ການປັບປຸງສະຖາບັນໃຫ້ສົມບູນເພື່ອຊຸກຍູ້ການພັດທະນາວິທະຍາສາດ
ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນຍຸກໃໝ່ ຕາມການຊີ້ນຳຂອງປະທານ ໂຮ່ຈີມິນ
ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນຍຸກໃໝ່ ຕາມການຊີ້ນຳຂອງປະທານ ໂຮ່ຈີມິນ
ທ່ານເລຂາທິການໃຫຍ່, ປະທານປະເທດ ໂຕເລິມ ຢ້ຽມຊົມພື້ນທີ່ວາງສະແດງຜະລິດຕະພັນວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ໃນພິທີສະເຫຼີມສະຫຼອງຄົບຮອບ 120 ປີ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຮ່າໂນ້ຍ, ວັນທີ 16 ພຶດສະພາ 2026. _ພາບ: tienphong.vn
ປະທານໂຮ່ຈີມິນ - ຜູ້ວາງຮາກຖານສະຖາບັນ
ເພື່ອສົ່ງເສີມການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ
ປະທານໂຮ່ຈີມິນແມ່ນຜູ້ວາງຮາກຖານສະຖາບັນຂອງລະບອບໃໝ່ ເຊິ່ງເປັນຄວາມສຳເລັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງການຕໍ່ສູ້ເພື່ອປົດປ່ອຍຊາດ ແລະການປະຕິວັດຫວຽດນາມ: “ປະເທດຂອງເຮົາເປັນປະເທດປະຊາທິປະໄຕ... ອຳນາດແລະພະລັງທັງໝົດຢູ່ໃນມືປະຊາຊົນ” (2). ນັ້ນແມ່ນຈຸດປະສົງຄະຕິທຳທົ່ວໄປຂອງປະເທດຫວຽດນາມໃໝ່, ປະເທດສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ, ປະຈຸບັນແມ່ນສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ ເຊິ່ງປະກອບມີສະຖາບັນເພື່ອສົ່ງເສີມການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ.
ລະບົບລະບຽບການ, ຫຼັກການ ແລະການຈັດຕັ້ງອົງກອນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ຮັບການປະກາດໃຊ້ ແລະຈັດຕັ້ງຂຶ້ນຄວບຄູ່ໄປກັນການນຳພາ ແລະການຄຸ້ມຄອງຂອງປະທານ ໂຮ່ຈີມິນ ໃນຊ່ວງຊາວປີທຳອິດຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ (ປີ 1945-1969) ເຊິ່ງປະຈຸບັນແມ່ນສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ. ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ນຳພາແລະຊີ້ນຳໂດຍກົງ ໃນການຮ່າງແລະລົງນາມໃນເອກະສານການບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຫຼາຍສະບັບ; ພ້ອມກັນນັ້ນ, ທ່ານໄດ້ນຳພາລັດໃນການສ້າງຕັ້ງອົງການແລະໜ່ວຍງານຕ່າງໆ ເພື່ອການບໍລິຫານຄຸ້ມຄອງ, ການຄົ້ນຄວ້າ, ການສຶກສາແລະການຝຶກອົບຮົມດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີຂອງປະເທດ.
ໃນວັນທີ 9 ພະຈິກ 1946, ສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ I ໄດ້ຮັບຮອງເອົາລັດຖະທຳມະນູນປີ 1946. ເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບນີ້ໄດ້ບັນຍັດສິດທິຂັ້ນພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງຫວຽດນາມ, ໂດຍມີຄຳນຳແລະມາດຕາ 7, 10, 13 ແລະ 15 ໄດ້ວາງຮາກຖານທາງກົດໝາຍສຳລັບສິດທິໃນການສຶກສາ, ການພັດທະນາຄວາມຮູ້, ການສຶກສາແລະການຝຶກອົບຮົມ. ເນື້ອໃນນີ້ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງຢ່າງໃກ້ຊິດກັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນເວລາຕໍ່ມາ.
ໃນສະພາບການທີ່ພາກເໜືອກຳລັງສ້າງສັງຄົມນິຍົມ ແລະພາກໃຕ້ສືບຕໍ່ການປະຕິວັດຊາດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ, ໃນວັນທີ 1 ມັງກອນ 1960, ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ລົງນາມໃນລັດຖະດຳລັດປະກາດໃຊ້ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບໃໝ່. ດ້ວຍລັດຖະທຳມະນູນປີ 1959 ນີ້ເອງທີ່ຄຳວ່າ “ວິທະຍາສາດ” ແລະ “ເຕັກໂນໂລຊີ” ຖືກກ່າວເຖິງເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນຖານະລັກສະນະສະເພາະຂອງລະບອບເສດຖະກິດ ແລະສັງຄົມຂອງປະເທດ. ມາດຕາ 9 ຂອງລັດຖະທຳມະນູນປີ 1959 ລະບຸໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນວ່າ: ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມກຳລັງກ້າວໜ້າ ຈາກລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ ໄປສູ່ສັງຄົມນິຍົມ ໂດຍການພັດທະນາ ແລະດັດສ້າງເສດຖະກິດຂອງຊາດຕາມຫຼັກການສັງຄົມນິຍົມ, ຫັນປ່ຽນເສດຖະກິດທີ່ຫຼ້າຫຼັງໃຫ້ເປັນເສດຖະກິດສັງຄົມນິຍົມ ດ້ວຍອຸດສາຫະກຳແລະກະສິກຳທີ່ທັນສະໄໝ, ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີທີ່ກ້າວໜ້າ. ຈຸດປະສົງພື້ນຖານຂອງນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມແມ່ນ ການພັດທະນາກຳລັງການຜະລິດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເພື່ອຍົກລະດັບມາດຕະຖານການດຳລົງຊີວິດທາງດ້ານວັດຖຸ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງປະຊາຊົນ. ລັດຖະທຳມະນູນສະແດງໃຫ້ເຫັນຢ່າງຈະແຈ້ງເຖິງ ຈິດໃຈໃນການສົ່ງເສີມຄວາມຄິດສ້າງສັນ ແລະ ການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນຊີວິດສັງຄົມ, ດັ່ງທີ່ລະບຸໄວ້ໃນມາດຕາ 9, 14, 21 ແລະອື່ນໆ. ການຮຽນຮູ້ດ້ານວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີແມ່ນສິດທິພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນລັດຖະທຳມະນູນປີ 1959 ໃນມາດຕາ 33 ແລະ 34. ເມື່ອປຽບທຽບກັບລັດຖະທຳມະນູນປີ 1946, ລັດຖະທຳມະນູນປີ 1959 ໄດ້ກ່າວເຖິງວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ເຈາະຈົງ ແລະໂດຍກົງຫຼາຍຂຶ້ນໃນຫຼາຍດ້ານ ເຊັ່ນ ສິດທິໃນການຮຽນຮູ້, ການໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມແລະປົກປ້ອງ ເຊິ່ງເປັນລັກສະນະສະເພາະແລະເປົ້າໝາຍຂອງລະບອບການປົກຄອງນີ້.
ບົນພື້ນຖານຂອງລັດຖະທຳມະນູນ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ນຳພາການສ້າງຂອບສະຖາບັນ ແລະການຈັດຕັ້ງກົງຈັກຂອງອົງການຂອງລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ລັດຖະທຳມະນູນປີ 1946, ໂດຍສະເພາະແມ່ນລັດຖະທຳມະນູນປີ 1959 ໄດ້ກຳນົດໜ້າທີ່ຂອງລັດ ເຊິ່ງໂດຍກົງແມ່ນລັດຖະບານ, ໃນການຄຸ້ມຄອງແລະປົກປ້ອງເສລີພາບໃນການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດຂອງພົນລະເມືອງ; “ສົ່ງເສີມແລະຊ່ວຍເຫຼືອຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງປະຊາຊົນທີ່ປະກອບອາຊີບວິທະຍາສາດ...”(3); ສົ່ງເສີມການພັດທະນາການສຶກສາ ແລະການຝຶກອົບຮົມ, ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ; ສົ່ງເສີມແລະຊ່ວຍເຫຼືອໃນການປັບປຸງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນດ້ານແຮງງານ ແລະການຜະລິດ. ເພື່ອປະຕິບັດໜ້າທີ່ນີ້, ໄດ້ມີການຈັດຕັ້ງໜ່ວຍງານ, ອົງການ ແລະສຳນັກງານຂອງລັດຂຶ້ນຫຼາຍແຫ່ງ. ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ລົງນາມໃນລັດຖະດຳລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງ ເຊັ່ນ: ລັດຖະດຳລັດໝາຍເລກ 44/SL, ລົງວັນທີ 10 ຕຸລາ 1945, ວ່າດ້ວຍການສ້າງຕັ້ງສະພາທີ່ປຶກສາທາງວິຊາການ; ລັດຖະດຳລັດໝາຍເລກ 02/SL, ລົງວັນທີ 1 ກຸມພາ 1949, ວ່າດ້ວຍການສ້າງຕັ້ງວິທະຍາໄລເຕັກໂນໂລຊີ; ລັດຖະດຳລັດໝາຍເລກ 166/SL, ລົງວັນທີ 17 ພະຈິກ 1950, ວ່າດ້ວຍການແຍກກົມວິສາວະກຳພາຍໃຕ້ກະຊວງເສດຖະກິດ ອອກເປັນສອງກົມຄື: ກົມເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ກົມເຕັກໂນໂລຊີຂະໜາດນ້ອຍ, ໂດຍແຕ່ລະກົມມີຜູ້ອຳນວຍການ ແລະຮອງຜູ້ອຳນວຍການເປັນຫົວໜ້າ...
ພາຍໃຕ້ການນຳພາແລະຊີ້ນຳຂອງປະທານໂຮ່ຈີມິນ, ໃນວັນທີ 3 ຕຸລາ 1963, ກະຊວງພາຍໃນໄດ້ອອກມະຕິຕົກລົງເລກທີ 173-NV ອະນຸຍາດໃຫ້ຈັດຕັ້ງແລະດຳເນີນງານສະມາຄົມເຜີຍແຜ່ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີແຫ່ງຫວຽດນາມ ພາຍໃຕ້ຂອບເຂດຂອງກົດໝາຍທີ່ມີຢູ່ ແລະກົດລະບຽບຂອງສະມາຄົມ (ອະນຸມັດເມື່ອວັນທີ 1 ຕຸລາ 1963). ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງສະມາຄົມເຜີຍແຜ່ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີແຫ່ງຫວຽດນາມໃນປີ 1963 ມີມະຕິເປັນເອກະສັນໃຫ້ກຳນົດວັນທີ 18 ພຶດສະພາ 1963 ເປັນວັນສ້າງຕັ້ງສະມາຄົມເຜີຍແຜ່ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີແຫ່ງຫວຽດນາມ.
ກ່າວຄຳປາໄສໃນກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທຳອິດຂອງສະມາຄົມ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ວິເຄາະນະໂຍບາຍດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີຂອງພັກແລະລັດຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ໂດຍໄດ້ກ່າວເຖິງລັກສະນະ, ທິດທາງ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງວຽກງານວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນປະເທດຂອງເຮົາ. ທ່ານໄດ້ກຳນົດວ່າ ສະມາຄົມນີ້ແມ່ນສະຖາບັນທາງສັງຄົມທີ່ເຕົ້າໂຮມ, ລວບລວມ ແລະລະດົມປັນຍາຊົນ, ຜູ້ຊ່ຽວຊານ, ນັກວິທະຍາສາດ ແລະຜູ້ຄົນທີ່ເຮັດວຽກໃນຂົງເຂດວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ; ໂດຍຢືນຢັນວ່າ: “ສະມາຄົມເຜີຍແຜ່ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີມີໜ້າທີ່ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນການປະຕິບັດນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແລະລັດກ່ຽວກັບການກໍ່ສ້າງສັງຄົມນິຍົມ”(4). ໜ້າທີ່ຂອງສະມາຄົມແມ່ນ “ເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນໝູ່ຜູ້ອອກແຮງງານ, ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນສາມາດສົ່ງເສີມການແຂ່ງຂັນໃນການຜະລິດຫຼາຍຂຶ້ນ, ໄວຂຶ້ນ, ດີຂຶ້ນ ແລະ ລາຄາຖືກກວ່າ. ເມື່ອນັ້ນປະເທດຊາດຈຶ່ງຈະຮັ່ງມີ, ປະຊາຊົນເຂັ້ມແຂງ ແລະ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນຈະດີຂຶ້ນໃນທຸກດ້ານ. ນັ້ນແມ່ນໜ້າທີ່ອັນສະຫງ່າງາມຂອງສະຫາຍທັງຫຼາຍ”(5). ຕາມເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ III ຂອງພັກກ່ຽວກັບວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງວ່າ: “ຈົ່ງອອກແຮງຝຶກອົບຮົມພະນັກງານວິທະຍາສາດ ແລະສ້າງສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກດ້ານການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດທີ່ຈຳເປັນ, ຄວບຄູ່ໄປກັບການເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ສົ່ງເສີມການແຂ່ງຂັນເພື່ອການພັດທະນາທາງເຕັກນິກ, ການປະດິດ ແລະນະວັດຕະກຳ. ຂະຫຍາຍການຮ່ວມມືກັບປະເທດອ້າຍນ້ອງໃນການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ”(6). ທ່ານໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຄະນະພັກແລະອຳນາດການປົກຄອງທຸກຂັ້ນເພີ່ມທະວີການນຳພາ ແລະໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອແກ່ສະມາຄົມເຜີຍແຜ່ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ເພື່ອໃຫ້ບັນລຸພາລະກິດອັນສະຫງ່າງາມ.
ໃນໄລຍະປີ 1945-1969, ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ນຳພາໂດຍກົງໃນການພັດທະນາມະຕິຂອງພັກຫຼາຍສະບັບ, ລວມທັງເນື້ອໃນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ; ໃນເວລາດຽວກັນ, ທ່ານຍັງໄດ້ເຜີຍແຜ່ແລະອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດຖີ່ຖ້ວນແກ່ພະນັກງານ, ສະມາຊິກພັກ ແລະ ປະຊາຊົນ. ແນວທາງແລະທັດສະນະຂອງພັກກ່ຽວກັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີຈະຕ້ອງສ້າງຂຶ້ນບົນພື້ນຖານຂອງລັດທິມາກ-ເລນິນ, ເຊິ່ງເປັນຫຼັກການທີ່ທ່ານຍຶດໝັ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນທຸກຂັ້ນຕອນແລະທຸກຂົງເຂດ. ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ຍັງໄດ້ຖືລັດທິມາກ-ເລນິນ ວ່າເປັນ “ວິທະຍາສາດແຫ່ງກົດເກນການພັດທະນາຂອງທຳມະຊາດແລະສັງຄົມ; ວິທະຍາສາດແຫ່ງການປະຕິວັດຂອງມະຫາຊົນຜູ້ຖືກກົດຂີ່ແລະຖືກຂູດຮີດ; ວິທະຍາສາດແຫ່ງໄຊຊະນະຂອງລັດທິສັງຄົມນິຍົມໃນທຸກປະເທດ; ວິທະຍາສາດແຫ່ງການກໍ່ສ້າງລັດທິກອມມູນິດ”(7).
ຕາມທີ່ປະທານໂຮ່ຈີມິນກ່າວໄວ້ວ່າ ເພື່ອນຳພາການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ພັກຕ້ອງເປັນຜູ້ນຳໜ້າແລະເປັນແບບຢ່າງໃນການເຂົ້າໃຈວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ: “ພັກຂອງເຮົາເປັນພັກນຳພາ. ເພື່ອທີ່ຈະສາມາດນຳພາໄດ້, ເຮົາຕ້ອງເຂົ້າໃຈລັດທິມາກ-ເລນິນ, ເຮົາຕ້ອງເຂົ້າໃຈວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ເພື່ອເຂົ້າໃຈສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ເຮົາຕ້ອງສຶກສາ, ກວດກາ, ຮຽນຮູ້ ແລະບັນທຶກ ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າເຮົາຕ້ອງອ່ານອອກຂຽນໄດ້. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍຝາກໄວ້ກັບສະຫາຍທັງຫຼາຍ, ຄະນະບໍລິຫານງານພັກແຂວງ, ຮອດທ້າຍປີນີ້ ຕ້ອງຫາວິທີເຮັດໃຫ້ສະມາຊິກພັກທີ່ບໍ່ຮູ້ໜັງສືຈະອ່ານອອກຂຽນໄດ້”(8). ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພະນັກງານ ແລະສະມາຊິກພັກບໍ່ພຽງແຕ່ມີຄວາມໜັກແໜ້ນທາງການເມືອງ ແລະມີທັກສະເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຕ້ອງມີຄວາມຊຳນານໃນດ້ານວິທະຍາສາດອີກດ້ວຍ, ເພື່ອປະຕິບັດໜ້າທີ່ຈັດຕັ້ງກິດຈະກຳເພື່ອການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໄດ້ ໂດຍກ່າວວ່າ: “ໃນປະຈຸບັນ, ພັກຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພະນັກງານ ແລະສະມາຊິກພັກບໍ່ພຽງແຕ່ມີຄວາມຊ່ຽວຊານທາງການເມືອງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຕ້ອງມີຄວາມຊ່ຽວຊານໃນອາຊີບຂອງຕົນດ້ວຍ, ແລະບໍ່ສາມາດນຳພາແບບທົ່ວໆໄປ. ພວກເຂົາຍັງຕ້ອງຮູ້ວິທີທີ່ຈະສາມັກຄີກັບຜູ້ຄົນພາຍນອກພັກ, ຕ້ອງຮູ້ວິທີທີ່ຈະອີງໃສ່ມະຫາຊົນ, ສົ່ງເສີມຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງມະຫາຊົນຜູ້ອອກແຮງງານ, ຮຽນຮູ້ຈາກປະສົບການຂອງມະຫາຊົນ ແລະ ສ້າງເງື່ອນໄຂທັງໝົດເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນຜູ້ອອກແຮງງານສາມາດເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກນິກໄດ້; ອອກແຮງຝຶກອົບຮົມພະນັກງານດ້ານເຕັກນິກ ແລະພະນັກງານຄຸ້ມຄອງຈຳນວນຫຼາຍທີ່ຈຳເປັນຕໍ່ການພັດທະນາການຜະລິດ. ດ້ວຍວິທີນີ້ເທົ່ານັ້ນທີ່ເຮົາຈະສາມາດສ້າງສັງຄົມນິຍົມໄດ້ຢ່າງສຳເລັດຜົນ”(9).
ການສ້າງຕັ້ງຄະນະກຳມະການວິທະຍາສາດແຫ່ງລັດພາຍໃຕ້ລັດຖະບານ ເຊິ່ງມີອຳນາດແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບທຽບເທົ່າກັບກະຊວງ ຖືເປັນພັດທະນາການທີ່ສຳຄັນໃນໂຄງສ້າງການຈັດຕັ້ງຂອງການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ອົງການຈັດຕັ້ງວິທະຍາສາດໄດ້ຮັບການຢືນຢັນວ່າເປັນໜ່ວຍງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງກັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ຄຽງຄູ່ກັບກຳລັງຫຼັກນີ້, ປະທານໂຮ່ຈີມິນຍັງໄດ້ຊີ້ບອກຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ ຍັງມີອົງການ, ໜ່ວຍງານ ແລະ ກຳລັງອື່ນໆ ອີກຫຼາຍອົງການທີ່ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນການເຂົ້າຮ່ວມໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຕາມໜ້າທີ່ ແລະພາລະກິດສະເພາະຂອງຕົນ.
ໂຮງຮຽນແມ່ນສະຖາບັນທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຜ່ານການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ, ການສຶກສາແລະການຝຶກອົບຮົມຕາມລະດັບຊັ້ນ. ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງວ່າ: “ຕາມແຜນການຂອງກະຊວງສຶກສາທິການ, ໃນອີກສອງສາມເດືອນຂ້າງໜ້າ, ທຸກໝູ່ບ້ານຈະມີໂຮງຮຽນປະຖົມ. ທຸກຕາແສງຈະມີໂຮງຮຽນປະຖົມແລະມັດທະຍົມກະສິກຳ. ໂຮງຮຽນປະຖົມຈະສອນວິຊາເພີ່ມເຕີມດ້ານຫັດຖະກຳ ແລະກະສິກຳ. ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຈະສອນເຕັກນິກພື້ນຖານເພີ່ມເຕີມດ້ານອຸດສາຫະກຳການຜະລິດ”(10). ໂຮງຮຽນສາມັນສຶກສາຈະເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຜ່ານກິດຈະກຳການສຶກສາ. ທ່ານເນັ້ນໜັກວ່າ: “ການສົ່ງເສີມການສຶກສາດ້ານແຮງງານໃນໂຮງຮຽນເປັນຂັ້ນຕອນສຳຄັນໃນພາລະກິດການສຶກສາສັງຄົມນິຍົມທັງໝົດ... ເພື່ອແນໃສ່ຝຶກອົບຮົມຄົນລຸ້ນໃໝ່ທີ່ມີຄວາມຮູ້ທາງວິທະຍາສາດ... ແລະມີຄວາມຮູ້ພື້ນຖານກ່ຽວກັບເຕັກນິກການຜະລິດທາງອຸດສາຫະກຳ ແລະກະສິກຳ, ນິໄສການອອກແຮງງານ, ພ້ອມທີ່ຈະເຂົ້າສູ່ການກໍ່ສ້າງສັງຄົມນິຍົມ”(11). ມະຫາວິທະຍາໄລ, ວິທະຍາໄລ ແລະໂຮງຮຽນອາຊີວະສຶກສາ ດຳເນີນການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະຝຶກອົບຮົມພະນັກງານ ແລະຜູ້ຊ່ຽວຊານທາງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກນິກລະດັບສູງ. ໃນຖານະປະທານປະເທດ, ທ່ານໄດ້ນຳພາແລະຊີ້ນຳການຮ່າງເອກະສານ ແລະລົງນາມໃນລັດຖະດຳລັດຫຼາຍສະບັບ ເພື່ອຈັດສ້າງແລະພັດທະນາລະບົບມະຫາວິທະຍາໄລ, ວິທະຍາໄລ ແລະໂຮງຮຽນອາຊີວະສຶກສາ. ໂດຍປະຕິບັດຕາມຄຳແນະນຳຂອງທ່ານ, ລາຍງານແຜນການຂອງລັດປີ 1957 ໃນກອງປະຊຸມຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງຂະຫຍາຍຄັ້ງທີ 12 (ເດືອນມີນາ 1957) ລະບຸໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ: “ປັບປຸງຄຸນນະພາບການຝຶກອົບຮົມພະນັກງານດ້ານເຕັກນິກໃນມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະໂຮງຮຽນອາຊີວະສຶກສາ. ວາງແຜນພັດທະນາການຝຶກອົບຮົມພະນັກງານ ແລະກຳມະກອນວິຊາການ ຜ່ານຫຼັກສູດໄລຍະສັ້ນແລະຫຼັກສູດລະຫວ່າງປະຕິບັດງານ. ເພີ່ມທະວີວຽກງານສຳຫຼວດແລະອອກແບບ ເພື່ອກຽມພ້ອມສຳລັບປີຕໍ່ໆໄປ”(12).
ກຳມະບານແມ່ນອົງການຈັດຕັ້ງທາງສັງຄົມ-ການເມືອງຂະໜາດໃຫຍ່ຂອງຊົນຊັ້ນກຳມະກອນແລະຂອງຜູ້ອອກແຮງງານ, “ແມ່ນໂຮງຮຽນສຳລັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການດັດສ້າງໄປສູ່ລັດທິສັງຄົມນິຍົມເທື່ອລະກ້າວ”. ຈຸດປະສົງຕົ້ນຕໍຂອງການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ແມ່ນການຮັບໃຊ້ການພັດທະນາການຜະລິດ ແລະ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນພາລະກິດການສ້າງລັດທິສັງຄົມນິຍົມ. ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການປັບປຸງເຕັກໂນໂລຊີໃນການອອກແຮງງານ ແລະ ການຜະລິດ, ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ກ່າວເຖິງອົງການກຳມະບານຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກວ່າ ເປັນສະຖາບັນມະຫາຊົນທີ່ເຂົ້າຮ່ວມໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງກຳມະບານແມ່ນການສະໜັບສະໜູນ ແລະຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ອອກແຮງງານທາງປັນຍາໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ: “ສຳລັບຜູ້ອອກແຮງງານທາງປັນຍາ ແລະພະນັກງານວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ກຳມະບານຕ້ອງມີແຜນການທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຂົາກ້າວໜ້າຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຄວາມສາມັກຄີຢ່າງໃກ້ຊິດ ລະຫວ່າງຜູ້ອອກແຮງງານທາງປັນຍາ ແລະຜູ້ອອກແຮງງານດ້ວຍມື”(13). ໃນເວລາດຽວກັນ, ກຳມະບານກໍ່ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການນຳເອົາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີມາສູ່ຜູ້ອອກແຮງງານດ້ວຍມື (ກຳມະກອນ): “ກຳມະບານຕ້ອງມີມາດຕະການທີ່ເປັນຮູບປະທຳເພື່ອຍົກລະດັບວັດທະນະທຳ ແລະເຕັກນິກຂອງກຳມະກອນ...”(14). ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ເຕືອນເຈົ້າໜ້າທີ່ກຳມະບານວ່າ ພວກເຂົາຕ້ອງມີ “ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ປະຊາຊົນ, ຕໍ່ສັງຄົມ ແລະຕໍ່ພາລະກິດການຕໍ່ສູ້ຕ້ານອາເມລິກາ ເພື່ອກອບກູ້ປະເທດ”(15).
ເພື່ອພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນການຜະລິດກະສິກຳ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ກ່າວເຖິງສະຫະກອນ ແລະໜ່ວຍແລກປ່ຽນແຮງງານວ່າ ເປັນສະຖາບັນໂດຍກົງໃນລະດັບຮາກຖານ. ທ່ານເຕືອນສະເໝີເຖິງໜ້າທີ່ໃນການເຂົ້າຮ່ວມການດຳເນີນການດັດແປງເຕັກໂນໂລຊີການຜະລິດກະສິກຳໂດຍສະຫະກອນ ແລະໜ່ວຍແລກປ່ຽນແຮງງານວ່າ: “ຊາວກະສິກອນສ່ວນໃຫຍ່ເຮັດວຽກແຍກຕ່າງຫາກ. ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຜົນຜະລິດທີ່ດີ, ເຮົາຕ້ອງສ້າງໜ່ວຍແລກປ່ຽນແຮງງານທີ່ດີ. ເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງເພີ່ມຈຳນວນ ແລະໂດຍສະເພາະແມ່ນເສີມສ້າງຄຸນນະພາບຂອງໜ່ວຍແລກປ່ຽນແຮງງານ. ໜ່ວຍແລກປ່ຽນແຮງງານແມ່ນຮູບແບບໜຶ່ງໃນການກ້າວໄປສູ່ສັງຄົມນິຍົມເທື່ອລະກ້າວ. ໜ່ວຍເຫຼົ່ານີ້ຈະຊ່ວຍພະນັກງານໃນການຊີ້ນຳການຜະລິດ ແລະປັບປຸງເຕັກໂນໂລຊີ”(16); “ຍິ່ງມີຄົນຫຼາຍເທົ່າໃດ, ກໍ່ຍິ່ງມີກຳລັງແລະຄວາມຄິດເຫັນຫຼາຍຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ. ດ້ວຍສະຫະກອນ, ການເຄື່ອນໄຫວເພື່ອດັດແປງເຕັກໂນໂລຊີ ຈຶ່ງຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດເທື່ອລະກ້າວ, ເຮັດໃຫ້ການຜະລິດດີຂຶ້ນ. ຕົວຢ່າງ, ສະຫະກອນ “ກວ້ຽດຖັງ”, “ຊົງໂຮ່ງ”, “ກົ້ງລຶກ” ແລະອື່ນໆ, ໄດ້ເພີ່ມຜົນຜະລິດ ເກືອບ 300%” (17).
ແນວໂຮມແຫ່ງຊາດແມ່ນເຮືອນຮ່ວມກັນຂອງກຸ່ມມະຫາສາມັກຄີປວງຊົນທັງຊາດ. ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ກຳນົດວ່າ ແນວໂຮມເປັນສະຖາບັນສຳຄັນທີ່ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ກ່າວຄຳປາໄສໃນຫຼັກສູດຝຶກອົບຮົມພະນັກງານກ່ຽວກັບວຽກງານແນວໂຮມໃນວັນທີ 31 ສິງຫາ 1962, ປະທານໂຮ່ຈີມິນເນັ້ນໜັກວ່າ: “ໂຄງການ ຂອງແນວໂຮມມີຈຸດປະສົງເພື່ອສ້າງພາກເໜືອທີ່ເຂັ້ມແຂງ, ຄ່ອຍໆປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໂດຍການພັດທະນາອຸດສາຫະກຳ, ກະສິກຳ, ວັດທະນະທຳ ແລະວິທະຍາສາດ. ມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະສາມັກຄີປະຊາຊົນທັງໝົດໃຫ້ເປັນໜຶ່ງດຽວ, ຮ່ວມແຮງຮ່ວມໃຈກັນ, ຄຽງບ່າຄຽງໄຫຼ່ກັນແລະຮ່ວມກັນເພື່ອບັນລຸສັນຕິພາບແລະການທ້ອນໂຮມປະເທດຊາດເປັນເອກະພາບ”(18).
ປະທານໂຮ່ຈີມິນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການກຳນົດມາດຕະຖານແຮງງານ ແລະການຜະລິດໃນຫຼາຍດ້ານ, ລວມທັງມາດຕະຖານທາງເຕັກນິກ. ທ່ານໄດ້ຍ້ອງຍໍບຸກຄົນແລະໝູ່ຄະນະທີ່ປະຕິບັດງານໄດ້ດີໃນການປະຕິບັດມາດຕະຖານ: “ຈາກລາຍງານລະບຸວ່າ, ໃນປີ 1958, ກຳມະກອນມີຄວາມຄິດລິເລີ່ມຫຼາຍກວ່າ 60.000 ໂຄງການ. ໃນເດືອນກຸມພາປີນີ້, ກຳມະກອນໃນຫຼາຍໂຮງງານ ເຊັ່ນ ໂຮງງານ ຢາເລິມ, ໂຮງງານ ເຈິ່ນຮຶງດ້າວ ແລະອື່ນໆ ມີຄວາມຄິດລິເລີ່ມທີ່ເພີ່ມຜົນຜະລິດຈາກສອງເທົ່າເປັນ 15 ເທົ່າ; ໂຮງງານກົນຈັກ ຢວຽນຫາຍ (ຫາຍຟອງ) ມີຄວາມຄິດລິເລີ່ມທີ່ເກີນມາດຕະຖານຂັ້ນສູງເຖິງ 225 ໂຄງການ ແລະອື່ນໆ”(19). ໃນເວລາດຽວກັນ, ທ່ານກໍ່ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງຂໍ້ຈຳກັດວ່າ: “ໃນປີທີ່ຜ່ານມາ, ໂຮງງານຍັງມີຂໍ້ບົກຜ່ອງບາງຢ່າງໃນດ້ານຕ່າງໆເຊັ່ນ: ການນຳໃຊ້ວັດສະດຸແລະເຄື່ອງມືທີ່ບໍ່ໄດ້ມາດຕະຖານ ມັກຈະເກີນລະດັບທີ່ກຳນົດໄວ້, ຊິ້ນສ່ວນເຄື່ອງຈັກບາງຊິ້ນທີ່ຜະລິດໄດ້ມີຄຸນນະພາບຕ່ຳ ແລະບໍ່ໄດ້ມາດຕະຖານ; ອັດຕາສ່ວນຂອງຄົນງານຝ່າຍຜະລິດທາງອ້ອມຍັງສູງເກີນໄປ. ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງຍັງມີສິ່ງເສດເຫຼືອຫຼາຍ”(20). ປະທານໂຮ່ຈີມິນກ່າວວ່າ ໜຶ່ງໃນສາເຫດແມ່ນການຄຸ້ມຄອງດ້ານເຕັກນິກທີ່ບໍ່ດີ, ບໍ່ເປັນໄປຕາມມາດຕະຖານທີ່ກຳນົດ. ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານນຈຶ່ງເນັ້ນເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງການສ້າງລະບົບມາດຕະຖານທາງວິທະຍາສາດແລະເຕັກນິກ ໃນການເຮັດວຽກແລະການຜະລິດ ວ່າ “ເຮົາແຂ່ງຂັນກັນເພື່ອເຮັດໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະໄວຂຶ້ນ ເພື່ອຍົກລະດັບມາດຕະຖານການດຳລົງຊີວິດຂອງຜູ້ອອກແຮງງານ ແລະເພີ່ມການສະສົມຢ່າງໄວວາ ເພື່ອສ້າງອຸດສາຫະກຳແລະຂະຫຍາຍເສດຖະກິດ. ດັ່ງນັ້ນ ຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ໄວຂຶ້ນ ຕ້ອງໄປຄຽງຄູ່ກັບ ດີ ແລະ ຖືກ. ຖ້າເຮົາພຽງແຕ່ສຸມໃສ່ການເຮັດຫຼາຍຂຶ້ນແລະໄວຂຶ້ນ ໂດຍບໍ່ຄຳນຶງເຖິງດີແລະຖືກ, ຜົນໄດ້ຮັບສຸດທ້າຍກໍ່ຈະບໍ່ຫຼາຍແລະບໍ່ໄວ. ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ໂຮງງານຫາກສ້າງຕາມມາດຕະຖານທາງເຕັກນິກສາມາດໃຊ້ງານໄດ້ 50 ປີ ແຕ່ຖ້າບໍ່ໄດ້ສ້າງຕາມມາດຕະຖານທາງເຕັກນິກ ຫຼັງຈາກພຽງສອງສາມທົດສະວັດ ໂຮງງານກໍ່ຈະບໍ່ສາມາດທົນຕໍ່ແຮງສັ່ນສະເທືອນຂອງເຄື່ອງຈັກໄດ້, ແລະການຜະລິດກໍ່ຈະບໍ່ປອດໄພ. ນັ້ນຄືກັບການລົງທຶນສ້າງໂຮງງານແຕ່ໄດ້ຜົນຜະລິດພຽງເຄິ່ງໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ!”(21).
ພາຍໃຕ້ຄຳແນະນຳຂອງປະທານໂຮ່ຈີມິນ, ລັດຖະບານໄດ້ນຳພາແລະສັ່ງການໃຫ້ໜ່ວຍງານຕ່າງໆ ຄ່ອຍໆ ສ້າງຊຸດມາດຕະຖານສຳລັບແຕ່ລະຂົງເຂດສະເພາະ. ເຖິງຈະມີອຸປະສັກເນື່ອງຈາກຈຸດເລີ່ມຕົ້ນທີ່ຕໍ່າແລະສະພາວະສົງຄາມ ແຕ່ຊຸດມາດຕະຖານເຫຼົ່ານີ້ກໍ່ຄ່ອຍໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນມາໄດ້.
ນັກສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ຟີນິກກາ ກຳລັງດຳເນີນການທົດລອງທາງວິທະຍາສາດ _ພາບ: phenikaa.com
ການປັບປຸງຂອບສະຖາບັນ “ແມ່ນເງື່ອນໄຂຕັດສິນເບື້ອງຕົ້ນ,
ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການປັບປຸງໃຫ້ສົມບູນ ແລະດຳເນີນການກ່ອນກ້າວໜຶ່ງ”
ເພື່ອສົ່ງເສີມການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ
ທ່ານເລຂາທິການໃຫຍ່ ໂຕເລິມ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າໃນຍຸກໃໝ່, ບຸລິມະສິດສູງສຸດ “ແມ່ນການປະຕິບັດເປົ້າໝາຍຍຸດທະສາດໃຫ້ສຳເລັດຜົນພາຍໃນປີ 2030 ໂດຍຫວຽດນາມຈະກາຍເປັນປະເທດກຳລັງພັດທະນາທີ່ມີອຸດສາຫະກຳສະໄໝໃໝ່ ແລະມີລາຍໄດ້ປານກາງລະດັບສູງ; ພາຍໃນປີ 2045 ຈະກາຍເປັນປະເທດສັງຄົມນິຍົມທີ່ພັດທະນາ ແລະມີລາຍໄດ້ສູງ;...”(22). ເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍສຳຄັນເຫຼົ່ານີ້, ມີຫຼາຍວຽກງານແລະວິທີແກ້ໄຂທີ່ຖືກສະເໜີ ໂດຍມີບັນຫາຕົ້ນຕໍ 4 ບັນຫາທີ່ຕ້ອງໄດ້ສຸມໃສ່ເພື່ອສ້າງຄວາມກ້າວໜ້າຄື 1- ວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ, ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນ; 2- ການເຊື່ອມໂຍງສາກົນໃນສະຖານະການໃໝ່; 3- ການສ້າງແລະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກົດໝາຍ; 4- ການພັດທະນາເສດຖະກິດພາກເອກະຊົນ.
ການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ແລະ ການຫັນເປັນດິຈິຕອນຂອງປະເທດ ໄດ້ຮັບການຢືນຢັນວ່າເປັນການບຸກທະລຸສຳຄັນອັນດັບໜຶ່ງ ແລະເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນຫຼັກ ໃນການບັນລຸເປົ້າໝາຍຍຸດທະສາດ. ມະຕິເລກທີ 57-NQ/TW, ລົງວັນທີ 22 ທັນວາ 2024, ຂອງກົມການເມືອງສູນກາງວ່າດ້ວຍຄວາມກ້າວໜ້າໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ແລະ ການຫັນເປັນດິຈິຕອນຂອງປະເທດ (ມະຕິເລກທີ 57-NQ/TW) ຢືນຢັນວ່າ “ການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ແລະ ການຫັນເປັນດິຈິຕອນ ເປັນປັດໄຈສຳຄັນໃນການພັດທະນາປະເທດ; ເປັນເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນ ແລະໂອກາດທີ່ດີທີ່ສຸດສໍາລັບປະເທດຂອງເຮົາ ໃນການພັດທະນາໄປສູ່ປະເທດທີ່ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະໝັ້ນຄົງເຂັ້ມແຂງໃນຍຸກໃໝ່ - ຍຸກແຫ່ງຄວາມກ້າວໜ້າພັດທະນາປະເທດຊາດ”.
ໃນຫຼາຍປີຜ່ານມາ, ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ສຸມໃສ່ການປ່ຽນແປງໃໝ່, ການປັບປຸງ ແລະການພັດທະນາພ້ອມໆກັນ ເຊິ່ງປະກອບສ່ວນເນັ້ນໃຫ້ເຫັນບົດບາດຂອງວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນຄວາມສຳເລັດທີ່ປະເທດໄດ້ຮັບຫຼັງຈາກການປ່ຽນແປງໃໝ່ສີ່ທົດສະວັດ. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການພັດທະນາຕາມທ່າແຮງ ແລະຄວາມຄາດຫວັງ; ຄວາມໄວແລະຄວາມກ້າວໜ້າໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງແລະການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນຂອງປະເທດຍັງຊ້າ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຍັງບໍ່ກາຍເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນຫຼັກສໍາລັບການຫັນເປັນອຸດສາຫະກໍາ, ຫັນເປັນທັນສະໄໝ ແລະ ການພັດທະນາປະເທດ. ສະຖານະການນີ້ເກີດຈາກ “ກົນໄກແລະນະໂຍບາຍສໍາລັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ຍັງມີຂໍ້ຈຳກັດແລະອຸປະສັກບາງຢ່າງ”(23).
ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIV ຂອງພັກ ເປັນເຫດການສຳຄັນທີ່ບົ່ງບອກເຖິງການເຂົ້າສູ່ຍຸກໃໝ່ຂອງປະເທດ ນັ້ນແມ່ນຍຸກແຫ່ງຄວາມກ້າວໜ້າພັດທະນາຂອງຊາດ. ເອກະສານຂອງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ສປະເທດຄັ້ງທີ XIV ໄດ້ລະບຸຢ່າງຊັດເຈນວ່າ: “ເລັ່ງດຳເນີນການແລະເດັດຂາດໃນການປັບປຸງກົນໄກແລະນະໂຍບາຍ ສຳລັບການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກການຕະຫຼາດ, ມາດຕະຖານແລະແນວປະຕິບັດສາກົນ; ປັບປຸງກົນໄກແລະນະໂຍບາຍໃຫ້ເໜືອກວ່າແລະເໝາະສົມກັບລັກສະນະຂອງແຮງງານສ້າງສັນ; ກຳຈັດອຸປະສັກແລະຂໍ້ຈຳກັດໃນກິດຈະກຳດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງຢ່າງເດັດຂາດ, ໂດຍສຸມໃສ່ກົນໄກການຄຸ້ມຄອງ, ກົນໄກການລົງທຶນ ແລະກົນໄກເປັນເຈົ້າຕົນເອງສຳລັບໜ່ວຍງານບໍລິການສາທາລະນະດ້ານວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ; ສົ່ງເສີມໃຫ້ວິສາຫະກິດລົງທຶນໃນການພັດທະນາ ແລະການປະຍຸກໃຊ້ວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ ແລະເຕັກໂນໂລຊີຂັ້ນສູງ”(24). ການປັບປຸງຂອບສະຖາບັນຖືກກຳນົດວ່າເປັນ "ເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການປັບປຸງແລະດຳເນີນກ່ອນກ້າວໜຶ່ວ” ເພື່ອການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ຂໍ້ກຳນົດນີ້ຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ “ຢ່າງຮີບດ່ວນແລະເດັດຂາດ” ເພື່ອກຳຈັດອຸປະສັກ ແລະຫັນປ່ຽນສະຖາບັນໃຫ້ກາຍເປັນຂໍ້ໄດ້ປຽບໃນການແຂ່ງຂັນໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ. ມະຕິເລກທີ 57-NQ/TW ຂອງກົມການເມືອງສູນກາງ ແລະເອກະສານຂອງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIV ລ້ວນແຕ່ເນັ້ນໜັກເນື້ອໃນນີ້ ແລະ ກຳນົດໜ້າທີ່ແລະວິທີແກ້ໄຂຫຼາຍຢ່າງ ເພື່ອນຳພາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.
ທັດສະນະທາງທິດສະດີແລະພຶດຕິກຳຂອງປະທານໂຮ່ຈີມິນ ກ່ຽວກັບການນຳພາການສ້າງສະຖາບັນເພື່ອຊຸກຍູ້ການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີໃນຫວຽດນາມສະໄໝໃໝ່ ໄດ້ໃຫ້ຄຳແນະນຳດ້ານວິທີການທີ່ເລິກເຊິ່ງ, ກຳນົດທິດທາງການສ້າງແນວທາງ ແລະແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ນະໂຍບາຍແລະກົດໝາຍຂອງລັດ ກ່ຽວກັບວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການປະຍຸກໃຊ້ເຂົ້າໃນຊີວິດຕົວຈິງ:
ການແກ້ໄຂຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງຄວາມຊ່ຽວຊານດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະລັກສະນະທິດທາງການເມືອງ ໃນຂະບວນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີທັງໝົດ.
ປະທານໂຮ່ຈີມິນ ໄດ້ກ່າວຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ ຄວາມເຂົ້າໃຈແລະກິດຈະກຳທັງໝົດຂອງໜ່ວຍງານພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ຕ້ອງຮັບໃຊ້ພາລະກິດການປະຕິວັດເພື່ອເອກະລາດຂອງຊາດທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບສັງຄົມນິຍົມ. ໃນພາລະກິດການປະຕິວັດຫວຽດນາມ, ບໍ່ມີວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີທີ່ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການເມືອງ. ພື້ນຖານວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີຕ້ອງຢູ່ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງພັກ, ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ ແລະ ຮັບໃຊ້ພາລະກິດການປະຕິວັດຊາດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ ແລະການປະຕິວັດສັງຄົມນິຍົມ. ເຖິງຈະມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກແລະຂໍ້ຈຳກັດຫຼາຍຢ່າງ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນກໍ່ເຄົາລົບ ແລະສ້າງເງື່ອນໄຂທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ຜູ້ຊ່ຽວຊານ, ນັກຄົ້ນຄວ້າ ແລະອົງການວິທະຍາສາດໃນການພັດທະນາຄວາມເຂັ້ມແຂງດ້ານວິຊາຊີບຂອງຕົນ ໂດຍຍັງຄົງຍຶດໝັ້ນໃນອຸດົມການການປະຕິວັດໃນການຮັບໃຊ້ປະເທດຊາດແລະປະຊາຊົນສະເໝີ. ຕາມຄຳແນະນຳຂອງປະທານໂຮ່ຈີມິນ, ມະຕິເລກທີ 57-NQ/TW ຈຶ່ງເນັ້ນໜັກວ່າ: “ເພີ່ມທະວີການນຳພາຮອບດ້ານຂອງພັກ”; “ເປັນເອກະພາບແລະປັບປຸງປະສິດທິພາບຂອງການຄຸ້ມຄອງລັດໃນດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ແລະ ການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນ”; ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີຮັບໃຊ້ໂດຍກົງຕໍ່ເປົ້າໝາຍຂອງການຂັບເຄື່ອນການພັດທະນາແລະຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງກ້າວກະໂດດຂອງປະເທດໃນຍຸກໃໝ່.
ການສ້າງຂອບກົດໝາຍເພື່ອການຄຸ້ມຄອງການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ
ໃນຂົງເຂດວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ນຳພາໂດຍກົງໃນການພັດທະນາ ແລະລົງນາມໃນເອກະສານຫຼາຍສະບັບ, ສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດລະບົບຂອບກົດໝາຍເພື່ອຄຸ້ມຄອງແລະສົ່ງເສີມການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ໃນລະບອບໃໝ່. ຕັ້ງແຕ່ເອກະສານພື້ນຖານທາງກົດໝາຍທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຄື ລັດຖະທຳມະນູນ, ຈົນເຖິງລັດຖະດຳລັດ ແລະເອກະສານການຄຸ້ມຄອງອື່ນໆ; ຕັ້ງແຕ່ເອກະສານທີ່ທ່ານມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຮ່າງໂດຍກົງ ຈົນເຖິງເອກະສານທີ່ທ່ານນຳພາອົງການຈັດຕັ້ງແລະບຸກຄົນອື່ນໆ ໃນການຮ່າງແລະປະກາດໃຊ້. ດ້ວຍຂອບກົດໝາຍເຫຼົ່ານີ້, ລະບົບການຈັດຕັ້ງອົງການເພື່ອການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ແລະດຳເນີນການໄດ້ຢ່າງລຸລ່ວງ; ວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີທີ່ເກີດໃໝ່ຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ ເຊິ່ງປະຈຸບັນແມ່ນສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ, ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງທາງກົດໝາຍເພື່ອການພັດທະນາໄລຍະຍາວ. ສືບຕໍ່ຈິດໃຈແຫ່ງຫຼັກນິຕິມຳຕາມວິໄສທັດຂອງປະທານໂຮ່ຈີມິນ, ໃນໄລຍະເວລາແຫ່ງການປ່ຽນແປງໃໝ່, ຂອບກົດໝາຍທີ່ຄວບຄຸມການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີຈຶ່ງໄດ້ຮັບຄວາມສຳຄັນເປັນອັນດັບຕົ້ນສະເໝີມາ ທັງໃນດ້ານການສ້າງ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ ແລະການປັບປຸງໃຫ້ສົມບູນແບບ. ຕໍ່ໜ້າຄວາມຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນຍຸກໃໝ່, ໃນປີ 2025, ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ໄດ້ຮັບການປະກາດໃຊ້ ເຊິ່ງກຳນົດການເຄື່ອນໄຫວດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງຂອງອົງການ, ໜ່ວຍງານ ແລະບຸກຄົນ; ນະໂຍບາຍແລະມາດຕະການຕ່າງໆ ເພື່ອຮັບປະກັນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ ແລະເຕັກໂນໂລຊີ ແລະຊຸກຍູ້ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ.
ປະທານໂຮ່ຈີມິນໄດ້ວາງຮາກຖານຂອບສະຖາບັນເພື່ອສົ່ງເສີມການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີໃນຫວຽດນາມ. ໂດຍອີງໃສ່ຮາກຖານນີ້, ຂອບສະຖາບັນເພື່ອສົ່ງເສີມການພັດທະນາວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ຮັບການເພີ່ມເຕີມແລະປັບປຸງໃຫ້ສົມບູນຍິ່ງຂຶ້ນໃນໄລຍະຕໍ່ໆມາ, ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການແລະໜ້າທີ່ສະເພາະຂອງແຕ່ລະຍຸກ. ເມື່ອເຂົ້າສູ່ຍຸກໃໝ່, ການປັບປຸງຂອບສະຖາບັນໃຫ້ສົມບູນຍິ່ງຂຶ້ນແມ່ນເນື້ອໃນສຳຄັນ, ເປັນ “ເງື່ອນໄຂເບື້ອງຕົ້ນ, ເປັນກ້າວສຳຄັນ” ສຳລັບວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີ ໃຫ້ກາຍເປັນການບຸກທະລຸທີ່ສຳຄັນອັນດັບຕົ້ນໆ, ເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນຫຼັກສຳລັບການພັດທະນາຢ່າງວ່ອງໄວແລະຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂອງປະເທດ. ໃນສະພາບການໃໝ່, ທ່າມກາງຄວາມຕ້ອງການທີ່ເພີ່ມຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ເຮົາຕ້ອງຍຶດໝັ້ນໃນຫຼັກການສີ່ປະການຕາມຈິດໃຈຂອງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIV ຂອງພັກຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະຊາດຊຶມກົດເກນແຫ່ງໄຊຊະນະຂອງພາລະກິດການປະຕິວັດຫວຽດນາມ: ການຍຶດໝັ້ນ, ການປະຍຸກໃຊ້ ແລະການພັດທະນາລັດທິມາກ-ເລນິນ ແລະແນວຄິດໂຮ່ຈີມິນຢ່າງປະດິດສ້າງ.
-----------------------------------------
(1) “ມະຕິເລກທີ 57-NQ/TW, ລົງວັນທີ 22 ທັນວາ 2024 ຂອງກົມການເມືອງສູນກາງ, ວ່າດ້ວຍການບຸກທະລຸໃນການພັດທະນາວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການປ່ຽນແປງໃໝ່ປະດິດສ້າງ ແລະການຫັນປ່ຽນດິຈິຕອນຂອງປະເທດ”, ລະບົບຂໍ້ມູນ-ເອກະສານຂອງພັກ, https://tulieuvankien. dangcongsan.vn/he-thong-van-ban/van-ban-cua-dang/ nghi-quyet-so-57-nqtw-ngay-22122024-cua-bo-chinhtri-ve-dot-pha-phat-trien-khoa-hoc-cong-nghe-doi-moisang-tao-va-chuyen-11162
(2) ໂຮຈີ່ມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2011, ເຫຼັ້ມ6, ໜ້າ 232
(3) ຖານຂໍ້ມູນແຫ່ງຊາດກ່ຽວກັບເອກະສານທາງກົດໝາຍສູນກາງ: ເນື້ອໃນເຕັມຂອງລັດຖະທຳມະນູນຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມປີ 1959. https://vbpl.moj.gov.vn/TW/ Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=889&Keyword=hi %E1%BA%BFn%20ph%C3%A1p%201959
(4), (5), (6) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 14, ໜ້າ 98, 97, 96
(7) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 11, ໜ້າ 96
(8), (9) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 13, ໜ້າ 76, 69
(10) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 11, ໜ້າ 447
(11) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 13, ໜ້າ 203
(12) ເອກະສານຄົບຊຸດຂອງພັກ, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2002, ເຫຼັ້ມ 18, ໜ້າ 140
(13), (14) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 13, ໜ້າ 434, 53
(15) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 15, ໜ້າ 679
(16) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 10, ໜ້າ 319
(17) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 12, ໜ້າ 578
(18), (19) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 13, ໜ້າ 452, 53
(20), (21) ໂຮ່ຈີມິນ: ນິພົນຄົບຊຸດ, ປຶ້ມທີ່ໄດ້ແນະນຳ, ເຫຼັ້ມ 12, 460, 512
(22) ສຈ. ປອ. ໂຕເລິມ: “ຄວາມຮັບຮູ້ພື້ນຖານບາງຢ່າງກ່ຽວກັບຍຸກໃໝ່, ຍຸກແຫ່ງການກ້າວໜ້າພັດທະນາຂອງຊາດ”, ວາລະສານກອມມູນິດ, ສະບັບທີ 1050, ເດືອນພະຈິກ 2024, ໜ້າ 3
(23), (24) ເອກະສານກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຜູ້ແທນທົ່ວປະເທດຄັ້ງທີ XIV, ສພຈ. ການເມືອງແຫ່ງຊາດ ສື້ເຖິ້ດ, ຮ່າໂນ້ຍ, 2026, ເຫຼັ້ມ 1, ໜ້າ 66, 104
