາພາກພາຍໃນປະເທດມີຄວາມໝັ້ນຄົງ, ທ່າແຮງ, ຖານະ ແລະ ຊື່ສຽງໃນລະດັບສາກົນຂອງປະເທດໄດ້ຮັບການຍົກສູງຂຶ້ນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເສດຖະກິດຫວຽດນາມຍັງປະເຊີນກັບບັນຫາຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂ: ຄວາມສ່ຽງຂອງຄວາມລ້າຫຼັງດ້ານເຕັກໂນໂລຢີ, ກັບດັກລາຍໄດ້ປານກາງ, ກຳລັງການຜະລິດແລະການເພິ່ງພາຕົນເອງທາງເສດຖະກິດຍັງບໍ່ສູງ; ການສູູງໄວຂອງປະຊາກອນຢ່າງໄວວາ; ຄວາມແຕກຕ່າງດ້ານການພັດທະນາລະຫວ່າງພາກພື້ນ; ໄພພິບັດທາງທໍາມະຊາດ, ໂລກລະບາດ, ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ, ມົນລະພິດສິ່ງແວດລ້ອມ, ການຫຼຸດລົງຂອງຊັບພະຍາກອນ... ການເຊື່ອມໂຍງທາງເສດຖະກິດກັບໂລກທີ່ເລິກເຊິ່ງແລະກວ້າງຂວາງຍິ່ງຂຶ້ນ ນຳມາເຊິ່ງໂອກາດແລະສິ່ງທ້າທາຍ ກ່ຽວກັບການຂະຫຍາຍຕະຫຼາດ, ການກະຈາຍຜະລິດຕະພັນ ແລະ ການເພີ່ມຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນຂອງວິສາຫະກິດຫວຽດນາມ, ລວມທັງລັດວິສາຫະກິດ.

ພັກແລະລັດ ມຸ່ງໝັ້ນທີ່ຈະປະຕິຮູບສະຖາບັນຢ່າງແຂງແຮງ ເພື່ອປົດລັອກຊັບພະຍາກອນທັງໝົດໃນສັງຄົມ, ນຳໃຊ້ແຫຼ່ງທຶນຂອງລັດໃນການປຸກກະຕູ້ນການລົງທຶນຂອງພາກເອກະຊົນເພື່ອການພັດທະນາ, ບົນພື້ນຖານທັດສະນະ "ຜົນປະໂຫຍດທີ່ກົມກຽວ, ຄວາມສ່ຽງທີ່ແບ່ງປັນ" ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມ, ໂດຍມຸ່ງໝັ້ນທີ່ຈະບັນລຸອັດຕາການເຕີບໂຕຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນປະເທດ (GDP) ສະເລ່ຍສອງຫຼັກໃນໄລຍະປີ 2026-2030; ສຸມໃສ່ຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະກິດສ້າງ ແລະ ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນແຫ່ງຊາດ.

ທັດສະນະແລະຈຸດປະສົງຂອງພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ ແລະ ລັດຫວຽດນາມ ກ່ຽວກັບການປ່ຽນແປງໃໝ່ ແລະ ການປັບປຸງປະສິດທິພາບຂອງລັດວິສາຫະກິດ.

ທັດສະນະຂອງພັກແລະລັດຫວຽດນາມສືບຕໍ່ຢືນຢັນວ່າ ລັດວິສາຫະກິດແມ່ນກຳລັງວັດດຖຸທີ່ສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດແຫ່ງລັດ, ປະກອບສ່ວນຊຸກຍູ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດ ແລະ ປະຕິບັດຄວາມກ້າວໜ້າແລະຄວາມຍຸຕິທຳທາງສັງຄົມ. ການປັບປຸງຍົກສູງຄຸນນະພາບ, ປະສິດທິພາບ ແລະຄວາມສາມາດແຂ່ງຂັນຂອງລັດວິສາຫະກິດ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດປະຕິບັດໜ້າທີ່ນຳການພັດທະນາໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ເພື່ອຮັບປະກັນວ່າ ລັດວິສາຫະກິດຈະເປັນກຳລັງຫຼັກໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມຢ່າງແທ້ຈິງ, ປະຕິບັດການຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳແລະທັນສະໄໝ, ສ້າງເສດຖະກິດທີ່ເປັນເອກະລາດ ແລະ ເປັນເຈົ້າຕົນເອງໃນສະພາບການໂລກາພິວັດ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ. ລັດວິສາຫະກິດຈຳເປັນຕ້ອງດຳເນີນງານພາຍໃຕ້ກົນໄກຕະຫຼາດ, ມີການແຂ່ງຂັນທີ່ຍຸດຕິທຳ ແລະ ມີປະສິດທິພາບທາງເສດຖະກິດເປັນເກນການປະເມີນຜົນຫຼັກ; ໄດ້ຮັບການປັບໂຄງສ້າງໃນທິດທາງສຸມໃສ່ຂົງເຂດຫຼັກແລະພື້ນທີ່ທີ່ສຳຄັນທາງຍຸດທະສາດຕໍ່ການປ້ອງກັນປະເທດແລະຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງຊາດ; ປັບປຸງສະຖານະການທາງການເງິນໃຫ້ດີຂຶ້ນ, ຍົກສູງຄວາມສາມາດດ້ານເຕັກໂນໂລຊີ, ຄວາມສາມາດໃນການປະດິດສ້າງ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງທີ່ທັນສະໄໝ ຕາມມາດຕະຖານສາກົນ ເພື່ອເພີ່ມປະສິດທິພາບການດຳເນີນງານ. ປັບປຸງແລະພັດທະນາກຸ່ມເສດຖະກິດຂອງລັດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີປະສິດທິພາບແລະມີຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນທັງໃນລະດັບພາກພື້ນແລະສາກົນ ໃນຂະແໜງການແລະຂົງເຂດທີ່ສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດ. ສ້າງສາຍພົວພັນລະຫວ່າງລັດວິສາຫະກິດ ແລະ ວິສາຫະກິດພາກເອກະຊົນພາຍໃນປະເທດ ເພື່ອສ້າງພື້ນຖານເສດຖະກິດທີ່ເປັນເອກະລາດ ແລະເປັນເຈົ້າຕົນເອງ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການປັບປ່ຽນການຜະລິດ, ທຸລະກິດ ແລະ ການລົງທຶນ ເພື່ອປະຕິບັດຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງຫວຽດນາມໃນການປະຊຸມ COP 26 ແລະ COP 28.

ໃນສະພາບການປະຈຸບັນຈຳເປັນຕ້ອງມີວິໄສທັດໃໝ່, ວິທີແກ້ໄຂໃໝ່ທີ່ບຸກທະລຸເພື່ອປ່ຽນແປງໃໝ່ແລະຍົກສູງປະສິທິຜົນການເຄື່ອນໄຫວ ແລະຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນຂອງລັດວິສາຫະກິດ.

ແນວທາງແກ້ໄຂບາງປະການເພື່ອສົ່ງເສີມລັດວິສາຫະກິດ, ໂດຍສຸມໃສ່ກຸ່ມເສດຖະກິດ
ແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ທີ່ມີບົດບາດຫຼັກແລະນຳພາໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ.

ໃນສ່ວນຂອງແນວທາງການແກ້ບັນຫາໃນລະດັບມະຫາພາກ, ໃຫ້ສຸມໃສ່ກຸ່ມແນວທາງການແກ້ບັນຫາຫຼັກ 6 ກຸ່ມ ດັງນີ້:

ທີໜຶ່ງ, ສືບຕໍ່ຊາບຊຶມແລະປະຕິບັດຕາມທັດສະນະ, ເປົ້າໝາຍແລະໜ້າທີ່ຫຼັກຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ເພື່ອປ່ຽນແປງໃໝ່ແລະຍົກສູງປະສິດທິພາບການເຄື່ອນໄຫວຂອງລັດວິສາຫະກິດ.  

ທີສາອງ, ສ້າງລະບົບກົນໄກແລະນະໂຍບາຍ, ອອກກົດລະບຽບທາງກົດໝາຍໂດຍທັນທີ ເພື່ອແນະນຳການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ການລົງທຶນທຶນຂອງລັດໃນວິສາຫະກິດ.

ລັດວິສາຫະກິດໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ເພີ່ມທຶນຈົດທະບຽນ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການດ້ານການລົງທຶນການພັດທະນາຕາມຍຸດທະສາດແລະແຜນການການລົງທຶນ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ມີການລົງທຶນ ຫຼືການລົງທຶນບໍ່ເປັນໄປຕາມແຜນ, ຈະມີກົນໄກໃນການຈັດສັນເງິນທຶນທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ລົງທຶນໃໝ່ໄປຍັງໂຄງການສຳຄັນທີ່ຕ້ອງການເງິນທຶນ ຫຼື ເພື່ອເສີມເງິນທຶນເພື່ອການພັດທະນາຈາກງົບປະມານຂອງລັດແລະວິສາຫະກິດ. ຜູ້ນຳວິສາຫະກິດນີ້ຖືກປະເມີນວ່າບໍ່ສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍການລົງທຶນໄດ້.

ປັບປຸງຍົກສູງປະສິດທິພາບການຕິດຕາມກວດກາ ແລະ ການປະເມີນຜົນຂອງເຈົ້າຂອງໂດຍ: 1- ອົງການຕົວແທນເຈົ້າຂອງຕັດສິນໃຈເລືອກຈ້າງບໍລິສັດກວດສອບບັນຊີ⁽⁶⁾ ເພື່ອດຳເນີນການກວດສອບງົບການເງິນປະຈຳປີຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດ ແລະຕິດຕາມກວດກາຕາມຫົວຂໍ້ (ຖ້າຈຳເປັນ) ເພື່ອອອກກົນໄກການເຕືອນຢ່າງວ່ອງໄວ ຄຽງຄູ່ກັບບົດບາດການຄຸ້ມຄອງລັດຂອງກະຊວງ, ຂະແໜງການ ແລະ ອົງການຕົວແທນເຈົ້າຂອງ (ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນການກວດສອບບັນຊີຈະຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຂອງວິສາຫະກິດ); 2- ພັດທະນາລະບົບການປະເມີນຜົນແລະຈັດອັນດັບຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືທີ່ເປັນເອກະລາດຈາກພາຍນອກ ແລະ ລາຍງານການປະເມີນລັດວິສາຫະກິດຈາກໜ່ວຍງານແລະອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ.

ທີສາມ, ທົບທວນແລະປັບປຸງມາດຖານການຈຳແນກປະເພດລັດວິສາຫະກິດ ໂດຍລະບຸຂະແໜງການແລະຂົງເຂດທີ່ລັດວິສາຫະກິດມີຄວາມຈຳເປັນຢ່າງຊັດເຈນ ເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມຕ້ອງການຂອງການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ແລະ ທິດທາງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງຂອງປະເທດ: ຕອບສະໜອງມາດຖານຫຼັກທີ່ສຳຄັນແລະຈຳເປັນຕໍ່ລະບົບເສດຖະກິດ; ຄວາມໝັ້ນຄົງແລະການປ້ອງກັນປະເທດ; ການສະໜອງສິນຄ້າແລະບໍລິການສາທາລະນະທີ່ຈຳເປັນໃຫ້ແກ່ສັງຄົມ; ຕ້ອງການການນຳພາ ແລະອິດທິພົນຂອງລັດວິສາຫະກິດ (ການຫັນເປັນສີຂຽວ, ການເງິນສີຂຽວ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ແລະອື່ນໆ); ຂະແໜງການແລະຂົງເຂດທີ່ລັດວິສາຫະກິດດຳເນີນງານໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ... ໃນກໍລະນີທີ່ຂະແໜງການແລະຂົງເຂດບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຮັກສາລັດວິສາຫະກິດໄວ້ ກໍ່ຕ້ອງມີແຜນການປັບໂຄງສ້າງ, ການລວມຕົວ, ການຫັນເປັນຫຸ້ນສ່ວນ, ການຖອນທຶນທີ່ເໝາະສົມ. 

ທີສີ່, ສືບຕໍ່ຍູ້ແຮງການລະດົມຊັບພະຍາກອນການລົງທຶນຈາກລັດວິສາຫະກິດ ເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມຂອງປະເທດ ຕາມມະຕິສະບັບເລກທີ 68/NQ-CP, ລົງວັນທີ 12 ພຶດສະພາ 2020, ຂອງລັດຖະບານ ເລື່ອງ "ການປະກາດໃຊ້ໂຄງການຫຼຸດຂັ້ນຕອນແລະເຮັດໃຫ້ກົດລະບຽບທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບກິດຈະກຳທາງທຸລະກິດງ່າຍຂຶ້ນ ໃນໄລຍະປີ 2020-2025" ໂດຍສຸມໃສ່ແນວທາງແກ້ໄຂດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

- ເລັ່ງພັດທະນາແລະຍື່ນສະເໜີຕໍ່ອົງການທີ່ມີສິດອຳນາດເພື່ອຂໍອະນຸມັດຍຸດທະສາດ ແລະ ແຜນການການພັດທະນາການຜະລິດ, ທຸລະກິດ ແລະການພັດທະນການລົງທຶນຂອງກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ ໂດຍເຊື່ອມໂຍງກັບແຜນກຳນົດຂະແໜງການ ແລະຂົງເຂດ, ເພື່ອລະດົມຊັບພະຍາກອນຈາກລັດວິສາຫະກິດໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດ ແລະສັງຄົມ, ເຊິ່ງໃນນັ້ນ ລະບຸຢ່າງຊັດເຈນເຖິງການປະກອບສ່ວນຂອງກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ໃນການບັນລຸເປົ້າໝາຍຂອງຂະແໜງການ ແລະຂົງເຂດນັ້ນ.

- ສ້າງກົນໄກໃນການມອບໝາຍໜ້າທີ່ / ສັ່ງການ ໃຫ້ແກ່ກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ ເພື່ອນຳພາການລົງທຶນໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານແຫ່ງຊາດທີ່ຮັບໃຊ້ການຫັນເປັນອຸດສາຫະກຳແລະທັນສະໄໝຂອງປະເທດ.

ກອງປະຊຸມຄັ້ງທີ 6 ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງຊຸດທີ XIII ຂອງພັກໄດ້ກຳນົດເປົ້າໝາຍຍຸດທະສາດການພັດທະນາປະເທດຂອງຫວຽດນາມ, ຮອດປີ 2030 ຈະກາຍເປັນປະເທດກຳລັງພັດທະນາ ທີ່ມີອຸດສາຫະກຳທັນສະໄໝ ແລະມີລາຍໄດ້ປານກາງສູງ; ຮອດປີ 2045 ຈະກາຍເປັນປະເທດພັດທະນາແລ້ວ ທີ່ມີລາຍໄດ້ສູງ; ສ້າງພື້ນຖານເສດຖະກິດທີ່ເປັນເອກະລາດ, ເປນເຈົ້າຕົນເອງ ບົນພື້ນຖານການພັດທະນາບັນດາຂະແໜງອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານ ຫຼືຍັງໄດ້ເອີ້ນວ່າ ບັນດາຂະແໜງອຸດສາຫະກຳຫຼັກແຫ່ງຊາດ. ເພື່ອຊຸກຍູ້ການພັດທະນາບັນດາຂະແໜງອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານນັ້ນ ນອກຈາກການປະກາດໃຊ້ກົນໄກ ນະໂຍບາຍ ແຜນແມ່ບົດຂອງລັດແລ້ວ ຍັງຈຳເປັນຕ້ອງມີແນວທາງແກ້ໄຂທີ່ສຳຄັນຕໍ່ໄປນີ້:

- ສຸມໃສ່ການຊີ້ນຳໃຫ້ລັດວິສາຫະກິດລົງທຶນ ແລະ ນຳພາອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານຜ່ານການມອບໝາຍໜ້າທີ່/ສັ່ງການ. ແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກຢືນຢັນບົດບາດນຳໜ້າຂອງເສດຖະກິດຂອງລັດໃນພື້ນຖານເສດຖະກິດຕະຫຼາດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ, ໃນນັ້ນລັດວິສາຫະກິດເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດຂອງລັດ. ການທີ່ລັດວິສາຫະກິດລົງທຶນໃນອຸດສາຫະກຳທີ່ສຳຄັນຂອງປະເທດເປັນການຮັບປະກັນບົດບາດຫຼັກ ແລະບົດບາດນຳຂອງເສດຖະກິດຂອງລັດ; ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ສອດຄ່ອງກັບມາດຖານສຳລັບການກຳນົດ ແລະການພັດທະນາບັນດາຂະແໜງອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານເຊັ່ນ: 1- ເປັນເງື່ອນໄຂທີ່ຈຳເປັນສຳລັບປະເທດຊາດ, ເຊື່ອມໂຍງກັບແລະຮັບໃຊ້ການພັດທະນາກະສິກຳ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະການປ້ອງກັນປະເທດ; 2- ມີຜົນກະທົບທາງດ້ານປະລິມານແລະຄຸນນະພາບຕໍ່ຂະແໜງອຸດສາຫະກຳແລະພື້ນຖານເສດຖະກິດທັງໝົດ...

ເປົ້າໝາຍພາຍໃນປີ 2030 ມີການກໍ່ຕັ້ງກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດອຸດສາຫະກຳພາຍໃນປະເທດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີຫຼາຍເຈົ້າຂອງຂຶ້ນຈຳນວນໜຶ່ງ ທີ່ມີຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນໃນລະດັບສາກົນ ໃນອຸດສາຫະກຳທີ່ບຸລິມະສິດແລະສຳຄັນ. ການສ້າງຕໍ່ຍອດຈາກຮາກຖານຂອງກຸ່ມເສດຖະກິດຂອງລັດທີ່ມີຢູີເດີມນັ້ນມີຂໍ້ດີ ແລະຄວາມເປັນໄປໄດ້ຫຼາຍກວ່າການລົງທຶນ ແລະຂະຫຍາຍພື້ນທີ່ທຸລະກິດຂອງພາກເອກະຊົນ. ການກະຈາຍຕົວທາງພູມສາດຂອງການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານຄວນມີຄວາມສອດຄ່ອງແລະກະຈາຍຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີທົ່ວພາກພື້ນ ໂດຍເຊື່ອມໂຍງກັບແລວເສດຖະກິດທີ່ສຳຄັນ, ສອດຄ່ອງກັບແຜນແມ່ບົດແຫ່ງຊາດ ແລະຈຸດແຂງຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ (ປັດໄຈການຜະລິດ, ແຮງງານ - ເຕັກໂນໂລຊີ, ການຂົນສົ່ງ ແລະອື່ນໆ).  

- ສົ່ງເສີມໃຫ້ລັດວິສາຫະກິດຂະໜາດໃຫຍ່ (ເຊິ່ງປ່ອຍກ໊າດເຮືອນແກ້ວຈຳນວນຫຼາຍ) ປ່ຽນການລົງທຶນໄປສູ່ວິທີແກ້ໄຂທີ່ເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ເພື່ອປະຕິບັດຄໍາໝັ້ນສັນຍາຂອງຫວຽດນາມໃນກອງປະຊຸມ COP 26 ແລະ COP 28. ລັດຖະບານຈຳເປັນຕ້ອງສ້າງລະບົບນິເວດສີຂຽວ (ກົນໄກຈູງໃຈ) ສໍາລັບວິສາຫະກິດກິດຕ່າງໆ ລວມມີ: ການເງິນສີຂຽວ, ວຽກງານສີຂຽວ, ການລົງທຶນສີຂຽວ, ການປະມູນສີຂຽວ, ການບໍລິໂພກສີຂຽວ, ແລະອື່ນໆ. ນອກຈາກນີ້, ລັດຖະບານຄວນສົ່ງເສີມ ແລະສະໜັບສະໜູນວິສາກະກິດໃນການນໍາໃຊ້ວັດຖຸດິບທີ່ເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມຫຼາຍກວ່າວັດຖຸດິບແບບດັ້ງເດີມທີ່ປ່ອຍກ໊າດເຮືອນແກ້ວສູງ.      

- ຄົ້ນຄວ້າການຈັດຕັ້ງກອງທຶນເພື່ອການລົງທຶນຂອງລັດຖະບານ ໂດຍໃຊ້້ຮູບແບບຂອງບໍລິສັດລົງທຶນແລະທຸລະກິດທຶນຂອງລັດເປັນພື້ນຖານ, ແຫຼ່ງທຶນເພີ່ມເຕີມຈາກລັດວິສາຫະກິດ ແລະຈັດສັນເງິນທຶນທີ່ບໍ່ໄດ້ໃຊ້ງານຈາກລັດວິສາຫະກິດທີ່ຍັງບໍ່ທັນມີແຜນການລົງທຶນ, ຂະຫຍາຍການຜະລິດ ຫຼືດຳເນີນທຸລະກິດໃໝ່.

ທີຫ້າ, ສ້າງຕັ້ງຂອບການຄຸ້ມຄອງວິສາຫະກິດທີ່ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານສາກົນໃນລັດວິສາຫະກິດ ແລະນຳໃຊ້ຜົນສຳເລັດດ້ານວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ເພື່ອເສີມຂະຫຍາຍຄວາມສາມາດໃນການຄຸ້ມຄອງໃນລັດວິສາຫະກິດໃຫ້ທັນສະໄໝ ແລະ ເປັນມືອາຊີບຫຼາຍຂຶ້ນ. ປ່ຽນແປງໃໝ່ວຽກງານການຄຸ້ມຄອງບຸກຄະລາກອນ, ໂດຍສະເພາະພະນັກງານລະດັບສູງ ເພື່ອຮັບສະໝັກ ຫຼືອະນຸຍາດໃຫ້ມີການຈ້າງພະນັກງານທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ, ອາດຈະທົດລອງການຈ້າງຊີອີໂອຕ່າງປະເທດ, ແຕ່ງຕັ້ງຄະນະກຳມະການທີ່ປຶກສາເອກະລາດ (ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານການເງິນ, ການຄຸ້ມຄອງ...) ເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມໃນການຄຸ້ມຄອງ ແລະການດຳເນີນງານ. ພັດທະນາກົນໄກແລະນະໂຍບາຍເງິນເດືອນທີ່ຕິດພັນກັບປະສິດທິພາບການຜະລິດ ແລະທຸລະກິດຂອງວິສາຫະກິດ ຕາມຫຼັກການແຂ່ງຂັນໃນຕະຫຼາດແລະຕັດສິນໃຈດ້ວຍຕົນເອງ ເພື່ອດຶງດູດບຸກຄະລາກອນທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ. ເພີ່ມທະວີການຝຶກອົບຮົມ ເພື່ອປັບປຸງຍົກສູງຄວາມສາມາດຂອງຖັນແຖວພະນັກງານຄຸ້ມຄອງລັດວິສາຫະກິດທີ່ມີຄວາມຊ່ຽວຊານຊຳນານ ເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງການເຊື່ອມໂຍງສາກົນ.

ທີຫົກ, ສ້າງລະບົບນິເວດລັດວິສາຫະກິດທີ່ຍືນຍົງ ເຊິ່ງເຊື່ອມໂຍງກັບວິສາຫະກິດພາກເອກະຊົນ ເພື່ອສ້າງລະບົບຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າທີ່ຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນຕົ້ນທຶນ, ລະດົມແລະນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທັງໝົດຢ່າງມີປະສິດທິພາບ; ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການມີສ່ວນຮ່ວມຢ່າງເລິກເຊິ່ງໃນລະບົບຕ່ອງໂສ້ມູນຄ່າທົ່ວໂລກ. ການກໍ່ຕັ້ງແລະພັດທະນາສູນໂລຈິສະຕິກລະດັບພາກພື້ນ⁽⁸⁾ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບກຸ່ມອຸດສາຫະກຳທີ່ລົງທຶນໂດຍລັດ/ລັດວິສາຫະກິດຮ່ວມກັບວິສາຫະກິດພາກເອກະຊົນ ເພື່ອຮັບປະກັນການຮັກສາລະບົບຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງ, ການໝູນວຽນສິນຄ້າ, ຫຼຸດຜ່ອນຕົ້ນທຶນ, ປັບປຸງຍົກສູງຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນຂອງສິນຄ້າ ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນການຜັນຂະຫຍາຍໂຄງການແຫ່ງຊາດທີ່ສຳຄັນ ແລະ ການພັດທະນາຂະແໜງອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານ.

ແນວທາງການແກ້ບັນຫາໃນດ້ານການເງິນແລະພາສີ:

ທີໜຶ່ງ, ອີງຕາມກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມແລະການລົງທຶນຂອງລັດໃນວິສາຫະກິດ ປີ 2025, ລັດຖະບານໄດ້ກຳນົດກົນໄກການສັ່ງສິນຄ້າແລະມອບໝາຍໜ້າທີ່ຂອງລັດໃຫ້ແກ່ວິສາຫະກິດ ຕາມຄວາມຕ້ອງການທາງການເມືອງ, ການຕ່າງປະເທດ, ການປ້ອງກັນປະເທດ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ໃນສະຖານະການຮີບດ່ວນຫຼືຈຳເປັນ. ລັດວິສາຫະກິດປະຕິບັດໜ້າທີ່ເຫຼົ່ານີ້ຈະຖືກບັນທຶກບັນຊີ ແລະຕິດຕາມກວດກາແຍກຕ່າງຫາກ ແລະ ຜົນການດຳເນີນງານຂອງວິສາຫະກິດເຫຼົ່ານີ້ຈະບໍ່ລວມຢູ່ໃນການປະເມີນປະສິດທິພາບ ແລະ ການຈັດອັນດັບວິສາຫະກິດ. ລັດຖະບານຍົກເວັ້ນພາສີທຸກປະເພດ ແລະອະນຸຍາດໃຫ້ຄຳນວນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ຫັກຫຼຸດຢ່ອນໄດ້ ເມື່ອພິຈາລະນາພາສີເງິນໄດ້ນິຕິບຸກຄົນສຳລັບກິດຈະກຳ/ໂຄງສ້າງນີ້.

ທີສອງ, ອະນຸຍາດໃຫ້ລັດວິສາຫະກິດຈັດສັນເງິນທຶນ (ລັດຖະບານອອກລະບຽບກ່ຽວກັບຈຳນວນເງິນສູງສຸດສຳລັບແຕ່ລະງວດ ຫຼືກຳນົດວ່າ ບໍ່ເກີນ 20% ຂອງລາຍໄດ້ນິຕິບຸກຄົນທີ່ຕ້ອງເສຍພາສີ (ເຊັ່ນດຽວກັບວິສາຫະກິດເອກະຊົນຕາມທີ່ລະບຸໄວ້ໃນມະຕິເລກທີ 198/2025/QH15) ເພື່ອລົງທຶນແລະສະໜອງເງິນທຶນເລີ່ມຕົ້ນໃຫ້ວິສາຫະກິດໃໝ່ປະດິດສ້າງ. ບັນດາວິສາຫະກິດເລີ່ມຕົ້ນທີ່ມີນະວັດຕະກໍາໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກລັດຕາມທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ໃນມະຕິເລກທີ 198/2025/QH15 ລົງວັນທີ 17 ພຶດສະພາ 2025ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ "ວ່າດ້ວຍກົນໄກແລະນະໂຍບາຍພິເສດບາງຢ່າງເພື່ອການພັດທະນາເສດຖະກິດເອກະຊົນ". ລັດວິສາຫະກິດໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ຫັກຄ່າໃຊ້ຈ່າຍເມື່ອຄຳນວນພາສີເງິນໄດ້ນິຕະບຸກຄົນກ່ຽວກັບການຈັດກິດຈະກຳຝຶກອົບຮົມສຳລັບບໍລິສັດເລີ່ມຕົ້ນທຸລະກິດທີ່ໄດ້ຮັບການລົງທຶນ ແລະສະໜັບສະໜູນທາງການເງິນຈາກລັດວິສາຫະກິດ.

ທີສາມ, ການສ້າງຕັ້ງວິສາຫະກິດໃໝ່ທີ່ດຳເນີນໂຄງການສຳຄັນລະດັບຊາດ, ໂຄງການໃນອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານ ແລະ ສູນໂລຈິສະຕິກລະດັບພາກພື້ນ ຈະໄດ້ຮັບບຸລິມະສິດດ້ານການລົງທຶນພາຍໃຕ້ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການລົງທຶນ (ລວມທັງບຸລິມະສິດກ່ຽວກັບພາສີລາຍໄດ້ວິສາຫະກິດ ແລະ ຄ່າເຊົ່າທີ່ດິນ). ລັດຖະບານສັ່ງໃຫ້ທະນາຄານແຫ່ງລັດ ແລະທະນາຄານການຄ້າ ໃຫ້ກູ້ຢືມດອກເບ້ຍຕ່ຳແກ່ວິສາຫະກິດທີ່ລົງທຶນໃນບັນດາຂົງເຂດທີ່ສຳຄັນເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ຮັກສາສະຖຽນລະພາບອັດຕາແລກປ່ຽນ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນການສົ່ງອອກຜະລິດຕະພັນອຸດສາຫະກຳພື້ນຖານ.

ທີສີ່, ເພີ່ມເຕີມເປົ້າໝາຍໃນການປະຕິບັດພັນທະການຊຳລະງົບປະມານຂອງລັດ (ແທນທີ່ມາດຖານການປະຕິບັດຕາມກົດໝາຍພາສີ ໃນລັດຖະດຳລັດສະບັບເລກທີ 87/2015/ND-CP, ລົງວັນທີ 6 ຕຸລາ 2015 ເລື່ອງ "ການຕິດຕາມກວດກາການລົງທຶນຂອງລັດໃນວິສາຫະກິດ; ການຕິດຕາກວດກາການເງິນ, ການປະເມີນຜົນການປະຕິບັດ ແລະ ການເປີດເຜີຍຂໍ້ມູນທາງການເງິນຂອງລັດວິສາຫະກິດ ແລະວິສາຫະກິດທີ່ມີທຶນຂອງລັດ") ເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບເປົ້າໝາຍທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນແຜນການຜະລິດ, ທຸລະກິດ, ການລົງທຶນ ແລະ ການພັດທະນາປະຈຳປີ. ລັດວິສາຫະກິດແລະຜູ້ບໍລິຫານຈະໄດ້ຮັບການປະເມີນວ່າມີຜັນການດຳເນີນງານທີ່ດີ ຫຼືດີກວ່າ ຖ້າບັນລຸຫຼືເກີນເປົ້າໝາຍທີ່ກຳນົດໄວ້. 

ທີຫ້າ, ເພີ່ມທະວີການເຊື່ອມຕໍ່ຂໍ້ມູນກັບອົງການພາສີ ເພື່ອໄປສູ່ຂໍ້ມູນແບບເວລາຈິງ (real-time data) (ຂໍ້ມູນທີ່ລວບລວມ, ປະມວນຜົນ ແລະ ຈັດສົ່ງທັນທີທີ່ສ້າງຂຶ້ນ ໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າ). ນີ້ເປັນພື້ນຖານສຳລັບຄວາມໂປ່ງໃສໃນການຄຸ້ມຄອງລັດວິສາຫະກິດ, ອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນຂັ້ນຕອນການຄຸ້ມຄອງ ການແຈ້ງພາສີ ແລະ ການຊຳລະພາສີຜ່ານແບບຟອນພາສີເອເລັກໂຕຣນິກ ແລະ ແບບຟອມທີ່ແນະນຳສຳລັບລັດວິສາຫະກິດ ເພື່ອຫຼຸດຂັ້ນຕອນທາງດ້ານເອກະສານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບພາສີສຳລັບວິສາຫະກິດໃຫ້ເຫຼືອນ້ອຍທີ່ສຸດ. ອົງການດ້ານພາສີຄວນພັດທະນາລະບົບເຕືອນໄພລ່ວງໜ້າສຳລັບຄວາມສ່ຽງດ້ານພາສີ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນລັດວິສາຫະກິດໃນການກວດຈັບ ແລະ ແກ້ໄຂຂໍ້ຜິດພາດໄດ້ຢ່າງທັນການ./.   

----------------------------------------

 (1) ໃນ 500 ບໍລິສັດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງໂລກຈາກວາລະສານ Forbes Global (ປີ 2014) ບໍລິສັດລັດວິສາຫະກິດກວມເອົາ 22,8% ຂອງຈຳນວນບໍລິສັດທັງໝົດ, 30,0% ຂອງກຳລັງແຮງງານ, 24,1% ຂອງລາຍໄດ້, 23,0% ຂອງຊັບສິນ ແລະ 19,9% ​​ຂອງກຳໄລ. ລາຍໄດ້ລວມຍອດຂອງ ອິສຣາເອນ ໃນລາຍຊື່ 2.000 ບໍລິສັດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງໂລກຈາກວາລະສານ Forbes Global ບັນລຸ 3.600 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເຊິ່ງທຽບເທົ່າກັບ 6% ຂອງ GDP ໂລກ. ໃນປະເທດສະມາຊິກຂອງອົງການເພື່ອການຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດແລະການພັດທະນາ (OECD) ມີບໍລິສັດລັດວິສາຫະກິດປະມານກວ່າ 2.000 ແຫ່ງ, ມີຊັບສິນມູນຄ່າ 2.218 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ຈ້າງງານກວ່າ 6 ລ້ານຄົນ ແລະມີສ່ວນຊ່ວຍໃນການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດໂດຍສະເລ່ຍປະມານ 15% ຂອງ GDP, ບາງປະເທດເຊັ່ນ ສາທາລະນະລັດເຊກ, ຟິນແລນ, ອິສຣາເອນ, ໂປໂລຍ ແລະ ນອັກເວ ມີສ່ວນຊ່ວຍຫຼາຍກວ່າ 20% ຂອງ GDP.  

(2) ຂໍ້ມູນນີ້ລວບລວມຈາກລາຍງານການເງິນລວມສຳລັບທຸລະກິດທີ່ດຳເນີນງານພາຍໃຕ້ຮູບແບບບໍລິສັດແມ່-ບໍລິສັດລູກ ແລະ ລາຍງານການເງິນແຍກຕ່າງຫາກສຳລັບທຸລະກິດທີ່ເຫຼືອ.

(3) ຕາມລາຍງານຂອງກະຊວງແຜນການແລະການລົງທຶນ ປີ 2023.

(4) ໂຄງການລົງທຶນກໍ່ສ້າງຕ່າງໆເຊັ່ນ ການກໍ່ສ້າງສະໜາມບິນສາກົນລອງແທ່ງ; ອາຄານຜູ້ໂດຍສານ T3 ສະໜາມບິນສາກົນເຕີນເຊີນເຍິ໊ດ, ໂຮງງານໄຟຟ້າພະລັງນ້ຳຮວ່າບິ່ງເປີດກວ້າງ ແລະ ໂຮງງານໄຟຟ້າພະລັງນ້ຳຢາລີເປີດກວ້າງ, ໂຮງງານໄຟຟ້າພະລັງຄວາມຮ້ອນຖາຍບິ່ງ...

(5) ດ້ວຍມູນຄ່າການລົງທຶນດັ່ງກ່າວ, ປີ 2022, ບັນດາກຸ່ມເສດຖະກິດແລະບໍລິສັດໃຫຍ່ຂອງຫວຽດນາມໄດ້ສະໜອງໄຟຟ້າ 242,7 ຕື້ກິໂລວັດໂມງ, ນ້ຳມັນດິບ 10,84 ລ້ານໂຕນ, ອາຍແກັສ 8,08 ຕື້ແມັດກ້ອນ, ຖ່ານຫີນສະອາດ 42,2 ລ້ານໂຕນ, ນ້ຳມັນແອັດຊັງແລະດີເຊນ 13,76 ລ້ານແມັດກ້ອນ, ອະລູມິນາ 5,78 ລ້ານໂຕນ, ແຜ່ນທອງແດງ 30.000 ໂຕນ, ປຸ໋ຍ 4,8 ລ້ານໂຕນ, ສານເຄມີພື້ນຖານ 842.000 ໂຕນ, ແບັດເຕີຣີ 2,3 ລ້ານກິໂລວັດໂມງ, ຜົງຊັກຟອກ 280.000 ໂຕນ, ຢາງລົດ 3,7 ລ້ານເສັ້ນ, ຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານ 124,7 ລ້ານຄົນ ແລະ ສິນຄ້າ 131 ລ້ານໂຕນ.

(6) ຕາມລະບຽບການປະຈຸບັນ, ຄະນະກຳມະການບໍລິສັດເປັນຜູ້ຈັດກິດຈະກຳກວດສອບພາຍໃນ; ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ຖືຫຸ້ນອະນຸມັດລາຍຊື່ບໍລິສັດກວດສອບບັນຊີເອກະລາດ ແລະ ຕັດສິນໃຈວ່າບໍລິສັດກວດສອບບັນຊີເອກະລາດໃດຈະເຮັດການກວດສອບການດຳເນີນງານຂອງບໍລິສັດ.